ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କରାଭ୍ଯାଂ ସୁଶୁଭାଭ୍ଯାଂ ଚ ଉଭାଭ୍ଯାଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ପସ୍ପର୍ଶ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଃ ପରମାର୍ତିହରୋ ହରଃ

ପରମେଶ୍ୱର, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ହର, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ହାତରେ ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

ଉଵାଚ ଚ ମହାଦେଵସ୍ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଗଣପାଂଶ୍ଚୈଵ ଦେଵୀଂ ହିମଵତଃ ସୁତାମ୍

ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହାଦେବ, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟ ସହିତ, ଗଣମାନେ ଓ ହିମାଚଳର କନ୍ୟା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, କହିଲେ।

ସମାଲୋକ୍ଯ ଚ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମହାଦେଵଃ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ଅଜରୋ ଜରଯା ତ୍ଯକ୍ତୋ ନିତ୍ଯଂ ଦୁଃଖଵିଵର୍ଜିତଃ

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବୟସ୍ ହୀନ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ରହିତ, ସଦା ଦୁଃଖ ରହିତ।'

ଅକ୍ଷଯଶ୍ଚାଵ୍ଯଯଶ୍ଚୈଵ ସପିତା ସସୁହୃଜ୍ଜନଃ ମମେଷ୍ଟୋ ଗଣପଶ୍ଚୈଵ ମଦ୍ଵୀର୍ଯୋ ମତ୍ପରାକ୍ରମଃ

ତୁମେ ଅବିନାଶୀ ଓ ଅକ୍ଷୟ, ପିତା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ; ମୋର ପ୍ରିୟ ଗଣ, ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ରହିଛ।

ଇଷ୍ଟୋ ମମ ସଦା ଚୈଵ ମମ ପାର୍ଶ୍ଵଗତଃ ସଦା ମଦ୍ବଲଶ୍ଚୈଵ ଭଵିତା ମହାଯୋଗବଲାନ୍ଵିତଃ

ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ପ୍ରିୟ, ସଦା ମୋ ପାଖରେ ରହିବ; ମୋର ଶକ୍ତି ତୁମେ ପାଇବ, ମହାଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମାଂ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ସଗଣସ୍ତଦା କୁଶେଶଯମଯୀଂ ମାଲାଂ ସମୁନ୍ମୁଚ୍ଯାତ୍ମନସ୍ତଦା

ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ଦେବ ଗଣମାନେ ସହିତ ନିଜ ଦେହରୁ କୁଶ ଘାସର ମାଳା ଖୋଲିଲେ।

ଆବବନ୍ଧ ମହାତେଜା ମମ ଦେଵୋ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ତଯାହଂ ମାଲଯା ଜାତଃ ଶୁଭଯା କଣ୍ଠସକ୍ତଯା

ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଦେବ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଇ ମାଳା ମୋତେ ପିନ୍ଧାଇଲେ; ଶୁଭ ମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ମୁଁ ନୂତନ ରୂପ ନେଲି।

ତ୍ର୍ଯକ୍ଷୋ ଦଶଭୁଜଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଶଙ୍କରଃ ତତ ଏଵ ସମାଦାଯ ହସ୍ତେନ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ମୋ ତିନିଟି ଆଖି ଓ ଦଶଟି ବାହୁ ହେଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ପରି; ସେଇ ମାଳାରୁ ପରମେଶ୍ୱର ନିଜ ହାତରେ ଏକ ଜିନିଷ ନେଲେ।

ଉଵାଚ ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ ଽଦ୍ଯ ଦଦାମି ଵରମୁତ୍ତମମ୍ ତତୋ ଜଟାଶ୍ରିତଂ ଵାରି ଗୃହୀତ୍ଵା ଚାତିନିର୍ମଲମ୍

ସେ କହିଲେ: 'ଆଜି ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବର ଦେବି।' ତାପରେ, ଜଟାରୁ ଅତି ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନେଲେ।

ଉକ୍ତା ନଦୀ ଭଵସ୍ଵେତି ଉତ୍ସସର୍ଜ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ତତଃ ସା ଦିଵ୍ଯତୋଯା ଚ ପୂର୍ଣାସିତଜଲା ଶୁଭା

ସେ କହିଲେ, 'ଏହା ନଦୀ ହେଉ,' ଏବଂ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ସେଇ ଜଳକୁ ଛାଡିଦେଲେ। ତାପରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗାଢ଼, ଶୁଭ ହେଲା।

ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵନୋପେତା ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାନଦୀ ତାମାହ ଚ ମହାଦେଵୋ ନଦୀଂ ପରମଶୋଭନାମ୍

ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସେ ମହାନଦୀ ବହିବାକୁ ଲାଗିଲା। ମହାଦେବ ସେ ଅତି ଶୋଭାମୟ ନଦୀକୁ କହିଲେ,

ଯସ୍ମାଜ୍ଜଟୋଦକାଦେଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତା ତ୍ଵଂ ମହାନଦୀ ତସ୍ମାଜ୍ଜଟୋଦକା ପୁଣ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି ସରିଦ୍ଵରା

ଯେହেতୁ ତୁମେ ଜଟାର ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲ, ତେଣୁ ତୁମେ ମହାନଦୀ; ଏହିଠାରୁ ତୁମେ 'ଜଟୋଦକା' ନାମରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ହେବ।

ତ୍ଵଯି ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ତତୋ ଦେଵ୍ଯା ମହାଦେଵଃ ଶିଲାଦତନଯଂ ପ୍ରଭୁଃ

ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେଉଁଠି ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ତାପରେ ମହାଦେବ, ଦେବୀ ମାଧ୍ୟମରେ, ଶିଳାଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ।

ପୁତ୍ରସ୍ତେ ଽଯମିତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ସଂନ୍ଯପାତଯତ୍ ସା ମାମାଘ୍ରାଯ ଶିରସି ପାଣିଭ୍ଯାଂ ପରିମାର୍ଜତୀ

ସେ ମୋତେ ଦେଖି କହିଲେ, 'ଏହି ତୁମର ପୁଅ', ଏହିପରି କହି ମୋତେ ତାଙ୍କର ପାଦ ତଳେ ରଖିଲେ, ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ସ୍ନେହରେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ମସିଲେ।

ପୁତ୍ରପ୍ରେମ୍ଣାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ଚ ସ୍ରୋତୋଭିସ୍ତନଯୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପଯସା ଶଙ୍ଖଗୌରେଣ ଦେଵଦେଵଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ସା

ପୁଅପ୍ରେମରେ ତିନି ଧାରା ଦୁଧ ତାଙ୍କ ଛାତିରୁ ବହି ମୋତେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଏବଂ ଶଂଖ ପରି ଧଳା ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।

ତାନି ସ୍ରୋତାଂସି ତ୍ରୀଣ୍ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ରୋତସ୍ଵିନ୍ଯୋ ଽଭଵଂସ୍ତଦା ନଦୀଂ ତ୍ରିସ୍ରୋତସଂ ଦେଵୋ ଭଗଵାନଵଦଦ୍ଭଵଃ

ତାଙ୍କ ଦୁଧର ଏହି ତିନି ଧାରା ତିନିଟି ନଦୀରେ ପରିଣତ ହେଲା, ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ, 'ଏହା ତିନି ଧାରାର ନଦୀ ହେଉ।'

ତ୍ରିସ୍ରୋତସଂ ନଦୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃଷଃ ପରମହର୍ଷିତଃ ନନାଦ ନାଦାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚ ସରିଦନ୍ଯା ତତୋ ଽଭଵତ୍

ତିନି ଧାରାର ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖି ବୃଷ ଖୁସିରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କଲା, ଏହି ଧ୍ୱନିରୁ ଆଉ ଏକ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ଵୃଷଧ୍ଵନିରିତି ଖ୍ଯାତା ଦେଵଦେଵେନ ସା ନଦୀ ଜାଂବୂନଦମଯଂ ଚିତ୍ରଂ ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଶୁଭମ୍

ଏହି ନଦୀକୁ ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ବୃଷଧ୍ୱନି' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା, ଏହା ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରୁ ତିଆରି, ଅଦ୍ଭୁତ, ସମସ୍ତ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ।

ସ୍ଵଂ ଦେଵଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ମୁକୁଟଂ ଚାବବନ୍ଧେଶୋ ମମ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ତାପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ।

କୁଣ୍ଡଲେ ଚ ଶୁଭେ ଦିଵ୍ଯେ ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଭୂଷିତେ ଆବବନ୍ଧ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ମହେଶ୍ଵରଃ

ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ନିଜେ ମୋତେ ହୀରା ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ଶୁଭ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧାଇଲେ।

ମାଂ ତଥାଭ୍ଯର୍ଚିତଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେଘୈଃ ପ୍ରଭାକରଃ ମେଘାଂଭସା ଚାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ ଛିଲାଦନମ୍ ଅଥୋ ମୁନେ

ମୁଁ ଏଭଳି ସମ୍ମାନିତ ହେଇ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯିବାକୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘରୁ ବର୍ଷାଜଳ ଝରି ମୋତେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ମୁନି।

ତସ୍ଯାଭିଷିକ୍ତସ୍ଯ ତଦା ପ୍ରଵୃତ୍ତା ସ୍ରୋତସା ଭୃଶମ୍ ଯସ୍ମାତ୍ ସୁଵର୍ଣାନ୍ନିଃସୃତ୍ଯ ନଦ୍ଯେଷା ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ

ମୋ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସୁନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାରୁ ଏହି ନଦୀ ତିଆରି ହେଲା।

ସ୍ଵର୍ଣୋଦକେତି ତାମାହ ଦେଵଦେଵସ୍ତ୍ରିଯଂବକଃ ଜାମ୍ବୂନଦମଯାଦ୍ଯସ୍ମାଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯା ମୁକୁଟାଚ୍ଛୁଭା

ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବଦେବ ଏହି ନଦୀକୁ 'ସୁବର୍ଣ୍ଣଜଳା' ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ, କାରଣ ଏହା ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁକୁଟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୁଭ ନଦୀ।

ପ୍ରାଵର୍ତତ ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ଊଚୁର୍ ଜମ୍ବୂନଦୀତି ତାମ୍ ଏତତ୍ପଞ୍ଚନଦଂ ନାମ ଜପ୍ଯେଶ୍ଵରସମୀପଗମ୍

ତାପରେ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ବହିବା ଆରମ୍ଭ କଲା, ଲୋକେ ଏହାକୁ 'ଜାମ୍ବୁନଦୀ' ବୋଲି କହିଲେ; ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ପଞ୍ଚନଦ', ଯାହା ଜପ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଛି।

ଯଃ ପଞ୍ଚନଦମାସାଦ୍ଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ଜପ୍ଯେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରମ୍ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ପ୍ରଯାତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ

ଯେଉଁଠାରେ ପଞ୍ଚନଦକୁ ପହଞ୍ଚି ଜପ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରି ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ଅଥ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵଭୂତପତିର୍ଭଵଃ ଦେଵୀମୁଵାଚ ଶର୍ଵାଣୀମ୍ ଉମାଂ ଗିରିସୁତାମଜାମ୍

ତାପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ ମହାଦେବ ଭଗବାନ ଶର୍ବାଣୀ, ଉମା, ପାହାଡ଼ର ଅଜନ୍ମ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଦେଵୀ ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରଂ ଦେଵମ୍ ଅଭିଷିଞ୍ଚାମି ଭୂତପମ୍ ଗଣେନ୍ଦ୍ରଂ ଵ୍ଯାହରିଷ୍ଯାମି କିଂ ଵା ତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ଽଵ୍ଯଯେ

ଦେବୀ କହିଲେ, 'ମୁଁ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବି କି? ନାହିଁ କି, ଅବିନାଶୀ, ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ?''

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଵାନୀ ହର୍ଷିତାନନା ସ୍ମଯନ୍ତୀ ଵରଦଂ ପ୍ରାହ ଭଵଂ ଭୂତପତିଂ ପତିମ୍

ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭବାନୀ ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ହସିଲେ, ହସୁଥିବା ମୁଖରେ ଭବ, ଭୂତମାନ୍ୟଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।

ସର୍ଵଲୋକାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଗଣେଶତ୍ଵଂ ତଥୈଵ ଚ ଦାତୁମର୍ହସି ଦେଵେଶ ଶୈଲାଦିସ୍ତନଯୋ ମମ

ଦେବଦେବ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ ଓ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେ ପାହାଡ଼ର ପୁଅ, ମୋର।