ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵର୍ମହଶ୍ଚୈଵ ଜନଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତପସ୍ ତଥା ସତ୍ଯଲୋକଶ୍ ଚ ପାତାଲଂ ନରକାର୍ଣଵକୋଟଯଃ

ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱର୍, ମହଃ, ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ, ପାତାଳ, ନରକ ଓ ଅନେକ ଗଭୀର ସାଗର ମଧ୍ୟ—

ତାରକାଗ୍ରହସୋମାର୍କା ଧ୍ରୁଵଃ ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ ତଥା ଵୈମାନିକାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଚ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦତଃ

ତାରା, ଗ୍ରହ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧ୍ରୁବ, ସପ୍ତ ଋଷି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ଅନେନ ନିର୍ମିତାସ୍ତ୍ଵେଵଂ ତଦାତ୍ମାନୋ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭାଃ ସମଷ୍ଟିରୂପଃ ସର୍ଵାତ୍ମା ସଂସ୍ଥିତଃ ସର୍ଵଦା ଶିଵଃ

ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଭାବେ, ସମସ୍ତ ରୂପରେ, ସଦା ଶିବ ରହିଛନ୍ତି।

ସର୍ଵାତ୍ମାନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ମହାଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ନ ଵିଜାନନ୍ତି ସଂମୂଢା ମାଯଯା ତସ୍ଯ ମୋହିତାଃ

ଯେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କର ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଶରୀରଂ ଵୈ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଜଗତାଂ ନିର୍ଣଯଂ ଶୁଭମ୍

ସେଇ ଦେବତା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଶରୀର ଏହି ତିନି ଜଗତ୍। ତେଣୁ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌ର ଶୁଭ ନିଷ୍ପତ୍ତି କହିବି।

ପୁରା ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯାଣ୍ଡସ୍ଯ ଯଥା କୃତିଃ ଭୁଵନାନାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍

ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମମାନେଂକୁ ମଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଥିଲି; ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଥିବା ଜଗତମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ କହିବି।

ପୃଥିଵୀ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ସ୍ଵର୍ମହର୍ଜନ ଏଵ ଚ ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଚ ସପ୍ତୈତେ ଲୋକାସ୍ତ୍ଵଣ୍ଡୋଦ୍ଭଵାଃ ଶୁଭାଃ

ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହର୍, ଜନ, ତପ, ଏବଂ ସତ୍ୟ—ଏହି ସାତି ଶୁଭ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

ଅଧସ୍ତାଦତ୍ର ଚୈତେଷାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସପ୍ତ ତଲାନି ତୁ ମହାତଲାଦଯସ୍ତେଷାଂ ଅଧସ୍ତାନ୍ନରକାଃ କ୍ରମାତ୍

ଏହି ସବୁ ଲୋକର ତଳେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସାତି ତଳ ଅଛି, ଯାହା ମହାତଳ ଆଦି ନାମରେ ପରିଚିତ; ଏହାଠାରୁ ତଳେ କ୍ରମେ ନରକମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ମହାତଲଂ ହେମତଲଂ ସର୍ଵରତ୍ନୋପଶୋଭିତମ୍ ପ୍ରାସାଦୈଶ୍ ଚ ଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ ଚ ଭଵସ୍ଯାଯତନୈସ୍ ତଥା

ମହାତଳ ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଏଠାରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ରାଜମହଳ ଓ ଭବନ ଅଛି, ଯାହା ଭବଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ।

ଅନନ୍ତେନ ଚ ସଂଯୁକ୍ତଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦେନ ଧୀମତା ନୃପେଣ ବଲିନା ଚୈଵ ପାତାଲସ୍ଵର୍ଗଵାସିନା

ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ, ଧୀର ରାଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ପ୍ରବଳ ଶାସକ ଓ ପାତାଳ-ସ୍ୱର୍ଗର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ଶୈଲଂ ରସାତଲଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶାର୍କରଂ ହି ତଲାତଲମ୍ ପୀତଂ ସୁତଲମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଵିତଲଂ ଵିଦ୍ରୁମପ୍ରଭମ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରସାତଳ ଏକ ପାହାଡ଼; ଶାର୍କର ହେଉଛି ତଳାତଳ; ପୀତକୁ ସୁତଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଵିତଳ କୋରାଲ ଭଳି ଚମକେ।

ସିତଂ ହି ଅତଲଂ ତଚ୍ଚ ତଲଂ ଯଚ୍ଚ ସିତେତରମ୍ କ୍ଷ୍ମାଯାସ୍ତୁ ଯାଵଦ୍ଵିସ୍ତାରୋ ହ୍ଯ୍ ଅଧସ୍ତେଷାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତାଃ

ଅତଳ ଧଳା, ତଳ ମଧ୍ୟ ଧଳା; ଏବଂ ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଧଳା ଅଛି; ହେ ସୁବ୍ରତମାନେ, ଏହାମାନଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାର ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ।

ତଲାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ତାଵତ୍ସଂଖ୍ଯା ସମାହିତା ସହସ୍ରଯୋଜନଂ ଵ୍ଯୋମ ଦଶସାହସ୍ରମେଵ ଚ

ଏହି ସମସ୍ତ ତଳମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଏଭଳି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଆକାଶର ମାପ ହେଉଛି ହଜାର ଯୋଜନା, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ମଧ୍ୟ।

ଲକ୍ଷଂ ସପ୍ତସହସ୍ରଂ ହି ତଲାନାଂ ସଘନସ୍ଯ ତୁ ଵ୍ଯୋମ୍ନଃ ପ୍ରମାଣଂ ମୂଲଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶତ୍ସାହସ୍ରକେଣ ତୁ

ସଂଘନିଷ୍ଠ ତଳମାନଙ୍କର ମାପ ହେଉଛି ଏକ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସାତି ହଜାର; ଆକାଶର ମୂଳ ତିରିଶି ହଜାର।

ସୁଵର୍ଣେନ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତଥା ଵାସୁକିନା ଶୁଭମ୍ ରସାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ନିଷେଵିତମ୍

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରସାତଳ ସୁନା ଭଳି ଶୁଭ ଏବଂ ଏଠାରେ ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।

ଵିରୋଚନହିରଣ୍ଯାକ୍ଷନରକାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସେଵିତମ୍ ତଲାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍

ତଳାତଳକୁ ବିରୋଚନ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ନରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି; ଏହା ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ଭରିପୂର।

ଵୈନାଯକାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ କାଲନେମିପୁରୋଗମୈଃ ପୂର୍ଵଦେଵୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ସୁତଲଂ ଚ ତଥାପରୈଃ

ସୁତଳ ପୁରୁଣା ଦେବତାମାନେ, ବିନାୟକ ଓ କାଳନେମି ଆଦି ନେତୃତ୍ୱରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଵିତଲଂ ଦାନଵାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ତାରକାଗ୍ନିମୁଖୈସ୍ ତଥା ମହାନ୍ତକାଦ୍ଯୈର୍ ନାଗୈଶ୍ ଚ ପ୍ରହ୍ଲାଦେନାସୁରେଣ ଚ

ଵିତଳରେ ଦାନବ, ତାରକ, ଅଗ୍ନିମୁଖ, ମହାନ୍ତକ, ନାଗ ଏବଂ ଅସୁର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବାସ କରନ୍ତି।

ଵିତଲଂ ଚାତ୍ର ଵିଖ୍ଯାତଂ କମ୍ବଲାଶ୍ଵନିଷେଵିତମ୍ ମହାକୁମ୍ଭେନ ଵୀରେଣ ହଯଗ୍ରୀଵେଣ ଧୀମତା

ଵିତଳ ମଧ୍ୟ କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱ, ବୀର ମହାକୁମ୍ଭ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ସେବାରେ ପରିଚିତ।

ଶଙ୍କୁକର୍ଣେନ ସଂଭିନ୍ନଂ ତଥା ନମୁଚିପୂର୍ଵକୈଃ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ଵିଵିଧୈର୍ ଵୀରୈସ୍ ତଲଂ ଚୈଵ ସୁଶୋଭିତମ୍

ଏହା ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ନମୁଚି ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ; ତଳ ଏଭଳି ଶୁଭ୍ର ଭାବରେ ଶୋଭିତ।

ତଲେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚାମ୍ବଯା ପରମେଶ୍ଵରଃ ସ୍କନ୍ଦେନ ନନ୍ଦିନା ସାର୍ଧଂ ଗଣପୈଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ତଳରେ, ପରମେଶ୍ୱର ଅମ୍ବା, ସ୍କନ୍ଦ, ନନ୍ଦିନ ଓ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ୟମାନ।

ତଲାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଊର୍ଧ୍ଵତଃ ସପ୍ତସପ୍ତମାଃ କ୍ଷ୍ମାତଲାନି ଧରା ଚାପି ସପ୍ତଧା କଥଯାମି ଵଃ

ସମସ୍ତ ତଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ସାତି ସାତି କରି ସତର ଭୂମି ଅଛି; ମୁଁ ତୁମମାନେଂକୁ ସେହି ସାତି ପୃଥିବୀର ବିଭାଗ ବିଷୟରେ କହିବି।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ତଥା ପୃଥ୍ଵୀ ନଦୀପର୍ଵତସଂକୁଲା ସମୁଦ୍ରୈଃ ସପ୍ତଭିଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵତଃ ସମଲଂକୃତା

ପୃଥିବୀ ସାତି ଦ୍ୱୀପରେ ବିଭକ୍ତ, ଏଠାରେ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ରହିଛି, ଏବଂ ସାତି ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭିତ।

ଜମ୍ବୂଃ ପ୍ଲକ୍ଷଃ ଶାଲ୍ମଲିଶ୍ ଚ କୁଶଃ କ୍ରୌଞ୍ଚସ୍ତଥୈଵ ଚ ଶାକଃ ପୁଷ୍କରନାମା ଚ ଦ୍ଵୀପାସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯନ୍ତରେ କ୍ରମାତ୍

ଜମ୍ବୁ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଶାଲ୍ମଳି, କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ ଏବଂ ପୁଷ୍କର — ଏହି ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁକ୍ରମେ ଅଛନ୍ତି।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସାମ୍ବଃ ସର୍ଵଗଣୈର୍ଵୃତଃ ନାନାଵେଷଧରୋ ଭୂତ୍ଵା ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କୁରୁତେ ହରଃ

ସମସ୍ତ ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ, ହରା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ନିଜ ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

କ୍ଷାରୋଦେକ୍ଷୁରସୋଦଶ୍ ଚ ସୁରୋଦଶ୍ ଚ ଘୃତୋଦଧିଃ ଦଧ୍ଯର୍ଣଵଶ୍ ଚ କ୍ଷୀରୋଦଃ ସ୍ଵାଦୂଦଶ୍ଚାପ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍

ଲୁଣ ଜଳ, ଅଖୁ ରସ, ମଦ, ଘିଅ, ଦହି ଜଳ, ଖୀର ଜଳ ଏବଂ ମିଠା ପାଣି — ଏହି ସମୁଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅନୁକ୍ରମରେ ଅଛି।

ସମୁଦ୍ରେଷ୍ଵିହ ସର୍ଵେଷୁ ସର୍ଵଦା ସଗଣଃ ଶିଵଃ ଜଲରୂପୀ ଭଵଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କ୍ରୀଡତେ ଚୋର୍ମିବାହୁଭିଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ, ସଦା, ଶିବ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ଜଳ ରୂପେ ରହି, ତରଙ୍ଗ ହସ୍ତରେ ଖେଳ କରନ୍ତି।

କ୍ଷୀରାର୍ଣଵାମୃତମିଵ ସଦା କ୍ଷୀରାର୍ଣଵେ ହରିଃ ଶେତେ ଶିଵଜ୍ଞାନଧିଯା ସାକ୍ଷାଦ୍ଵୈ ଯୋଗନିଦ୍ରଯା

ଯେପରି ଖୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଅମୃତ ରହିଛି, ସେପରି ହରି ସଦା ଖୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଶିବ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯୋଗ ନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କରନ୍ତି।

ଯଦା ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରବୁଦ୍ଧମଖିଲଂ ଜଗତ୍ ଯଦା ସୁପ୍ତସ୍ତଦା ସୁପ୍ତଂ ତନ୍ମଯଂ ଚ ଚରାଚରମ୍

ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ୍ ଜାଗନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଗିଉଠେ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଶୁଅନ୍ତି, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଶୁଏ।