ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ବଲଵିକରିଣୀଂ ଦେଵୀଂ ବଲପ୍ରମଥିନୀଂ ତଥା ସର୍ଵଭୂତସ୍ଯ ଦମନୀଂ ସସୃଜେ ଚ ମନୋନ୍ମନୀମ୍

ସେ ବଳବିକରିଣୀ ଦେବୀ, ବଳପ୍ରମଥିନୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଓ ମନୋନ୍ମନୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ତଥାନ୍ଯା ବହଵଃ ସୃଷ୍ଟାସ୍ ତଯା ନାର୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ ରୁଦ୍ରୈଶ୍ଚୈଵ ମହାଦେଵସ୍ ତାଭିସ୍ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ

ଏଭଳି, ସେ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀମାନେ, ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ, ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ, ମହାଦେବ ତିନି ଲୋକର ନାଥ ହେଲେ।

ସର୍ଵାତ୍ମନଶ୍ ଚ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ହ୍ଯ୍ ଅତିଷ୍ଠତ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ ମୃତସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଥିବା ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପରମେଶ୍ୱର ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ମୃତ ବ୍ରହ୍ମା, ଅର୍ଥାତ୍ ପରମେଷ୍ଠି ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ।

ଘୃଣୀ ଦଦୌ ପୁନଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରଦଦୌ ପ୍ରାଣାନ୍ ଆତ୍ମସ୍ଥାଂସ୍ତୁ ତଦା ପ୍ରଭୁଃ

ଦୟାଳୁ ମହେଶ୍ୱର, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ସେ ପୁଣିଥରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜୀବନଶକ୍ତି ଫେରାଇଦେଲେ, ନିଜ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରାଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଽଭୂତ୍ତତୋ ରୁଦ୍ରଃ କିଂଚିତ୍ପ୍ରତ୍ଯାଗତାସଵମ୍ ଅଭ୍ଯଭାଷତ ଦେଵେଶୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପରମଂ ଵଚଃ

ତାପରେ ରୁଦ୍ର ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, କିଛି ଶକ୍ତି ଫେରିଆସିଲାପରେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଠାକୁର ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚତମ କଥା କହିଲେ।

ମା ଭୈର୍ଦେଵ ମହାଭାଗ ଵିରିଞ୍ଚ ଜଗତାଂ ଗୁରୋ ମଯେହ ସ୍ଥାପିତାଃ ପ୍ରାଣାସ୍ ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ ଵୈ ପ୍ରଭୋ

ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ବିରିଞ୍ଚି, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ, ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏଠି ତୁମର ପ୍ରାଣ ରଖିଛି, ଏହିଯୋଗୁଁ ଉଠନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନଭୂତଂ ମନୋଗତମ୍ ପିତାମହଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ନେତ୍ରୈଃ ଫୁଲ୍ଲାମ୍ବୁଜପ୍ରଭୈଃ

ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ପିତାମହଙ୍କର ମନ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗିଥିବା ପରି ହେଲା, ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ତାଙ୍କ ଆଖି ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।

ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗତପ୍ରାଣଃ ସମୁଦୈକ୍ଷନ୍ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ସ ଉଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଚିରଂ କାଲଂ ସ୍ନିଗ୍ଧଗଂଭୀରଯା ଗିରା

ତାପରେ, ପ୍ରାଣ ଫେରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ମୃଦୁ ଓ ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ।

ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମୁତ୍ଥାଯ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ଭୋ ଭୋ ଵଦ ମହାଭାଗ ଆନନ୍ଦଯସି ମେ ମନଃ

ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନ ଉଠି, ହାତ ଜୋଡି, କହିଲେ: 'ହେ ମହାଭାଗ, ମୋ ମନକୁ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଛ, ଦୟାକରି କଥା କହ।'

କୋ ଭଵାନ୍ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତିର୍ ଵୈ ସ୍ଥିତ ଏକାଦଶାତ୍ମକଃ ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵ୍ଯାଜହାର ମହେଶ୍ଵରଃ

'ତୁମେ କିଏ, ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏକାଦଶ ଆତ୍ମା ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ?' ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ମହେଶ୍ୱର ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ସ୍ପୃଶନ୍କରାଭ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସୁଖାଭ୍ଯାଂ ସ ସୁରାରିହା ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ପରମାତ୍ମାନମ୍ ଏନାଂ ମାଯାମଜାମିତି

ଶୁଭ ହାତରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ କହିଲେ: 'ମୋତେ ପରମାତ୍ମା ଭାବେ ଜାଣ, ଏହି ମୋର ଅଜନ୍ମା ମାୟା।'

ଏତେ ଵୈ ସଂସ୍ଥିତା ରୁଦ୍ରାସ୍ ତ୍ଵାଂ ରକ୍ଷିତୁମିହାଗତାଃ ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵଦେଵମୁଵାଚ ହ

'ଏହି ରୁଦ୍ରମାନେ ଏଠି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି।' ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ।

କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଦୁଃଖୈରାକୁଲିତୋ ହ୍ଯହମ୍

ହାତ ଜୋଡି ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ କଣ୍ଠ ଅଟକିଯାଇ, ସେ କହିଲେ: 'ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଦେବଦେବ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇଯାଇଛି।'

ସଂସାରାନ୍ମୋକ୍ତୁମୀଶାନ ମାମିହାର୍ହସି ଶଙ୍କର ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ପିତାମହମୁମାପତିଃ

'ହେ ଶଙ୍କର, ଏହି ସଂସାରରୁ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କର।' ତାପରେ ଉମାଙ୍କ ପତି ଭଗବାନ ପିତାମହଙ୍କୁ ହସିଦେଲେ।

ତଦା ରୁଦ୍ରୈର୍ଜଗନ୍ନାଥସ୍ ତଯା ଚାନ୍ତର୍ଦଧେ ଵିଭୁଃ ତସ୍ମାଚ୍ଛିଲାଦ ଲୋକେଷୁ ଦୁର୍ଲଭୋ ଵୈ ତ୍ଵଯୋନିଜଃ

ତାପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ରୁଦ୍ରମାନେ ଓ ସେଉଁଠି ଥିବା ତାଙ୍କ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହିଯୋଗୁଁ, ହେ ଶିଳାଦ, ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

ମୃତ୍ଯୁହୀନଃ ପୁମାନ୍ଵିଦ୍ଧି ସମୃତ୍ଯୁଃ ପଦ୍ମଜୋ ଽପି ସଃ କିଂତୁ ଦେଵେଶ୍ଵରୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରସୀଦତି ଯଦୀଶ୍ଵରଃ

ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା ପୁରୁଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଦେବଦେବ ରୁଦ୍ର ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ସେ ସମ୍ଭବ।

ନ ଦୁର୍ଲଭୋ ମୃତ୍ଯୁହୀନସ୍ ତଵ ପୁତ୍ରୋ ହ୍ଯଯୋନିଜଃ ମଯା ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ମହାତ୍ମନା

'ତୁମର ପୁଅ, ଯିଏ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁହୀନ, ସେ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ—ମୋ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।'

ଅଯୋନିଜଂ ମୃତ୍ଯୁହୀନମ୍ ଅସମର୍ଥଂ ନିଵେଦିତୁମ୍ ଏଵଂ ଵ୍ଯାହୃତ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅନୁଗୃହ୍ଯ ଚ ତଂ ଘୃଣୀ

'ଯିଏ ଅଜନ୍ମା ଓ ମୃତ୍ୟୁହୀନ, ତାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।' ଏଭଳି କହି, ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।

ଦେଵୈର୍ଵୃତୋ ଯଯୌ ଦେଵଃ ସିତେନେଭେନ ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ

ଦେବମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ଭଗବାନ ଧଳା ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଚାଲିଗଲେ।

ଗତେ ପୁଣ୍ଯେ ଚ ଵରଦେ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ଶିଲାଶନଃ ଆରାଧଯନ୍ମହାଦେଵଂ ତପସାତୋଷଯଦ୍ଭଵମ୍

