ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵନୋପେତା ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାନଦୀ ତାମାହ ଚ ମହାଦେଵୋ ନଦୀଂ ପରମଶୋଭନାମ୍

ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସେ ମହାନଦୀ ବହିବାକୁ ଲାଗିଲା। ମହାଦେବ ସେ ଅତି ଶୋଭାମୟ ନଦୀକୁ କହିଲେ,

ଯସ୍ମାଜ୍ଜଟୋଦକାଦେଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତା ତ୍ଵଂ ମହାନଦୀ ତସ୍ମାଜ୍ଜଟୋଦକା ପୁଣ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି ସରିଦ୍ଵରା

ଯେହেতୁ ତୁମେ ଜଟାର ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲ, ତେଣୁ ତୁମେ ମହାନଦୀ; ଏହିଠାରୁ ତୁମେ 'ଜଟୋଦକା' ନାମରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ହେବ।

ତ୍ଵଯି ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ତତୋ ଦେଵ୍ଯା ମହାଦେଵଃ ଶିଲାଦତନଯଂ ପ୍ରଭୁଃ

ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେଉଁଠି ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ତାପରେ ମହାଦେବ, ଦେବୀ ମାଧ୍ୟମରେ, ଶିଳାଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ।

ପୁତ୍ରସ୍ତେ ଽଯମିତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ସଂନ୍ଯପାତଯତ୍ ସା ମାମାଘ୍ରାଯ ଶିରସି ପାଣିଭ୍ଯାଂ ପରିମାର୍ଜତୀ

ସେ ମୋତେ ଦେଖି କହିଲେ, 'ଏହି ତୁମର ପୁଅ', ଏହିପରି କହି ମୋତେ ତାଙ୍କର ପାଦ ତଳେ ରଖିଲେ, ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ସ୍ନେହରେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ମସିଲେ।

ପୁତ୍ରପ୍ରେମ୍ଣାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ଚ ସ୍ରୋତୋଭିସ୍ତନଯୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପଯସା ଶଙ୍ଖଗୌରେଣ ଦେଵଦେଵଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ସା

ପୁଅପ୍ରେମରେ ତିନି ଧାରା ଦୁଧ ତାଙ୍କ ଛାତିରୁ ବହି ମୋତେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଏବଂ ଶଂଖ ପରି ଧଳା ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।

ତାନି ସ୍ରୋତାଂସି ତ୍ରୀଣ୍ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ରୋତସ୍ଵିନ୍ଯୋ ଽଭଵଂସ୍ତଦା ନଦୀଂ ତ୍ରିସ୍ରୋତସଂ ଦେଵୋ ଭଗଵାନଵଦଦ୍ଭଵଃ

ତାଙ୍କ ଦୁଧର ଏହି ତିନି ଧାରା ତିନିଟି ନଦୀରେ ପରିଣତ ହେଲା, ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ, 'ଏହା ତିନି ଧାରାର ନଦୀ ହେଉ।'

ତ୍ରିସ୍ରୋତସଂ ନଦୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃଷଃ ପରମହର୍ଷିତଃ ନନାଦ ନାଦାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚ ସରିଦନ୍ଯା ତତୋ ଽଭଵତ୍

ତିନି ଧାରାର ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖି ବୃଷ ଖୁସିରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କଲା, ଏହି ଧ୍ୱନିରୁ ଆଉ ଏକ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ଵୃଷଧ୍ଵନିରିତି ଖ୍ଯାତା ଦେଵଦେଵେନ ସା ନଦୀ ଜାଂବୂନଦମଯଂ ଚିତ୍ରଂ ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଶୁଭମ୍

ଏହି ନଦୀକୁ ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ବୃଷଧ୍ୱନି' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା, ଏହା ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରୁ ତିଆରି, ଅଦ୍ଭୁତ, ସମସ୍ତ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ।

ସ୍ଵଂ ଦେଵଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ମୁକୁଟଂ ଚାବବନ୍ଧେଶୋ ମମ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ତାପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ।

କୁଣ୍ଡଲେ ଚ ଶୁଭେ ଦିଵ୍ଯେ ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଭୂଷିତେ ଆବବନ୍ଧ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ମହେଶ୍ଵରଃ

ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ନିଜେ ମୋତେ ହୀରା ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ଶୁଭ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧାଇଲେ।

ମାଂ ତଥାଭ୍ଯର୍ଚିତଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେଘୈଃ ପ୍ରଭାକରଃ ମେଘାଂଭସା ଚାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ ଛିଲାଦନମ୍ ଅଥୋ ମୁନେ

ମୁଁ ଏଭଳି ସମ୍ମାନିତ ହେଇ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯିବାକୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘରୁ ବର୍ଷାଜଳ ଝରି ମୋତେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ମୁନି।

ତସ୍ଯାଭିଷିକ୍ତସ୍ଯ ତଦା ପ୍ରଵୃତ୍ତା ସ୍ରୋତସା ଭୃଶମ୍ ଯସ୍ମାତ୍ ସୁଵର୍ଣାନ୍ନିଃସୃତ୍ଯ ନଦ୍ଯେଷା ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ

ମୋ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସୁନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାରୁ ଏହି ନଦୀ ତିଆରି ହେଲା।

ସ୍ଵର୍ଣୋଦକେତି ତାମାହ ଦେଵଦେଵସ୍ତ୍ରିଯଂବକଃ ଜାମ୍ବୂନଦମଯାଦ୍ଯସ୍ମାଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯା ମୁକୁଟାଚ୍ଛୁଭା

ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବଦେବ ଏହି ନଦୀକୁ 'ସୁବର୍ଣ୍ଣଜଳା' ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ, କାରଣ ଏହା ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁକୁଟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୁଭ ନଦୀ।

ପ୍ରାଵର୍ତତ ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ଊଚୁର୍ ଜମ୍ବୂନଦୀତି ତାମ୍ ଏତତ୍ପଞ୍ଚନଦଂ ନାମ ଜପ୍ଯେଶ୍ଵରସମୀପଗମ୍

ତାପରେ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ବହିବା ଆରମ୍ଭ କଲା, ଲୋକେ ଏହାକୁ 'ଜାମ୍ବୁନଦୀ' ବୋଲି କହିଲେ; ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ପଞ୍ଚନଦ', ଯାହା ଜପ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଛି।

ଯଃ ପଞ୍ଚନଦମାସାଦ୍ଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ଜପ୍ଯେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରମ୍ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ପ୍ରଯାତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ

ଯେଉଁଠାରେ ପଞ୍ଚନଦକୁ ପହଞ୍ଚି ଜପ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରି ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ଅଥ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵଭୂତପତିର୍ଭଵଃ ଦେଵୀମୁଵାଚ ଶର୍ଵାଣୀମ୍ ଉମାଂ ଗିରିସୁତାମଜାମ୍

ତାପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ମହାଦେବ ଭଗବାନ ଶର୍ବାଣୀ, ଉମା, ପାହାଡ଼ର ଅଜନ୍ମ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଦେଵୀ ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରଂ ଦେଵମ୍ ଅଭିଷିଞ୍ଚାମି ଭୂତପମ୍ ଗଣେନ୍ଦ୍ରଂ ଵ୍ଯାହରିଷ୍ଯାମି କିଂ ଵା ତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ଽଵ୍ଯଯେ

ଦେବୀ କହିଲେ, 'ମୁଁ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବି କି? ନାହିଁ କି, ଅବିନାଶୀ, ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ?''

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଵାନୀ ହର୍ଷିତାନନା ସ୍ମଯନ୍ତୀ ଵରଦଂ ପ୍ରାହ ଭଵଂ ଭୂତପତିଂ ପତିମ୍

ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭବାନୀ ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ହସିଲେ, ହସୁଥିବା ମୁଖରେ ଭବ, ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।

ସର୍ଵଲୋକାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଗଣେଶତ୍ଵଂ ତଥୈଵ ଚ ଦାତୁମର୍ହସି ଦେଵେଶ ଶୈଲାଦିସ୍ତନଯୋ ମମ

ଦେବଦେବ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ ଓ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେ ପାହାଡ଼ର ପୁଅ, ମୋର।

ତତଃ ସ ଭଗଵାଞ୍ଶର୍ଵଃ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରଃ ସସ୍ମାର ଗଣପାନ୍ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଦେଵଦେଵୋ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ତାପରେ ଭଗବାନ ଶର୍ବ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଦିବ୍ୟ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

ସ୍ମରଣାଦେଵ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାଶ୍ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଃ ସର୍ଵେ ସହସ୍ରହସ୍ତାଶ୍ ଚ ସହସ୍ରାଯୁଧପାଣଯଃ

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ମରଣ କରିବାମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଗଣମାନ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ହାତ ଓ ହସ୍ତ୍ର ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

ତ୍ରିନେତ୍ରାଶ୍ ଚ ମହାତ୍ମାନସ୍ ତ୍ରିଦଶୈରପି ଵନ୍ଦିତାଃ କୋଟିକାଲାଗ୍ନିସଂକାଶା ଜଟାମୁକୁଟଧାରିଣଃ

ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ମହାତ୍ମା ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, କୋଟି କୋଟି କାଳାଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଜଟା ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା।

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନା ନିତ୍ଯା ବୁଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ନିର୍ମଲାଃ କୋଟିକୋଟିଗଣୈସ୍ତୁଲ୍ଯୈର୍ ଆତ୍ମନା ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଃ ଅସଂଖ୍ଯାତା ମହାତ୍ମାନସ୍ ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁର୍ମୁଦା ଯୁତାଃ

ଦାଢ଼ିଆ ଦାନ୍ତ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ସଦା ଜାଗୃତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ, ଅନେକ ଗଣଙ୍କ ସମାନ, ନିଜେ ଗଣପତି, ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ମହାତ୍ମା, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।

ଗାଯନ୍ତଶ୍ ଚ ଦ୍ରଵନ୍ତଶ୍ ଚ ନୃତ୍ଯନ୍ତଶ୍ ଚ ମହାବଲାଃ ମୁଖାଡମ୍ବରଵାଦ୍ଯାନି ଵାଦଯନ୍ତସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଗାଇଁଥିବା, ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଓ ନାଚୁଥିବା, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେ ମୁହଁରେ ବଡ଼ ସଙ୍ଗୀତ ବାଜାଉଥିଲେ।

ରଥୈର୍ନାଗୈର୍ହଯୈଶ୍ଚୈଵ ସିଂହମର୍କଟଵାହନାଃ ଵିମାନେଷୁ ତଥାରୂଢା ହେମଚିତ୍ରେଷୁ ଵୈ ଗଣାଃ

ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ବସି, କେହି ସିଂହ ଓ ବାନର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେମାନେ ସୁନା ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

ଭେରୀମୃଦଙ୍ଗକାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ପଣଵାନକଗୋମୁଖୈଃ ଵାଦିତ୍ରୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଃ ପଟହୈରେକପୁଷ୍କରୈଃ

ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ, ପଣବ, ଅନକ, ଗୋମୁଖ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ, ପଟହ ଓ ଏକପୁଷ୍କର ମଧ୍ୟ ବଜୁଥିଲା।

ଭେରୀମୁରଜସଂନାଦୈର୍ ଆଡମ୍ବରକଡିଣ୍ଡିମୈଃ ମର୍ଦଲୈର୍ଵେଣୁଵୀଣାଭିର୍ ଵିଵିଧୈସ୍ତାଲନିଃସ୍ଵନୈଃ

ଢୋଳ ଓ ମୁରଜ ର ଧ୍ୱନି, ଉଚ୍ଚ ଡ଼ମ୍ବର କଡିଣ୍ଡିମା, ମର୍ଦ୍ଦଳ, ବାଂଶୀ, ବୀଣା ଓ ବିଭିନ୍ନ ତାଳ ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।

ଦର୍ଦୁରୈସ୍ତଲଘାତୈଶ୍ ଚ କଚ୍ଛପୈଃ ପଣଵୈରପି ଵାଦ୍ଯମାନୈର୍ମହାଯୋଗା ଆଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵସଂସଦମ୍

ଡର୍ଦ୍ଦୁର, ତାଳ ର ଘା, କଚ୍ଛପ ଓ ପଣବ ବଜୁଥିବା ବେଳେ, ମହାଯୋଗୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତେ ଗଣେଶା ମହାସତ୍ତ୍ଵାଃ ସର୍ଵଦେଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରାଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵଂ ଦେଵୀଂ ଚ ଇଦଂ ଵଚନମ୍ ଅବ୍ରୁଵନ୍

ସେ ଗଣପତିମାନେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।