ଲବ୍ଧଂ ଶଶିପ୍ରଭଂ ଛତ୍ରଂ ତଯା ତତ୍ର ଵିଭୂଷିତମ୍ ଚାମରେ ଚାମରାସକ୍ତହସ୍ତାଗ୍ରୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଗଣୈର୍ଯୁତା
ସେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଭଳି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଏକ ଛତା ମିଳିଲା, ଯାହାକୁ ସେ ଶୋଭାୟମାନ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ଜଣେ ଜନୀମାନେ ହାତରେ ଚାମର ଧରି ତାଙ୍କ ସହ ରହିଥିଲେ।
ସିଂହାସନଂ ଚ ପରମଂ ତଯା ଚାଧିଷ୍ଠିତଂ ମଯା ଅଲଂକୃତା ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ମୁକୁଟାଦ୍ଯୈଃ ସୁଭୂଷଣୈଃ
ସେଉଁଠି ସେ ଏବଂ ମୁଁ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକୁଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲୁ।
ଲବ୍ଧୋ ହାରଶ୍ ଚ ପରମୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କଣ୍ଠଗତସ୍ ତଥା ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରଶ୍ ଚ ସିତୋ ନାଗଃ ସିଂହଃ ସିଂହଧ୍ଵଜସ୍ ତଥା
ଏହିପରି ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହାର ଦେବୀଙ୍କ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଯାଇଥିଲା; ଏହା ସହିତ ବୃଷଭମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଧଳା ହାତୀ, ସିଂହ ଏବଂ ସିଂହ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପତାକା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ରଥଶ୍ ଚ ହେମଚ୍ଛତ୍ରଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରବିଂବସମପ୍ରଭମ୍ ଅଦ୍ଯାପି ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିନ୍ ମଯା ନାସ୍ତି ଵିଭୁଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଏକ ରଥ ଏବଂ ସୁନାର ଛତା, ଚନ୍ଦ୍ରମା ର ଅଂଶୁ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଏଠାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ପରି ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ସାନ୍ଵଯଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵେଶସ୍ ତଥା ସଂବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵୈଃ ଆରୁହ୍ଯ ଵୃଷମୀଶାନୋ ମଯା ଦେଵ୍ଯା ଗତଃ ଶିଵଃ
ପରିବାର ଓ ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ନେହୀମାନେ ସହିତ ଭଗବାନ୍ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦେବୀ ଓ ମୋ ସହିତ ଶିବ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତଦା ଦେଵୀଂ ଭଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଯା ଚ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ ଗଣୈଃ ମୁନିଦେଵର୍ଷଯଃ ସିଦ୍ଧା ଆଜ୍ଞାଂ ପାଶୁପତୀଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ଭବା ଦେବୀ ଓ ମୋତେ ଦେଖି, ଗଣ, ଋଷି, ଦେବ ଋଷି ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ପାଶୁପତ ଆଜ୍ଞା ଅନୁରୋଧ କଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଅଥାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଦଦୌ ତେଷାମ୍ ଅର୍ହାଣାମ୍ ଆଜ୍ଞଯା ଵିଭୋଃ ନନ୍ଦିକୋ ନଗଜାଭର୍ତୁସ୍ ତେଷାଂ ପାଶୁପତୀଂ ଶୁଭାମ୍
ତେବେ, ପର୍ବତକନ୍ୟାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ସେବକ ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ପାଶୁପତ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଧି ମୁନଯୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତଦାଜ୍ଞାଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାତ୍ ଭଵଭକ୍ତାସ୍ତଦା ଚାସଂସ୍ ତସ୍ମାଦେଵଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ସେହିପରି, ମହାମୁନିଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଇ ସେମାନେ ଭବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବାରେ ଲାଗିଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।
ନମସ୍କାରଵିହୀନସ୍ତୁ ନାମ ଉଦ୍ଗିରଯେଦ୍ଭଵେ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନଦଶସଂତୁଲ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ପାପଂ ଗରୀଯସମ୍
ଯେଉଁଠି ନମସ୍କାର ଛାଡି ଭବଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ସେଠି ଦଶଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ଭୟଙ୍କର ପାପ ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରକାରେଣ ନମସ୍କାରାଦିମୁଚ୍ଚରେତ୍ ଆଦୌ କୁର୍ଯାନ୍ନମସ୍କାରଂ ତଦନ୍ତେ ଶିଵତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ସେହିଠାରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରରେ ପ୍ରଥମେ ନମସ୍କାର ଓ ଏହା ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଆଦିରେ ନମସ୍କାର କରି, ଶେଷରେ ଶିବତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ସୂତ ସୁଵ୍ଯକ୍ତମଖିଲଂ କଥିତଂ ଶଙ୍କରସ୍ଯ ତୁ ସର୍ଵାତ୍ମଭାଵଂ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ସୂତ, ତୁମେ ଶଂକରଙ୍କ ବିଷୟରେ ସବୁକିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛ। ଏବେ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ କହ।
ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵର୍ମହଶ୍ଚୈଵ ଜନଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତପସ୍ ତଥା ସତ୍ଯଲୋକଶ୍ ଚ ପାତାଲଂ ନରକାର୍ଣଵକୋଟଯଃ
ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱର୍, ମହଃ, ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ, ପାତାଳ, ନରକ ଓ ଅନେକ ଗଭୀର ସାଗର ମଧ୍ୟ—
ତାରକାଗ୍ରହସୋମାର୍କା ଧ୍ରୁଵଃ ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ ତଥା ଵୈମାନିକାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଚ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦତଃ
ତାରା, ଗ୍ରହ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧ୍ରୁବ, ସପ୍ତ ଋଷି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଅନେନ ନିର୍ମିତାସ୍ତ୍ଵେଵଂ ତଦାତ୍ମାନୋ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭାଃ ସମଷ୍ଟିରୂପଃ ସର୍ଵାତ୍ମା ସଂସ୍ଥିତଃ ସର୍ଵଦା ଶିଵଃ
ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଭାବେ, ସମସ୍ତ ରୂପରେ, ସଦା ଶିବ ରହିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାତ୍ମାନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ମହାଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ନ ଵିଜାନନ୍ତି ସଂମୂଢା ମାଯଯା ତସ୍ଯ ମୋହିତାଃ
ଯେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କର ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଶରୀରଂ ଵୈ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଜଗତାଂ ନିର୍ଣଯଂ ଶୁଭମ୍
ସେଇ ଦେବତା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଶରୀର ଏହି ତିନି ଜଗତ୍। ତେଣୁ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଶୁଭ ନିଷ୍ପତ୍ତି କହିବି।
ପୁରା ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯାଣ୍ଡସ୍ଯ ଯଥା କୃତିଃ ଭୁଵନାନାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମମାନେଂକୁ ମଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଥିଲି; ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଥିବା ଜଗତମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ କହିବି।
ପୃଥିଵୀ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ସ୍ଵର୍ମହର୍ଜନ ଏଵ ଚ ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଚ ସପ୍ତୈତେ ଲୋକାସ୍ତ୍ଵଣ୍ଡୋଦ୍ଭଵାଃ ଶୁଭାଃ
ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହର୍, ଜନ, ତପ, ଏବଂ ସତ୍ୟ—ଏହି ସାତି ଶୁଭ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଅଧସ୍ତାଦତ୍ର ଚୈତେଷାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସପ୍ତ ତଲାନି ତୁ ମହାତଲାଦଯସ୍ତେଷାଂ ଅଧସ୍ତାନ୍ନରକାଃ କ୍ରମାତ୍
ଏହି ସବୁ ଲୋକର ତଳେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସାତି ତଳ ଅଛି, ଯାହା ମହାତଳ ଆଦି ନାମରେ ପରିଚିତ; ଏହାଠାରୁ ତଳେ କ୍ରମେ ନରକମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ମହାତଲଂ ହେମତଲଂ ସର୍ଵରତ୍ନୋପଶୋଭିତମ୍ ପ୍ରାସାଦୈଶ୍ ଚ ଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ ଚ ଭଵସ୍ଯାଯତନୈସ୍ ତଥା
ମହାତଳ ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଏଠାରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ରାଜମହଳ ଓ ଭବନ ଅଛି, ଯାହା ଭବଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ।
ଅନନ୍ତେନ ଚ ସଂଯୁକ୍ତଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦେନ ଧୀମତା ନୃପେଣ ବଲିନା ଚୈଵ ପାତାଲସ୍ଵର୍ଗଵାସିନା
ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ, ଧୀର ରାଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ପ୍ରବଳ ଶାସକ ଓ ପାତାଳ-ସ୍ୱର୍ଗର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଶୈଲଂ ରସାତଲଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶାର୍କରଂ ହି ତଲାତଲମ୍ ପୀତଂ ସୁତଲମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଵିତଲଂ ଵିଦ୍ରୁମପ୍ରଭମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରସାତଳ ଏକ ପାହାଡ଼; ଶାର୍କର ହେଉଛି ତଳାତଳ; ପୀତକୁ ସୁତଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଵିତଳ କୋରାଲ ଭଳି ଚମକେ।
ସିତଂ ହି ଅତଲଂ ତଚ୍ଚ ତଲଂ ଯଚ୍ଚ ସିତେତରମ୍ କ୍ଷ୍ମାଯାସ୍ତୁ ଯାଵଦ୍ଵିସ୍ତାରୋ ହ୍ଯ୍ ଅଧସ୍ତେଷାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତାଃ
ଅତଳ ଧଳା, ତଳ ମଧ୍ୟ ଧଳା; ଏବଂ ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଧଳା ଅଛି; ହେ ସୁବ୍ରତମାନେ, ଏହାମାନଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାର ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ତଲାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ତାଵତ୍ସଂଖ୍ଯା ସମାହିତା ସହସ୍ରଯୋଜନଂ ଵ୍ଯୋମ ଦଶସାହସ୍ରମେଵ ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ତଳମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଏଭଳି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଆକାଶର ମାପ ହେଉଛି ହଜାର ଯୋଜନା, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ମଧ୍ୟ।
ଲକ୍ଷଂ ସପ୍ତସହସ୍ରଂ ହି ତଲାନାଂ ସଘନସ୍ଯ ତୁ ଵ୍ଯୋମ୍ନଃ ପ୍ରମାଣଂ ମୂଲଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶତ୍ସାହସ୍ରକେଣ ତୁ
ସଂଘନିଷ୍ଠ ତଳମାନଙ୍କର ମାପ ହେଉଛି ଏକ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସାତି ହଜାର; ଆକାଶର ମୂଳ ତିରିଶି ହଜାର।
ସୁଵର୍ଣେନ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତଥା ଵାସୁକିନା ଶୁଭମ୍ ରସାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ନିଷେଵିତମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରସାତଳ ସୁନା ଭଳି ଶୁଭ ଏବଂ ଏଠାରେ ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଵିରୋଚନହିରଣ୍ଯାକ୍ଷନରକାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସେଵିତମ୍ ତଲାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍
ତଳାତଳକୁ ବିରୋଚନ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ନରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି; ଏହା ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ଭରିପୂର।
ଵୈନାଯକାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ କାଲନେମିପୁରୋଗମୈଃ ପୂର୍ଵଦେଵୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ସୁତଲଂ ଚ ତଥାପରୈଃ
ସୁତଳ ପୁରୁଣା ଦେବତାମାନେ, ବିନାୟକ ଓ କାଳନେମି ଆଦି ନେତୃତ୍ୱରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଵିତଲଂ ଦାନଵାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ତାରକାଗ୍ନିମୁଖୈସ୍ ତଥା ମହାନ୍ତକାଦ୍ଯୈର୍ ନାଗୈଶ୍ ଚ ପ୍ରହ୍ଲାଦେନାସୁରେଣ ଚ
ଵିତଳରେ ଦାନବ, ତାରକ, ଅଗ୍ନିମୁଖ, ମହାନ୍ତକ, ନାଗ ଏବଂ ଅସୁର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବାସ କରନ୍ତି।
ଵିତଲଂ ଚାତ୍ର ଵିଖ୍ଯାତଂ କମ୍ବଲାଶ୍ଵନିଷେଵିତମ୍ ମହାକୁମ୍ଭେନ ଵୀରେଣ ହଯଗ୍ରୀଵେଣ ଧୀମତା
ଵିତଳ ମଧ୍ୟ କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱ, ବୀର ମହାକୁମ୍ଭ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ସେବାରେ ପରିଚିତ।