ପୁଣ୍ୟ ଦାତା ଏବଂ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଶିଳାଦ ମହାଦେବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଉପାସନା କଲେ।

ଅଥ ତସ୍ଯୈଵମନିଶଂ ତତ୍ପରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ତୁ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଗତଂ କ୍ଷଣମିଵାଦ୍ଭୁତମ୍

ସେ ଉତ୍ତମ ମନୋବୃତ୍ତି ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ, ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ କେବଳ ଏକ ମହାନ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରି କଟିଗଲା।

ଵଲ୍ମୀକେନାଵୃତାଙ୍ଗଶ୍ ଚ ଲକ୍ଷ୍ଯଃ କୀଟଗଣୈର୍ମୁନିଃ ଵଜ୍ରସୂଚୀମୁଖୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈ ରକ୍ତକୀଟୈଶ୍ ଚ ସର୍ଵତଃ

ମୁନିଙ୍କ ଶରୀରଟିଏ ପୁରା ଦେଉଳିରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୀଟପତଙ୍ଗ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୂଚି ପରି ମୁହଁ ଥିବା ଲାଲ୍ କୀଟମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।

ନିର୍ମାଂସରୁଧିରତ୍ଵଗ୍ ଵୈ ନିର୍ଲେପଃ କୁଡ୍ଯଵତ୍ ସ୍ଥିତଃ ଅସ୍ଥିଶେଷୋ ଽଭଵତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ ତମମନ୍ଯତ ଶଙ୍କରଃ

ତାଙ୍କର ଶରୀରରୁ ମାଂସ, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଏକ ଦିଵାଲ୍ ପରି ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ଶେଷରେ କେବଳ ହାଡ଼ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା; ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖି ଶଙ୍କର ଏହି ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଯଦା ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ମୁନିସ୍ତେନ କରେଣ ଚ ସ୍ମରାରିଣା ତଦୈଵ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଶ୍ ଚୋତ୍ସସର୍ଜ କ୍ଲମଂ ଦ୍ଵିଜଃ

ଯେତେବେଳେ କାମଦେବଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହାତରେ ମୁନିଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ହେଲା, ସେଇ ସମୟରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ୱିଜ ତାଙ୍କର କ୍ଲାନ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ତପତସ୍ତସ୍ଯ ତପସା ପ୍ରଭୁସ୍ତୁଷ୍ଟାଥ ଶଙ୍କରଃ ତୁଷ୍ଟସ୍ତଵେତ୍ଯଥୋଵାଚ ସଗଣଶ୍ଚୋମଯା ସହ

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଶଙ୍କର, ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀମାନେ ଓ ମୋ ସହିତ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।'

ତପସାନେନ କିଂ କାର୍ଯଂ ଭଵତସ୍ତେ ମହାମତେ ଦଦାମି ପୁତ୍ରଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥପାରଗମ୍

ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦେବି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରିବ।

ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ସ୍ତୁତ୍ଵୋଵାଚ ଶିଲାଶନଃ ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଵାଚା ସୋମଂ ସୋମଵିଭୂଷଣମ୍

ତାପରେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସ୍ତୁତି କରି, ଶିଳାଦ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ସୋମଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ତ୍ରିପୁରାର୍ଦନ ଶଙ୍କର ଅଯୋନିଜଂ ମୃତ୍ଯୁହୀନଂ ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ସତ୍ତମ

ହେ ଭଗବାନ, ଦେବମାନ୍ୟ, ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କ ବିନାଶକ, ଶଙ୍କର, ମୁଁ ଏକ ଅଜନ୍ମା, ଅମର ପୁଅ ଚାହୁଁଛି, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ପୂର୍ଵମାରାଧିତଃ ପ୍ରାହ ତପସା ପରମେଶ୍ଵରଃ ଶିଲାଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ପରମଯା ପୁନଃ

ପୂର୍ବରୁ ଶିଳାଦଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପରମେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଥିଲେ।