ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ହୁତ୍ଵା ତ୍ରିଯଂବକେନୈଵ ମଧୁନୈଵ ଚ ସଂପ୍ଲୁତାମ୍ ଦୂର୍ଵାମଯୁତସଂଖ୍ଯାତାଂ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତାମ୍

ସେମାନେ ତ୍ରିଅମ୍ବକଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ମଧୁ ଛିଟାଇ, ଦୂର୍ବା ଗଛର ପତ୍ର ଗଣନା ଯେତେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଉପକରଣ ସହିତ।

ପିତା ଵିଗତସଂଜ୍ଞଶ୍ ଚ ତଥା ଚୈଵ ପିତାମହଃ ଵିଚେଷ୍ଟଶ୍ ଚ ଲଲାପାସୌ ମୃତଵନ୍ନିପପାତ ଚ

ମୋ ପିତା ଅଚେତନ ହେଲେ, ଏବଂ ମୋ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ; ସେ ତଳମାଟି ହୋଇ କନ୍ଦିଲେ, ଏବଂ ମୃତ ଭଳି ପଡ଼ିଗଲେ।

ମୃତ୍ଯୋର୍ ଭୀତୋ ଽହମ୍ ଅଚିରାଚ୍ ଛିରସା ଚାଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ତମ୍ ମୃତଵତ୍ପତିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ପିତରଂ ଚ ପିତାମହମ୍

ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରି, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଆଗରେ ମୃତ ଭଳି ପଡ଼ିଥିଲେ, ଶିର ନମାଇଲି।

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଚ ତଂ ରୁଦ୍ରଜାପ୍ଯରତୋ ଽଭଵମ୍ ହୃତ୍ପୁଣ୍ଡରୀକେ ସୁଷିରେ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦେଵଂ ତ୍ରିଯଂବକମ୍

ସେମାନଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ମୁଁ ରୁଦ୍ର ଜପରେ ଲଗିଗଲି, ହୃଦୟର ପଦ୍ମର ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ତ୍ରିଅମ୍ବକ ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲି।

ତ୍ର୍ଯକ୍ଷଂ ଦଶଭୁଜଂ ଶାନ୍ତଂ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଂ ସଦାଶିଵମ୍ ସରିତଶ୍ଚାନ୍ତରେ ପୁଣ୍ଯେ ସ୍ଥିତଂ ମାଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ମୁଁ ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଦଠିଲି, ତିନି ଆଖି, ଦଶ ହାତ, ଶାନ୍ତ, ପାଞ୍ଚ ମୁହଁ, ସଦାଶିବ, ସମସ୍ତ ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ।

ତୁଷ୍ଟୋ ଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାଦେଵଃ ସୋମଃ ସୋମାର୍ଧଭୂଷଣଃ ଵତ୍ସ ନନ୍ଦିନ୍ମହାବାହୋ ମୃତ୍ଯୋର୍ଭୀତିଃ କୁତସ୍ତଵ

ମହାଦେବ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ: 'ନନ୍ଦିନ, ବଳଶାଳୀ ପୁଅ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ କାହିଁକି ଡରୁଛ?'

ମଯୈଵ ପ୍ରେଷିତୌ ଵିପ୍ରୌ ମତ୍ସମସ୍ତ୍ଵଂ ନ ସଂଶଯଃ ଵତ୍ସୈନତ୍ତଵ ଦେହଂ ଚ ଲୌକିକଂ ପରମାର୍ଥତଃ

ସେଇ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମୁଁ ନିଜେ ପଠାଇଥିଲି; ତୁମେ ମୋ ପରି, ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୁଅ, ତୁମର ଶରୀର ଏହି ସଂସାରର, ଏହା ସତ୍ୟ।

ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ଦୈଵିକଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ଶିଲାଦେନ ପୁରା ତଵ ଦେଵୈଶ୍ ଚ ମୁନିଭିଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ ଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ଦାନଵୋତ୍ତମୈଃ

ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଦେହ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ।

ପୂଜିତଂ ଯତ୍ପୁରା ଵତ୍ସ ଦୈଵିକଂ ନନ୍ଦିକେଶ୍ଵର ସଂସାରସ୍ଯ ସ୍ଵଭାଵୋ ଽଯଂ ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ପୁନଃ ପୁନଃ

ପୁଅ, ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର, ପୂର୍ବେ ଯାହାକୁ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା, ସେଇଟି ଏହି ସଂସାରର ଗୁଣ — ସୁଖ ଦୁଃଖ ପୁଣିପୁଣି ଆସେ।

ନୃଣାଂ ଯୋନିପରିତ୍ଯାଗଃ ସର୍ଵଥୈଵ ଵିଵେକିନଃ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମାଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ସର୍ଵଦେଵମହେଶ୍ଵରଃ

ମଣିଷମାନେ ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନ ଛାଡନ୍ତି, ସେ ସବୁବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ। ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ମୋତେ ସାକ୍ଷାତ କହିଲେ।

କରାଭ୍ଯାଂ ସୁଶୁଭାଭ୍ଯାଂ ଚ ଉଭାଭ୍ଯାଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ପସ୍ପର୍ଶ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଃ ପରମାର୍ତିହରୋ ହରଃ

ପରମେଶ୍ୱର, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ହର, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ହାତରେ ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

ଉଵାଚ ଚ ମହାଦେଵସ୍ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଗଣପାଂଶ୍ଚୈଵ ଦେଵୀଂ ହିମଵତଃ ସୁତାମ୍

ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହାଦେବ, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟ ସହିତ, ଗଣମାନେ ଓ ହିମାଚଳର କନ୍ୟା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, କହିଲେ।

ସମାଲୋକ୍ଯ ଚ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମହାଦେଵଃ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ଅଜରୋ ଜରଯା ତ୍ଯକ୍ତୋ ନିତ୍ଯଂ ଦୁଃଖଵିଵର୍ଜିତଃ

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବୟସ୍ ହୀନ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ରହିତ, ସଦା ଦୁଃଖ ରହିତ।'

ଅକ୍ଷଯଶ୍ଚାଵ୍ଯଯଶ୍ଚୈଵ ସପିତା ସସୁହୃଜ୍ଜନଃ ମମେଷ୍ଟୋ ଗଣପଶ୍ଚୈଵ ମଦ୍ଵୀର୍ଯୋ ମତ୍ପରାକ୍ରମଃ

ତୁମେ ଅବିନାଶୀ ଓ ଅକ୍ଷୟ, ପିତା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ; ମୋର ପ୍ରିୟ ଗଣ, ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ରହିଛ।

ଇଷ୍ଟୋ ମମ ସଦା ଚୈଵ ମମ ପାର୍ଶ୍ଵଗତଃ ସଦା ମଦ୍ବଲଶ୍ଚୈଵ ଭଵିତା ମହାଯୋଗବଲାନ୍ଵିତଃ

ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ପ୍ରିୟ, ସଦା ମୋ ପାଖରେ ରହିବ; ମୋର ଶକ୍ତି ତୁମେ ପାଇବ, ମହାଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମାଂ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ସଗଣସ୍ତଦା କୁଶେଶଯମଯୀଂ ମାଲାଂ ସମୁନ୍ମୁଚ୍ଯାତ୍ମନସ୍ତଦା

ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ଦେବ ଗଣମାନେ ସହିତ ନିଜ ଦେହରୁ କୁଶ ଘାସର ମାଳା ଖୋଲିଲେ।

ଆବବନ୍ଧ ମହାତେଜା ମମ ଦେଵୋ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ତଯାହଂ ମାଲଯା ଜାତଃ ଶୁଭଯା କଣ୍ଠସକ୍ତଯା

ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଦେବ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଇ ମାଳା ମୋତେ ପିନ୍ଧାଇଲେ; ଶୁଭ ମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ମୁଁ ନୂତନ ରୂପ ନେଲି।

ତ୍ର୍ଯକ୍ଷୋ ଦଶଭୁଜଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଶଙ୍କରଃ ତତ ଏଵ ସମାଦାଯ ହସ୍ତେନ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ମୋ ତିନିଟି ଆଖି ଓ ଦଶଟି ବାହୁ ହେଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ପରି; ସେଇ ମାଳାରୁ ପରମେଶ୍ୱର ନିଜ ହାତରେ ଏକ ଜିନିଷ ନେଲେ।

ଉଵାଚ ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ ଽଦ୍ଯ ଦଦାମି ଵରମୁତ୍ତମମ୍ ତତୋ ଜଟାଶ୍ରିତଂ ଵାରି ଗୃହୀତ୍ଵା ଚାତିନିର୍ମଲମ୍

ସେ କହିଲେ: 'ଆଜି ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବର ଦେବି।' ତାପରେ, ଜଟାରୁ ଅତି ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନେଲେ।

ଉକ୍ତା ନଦୀ ଭଵସ୍ଵେତି ଉତ୍ସସର୍ଜ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ତତଃ ସା ଦିଵ୍ଯତୋଯା ଚ ପୂର୍ଣାସିତଜଲା ଶୁଭା

ସେ କହିଲେ, 'ଏହା ନଦୀ ହେଉ,' ଏବଂ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ସେଇ ଜଳକୁ ଛାଡିଦେଲେ। ତାପରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗାଢ଼, ଶୁଭ ହେଲା।

ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵନୋପେତା ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାନଦୀ ତାମାହ ଚ ମହାଦେଵୋ ନଦୀଂ ପରମଶୋଭନାମ୍

ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସେ ମହାନଦୀ ବହିବାକୁ ଲାଗିଲା। ମହାଦେବ ସେ ଅତି ଶୋଭାମୟ ନଦୀକୁ କହିଲେ,

ଯସ୍ମାଜ୍ଜଟୋଦକାଦେଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତା ତ୍ଵଂ ମହାନଦୀ ତସ୍ମାଜ୍ଜଟୋଦକା ପୁଣ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି ସରିଦ୍ଵରା

ଯେହেতୁ ତୁମେ ଜଟାର ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲ, ତେଣୁ ତୁମେ ମହାନଦୀ; ଏହିଠାରୁ ତୁମେ 'ଜଟୋଦକା' ନାମରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ହେବ।

ତ୍ଵଯି ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ତତୋ ଦେଵ୍ଯା ମହାଦେଵଃ ଶିଲାଦତନଯଂ ପ୍ରଭୁଃ

ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେଉଁଠି ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ତାପରେ ମହାଦେବ, ଦେବୀ ମାଧ୍ୟମରେ, ଶିଳାଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ।

ପୁତ୍ରସ୍ତେ ଽଯମିତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ସଂନ୍ଯପାତଯତ୍ ସା ମାମାଘ୍ରାଯ ଶିରସି ପାଣିଭ୍ଯାଂ ପରିମାର୍ଜତୀ

ସେ ମୋତେ ଦେଖି କହିଲେ, 'ଏହି ତୁମର ପୁଅ', ଏହିପରି କହି ମୋତେ ତାଙ୍କର ପାଦ ତଳେ ରଖିଲେ, ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ସ୍ନେହରେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ମସିଲେ।

ପୁତ୍ରପ୍ରେମ୍ଣାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ଚ ସ୍ରୋତୋଭିସ୍ତନଯୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପଯସା ଶଙ୍ଖଗୌରେଣ ଦେଵଦେଵଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ସା

ପୁଅପ୍ରେମରେ ତିନି ଧାରା ଦୁଧ ତାଙ୍କ ଛାତିରୁ ବହି ମୋତେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଏବଂ ଶଂଖ ପରି ଧଳା ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।

ତାନି ସ୍ରୋତାଂସି ତ୍ରୀଣ୍ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ରୋତସ୍ଵିନ୍ଯୋ ଽଭଵଂସ୍ତଦା ନଦୀଂ ତ୍ରିସ୍ରୋତସଂ ଦେଵୋ ଭଗଵାନଵଦଦ୍ଭଵଃ

ତାଙ୍କ ଦୁଧର ଏହି ତିନି ଧାରା ତିନିଟି ନଦୀରେ ପରିଣତ ହେଲା, ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ, 'ଏହା ତିନି ଧାରାର ନଦୀ ହେଉ।'

ତ୍ରିସ୍ରୋତସଂ ନଦୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃଷଃ ପରମହର୍ଷିତଃ ନନାଦ ନାଦାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚ ସରିଦନ୍ଯା ତତୋ ଽଭଵତ୍

ତିନି ଧାରାର ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖି ବୃଷ ଖୁସିରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କଲା, ଏହି ଧ୍ୱନିରୁ ଆଉ ଏକ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ଵୃଷଧ୍ଵନିରିତି ଖ୍ଯାତା ଦେଵଦେଵେନ ସା ନଦୀ ଜାଂବୂନଦମଯଂ ଚିତ୍ରଂ ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଶୁଭମ୍

ଏହି ନଦୀକୁ ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ବୃଷଧ୍ୱନି' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା, ଏହା ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରୁ ତିଆରି, ଅଦ୍ଭୁତ, ସମସ୍ତ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ।

ସ୍ଵଂ ଦେଵଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ମୁକୁଟଂ ଚାବବନ୍ଧେଶୋ ମମ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ତାପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ।