ଦକ୍ଷିଣାସହିତଂ ଯଜ୍ଞମ୍ ଆକୂତିଃ ସୁଷୁଵେ ତଥା ଦକ୍ଷିଣା ଜନଯାମାସ ଦିଵ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶ ପୁତ୍ରିକାଃ
ଆକୂତି ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ପୁନି ଦ୍ୱାଦଶ ଦିବ୍ୟ ଝିଅମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପ୍ରସୂତିଃ ସୁଷୁଵେ ଦକ୍ଷାଚ୍ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିକନ୍ଯକାଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଧୃତିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ମେଧାଂ କ୍ରିଯାଂ ତଥା
ପ୍ରସୂତି ଦକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ଚବିଶି ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।
ବୁଦ୍ଧିଂ ଲଜ୍ଜାଂ ଵପୁଃଶାନ୍ତିଂ ସିଦ୍ଧିଂ କୀର୍ତିଂ ମହାତପାଃ ଖ୍ଯାତିଂ ଶାନ୍ତିଂ ଚ ସମ୍ଭୂତିଂ ସ୍ମୃତିଂ ପ୍ରୀତିଂ କ୍ଷମାଂ ତଥା
ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଶରୀର, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ମହାତପ, ଖ୍ୟାତି, ଶାନ୍ତି, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି ଓ କ୍ଷମା।
ସଂନତିଂ ଚାନସୂଯାଂ ଚ ଊର୍ଜାଂ ସ୍ଵାହାଂ ସୁରାରଣିମ୍ ସ୍ଵଧାଂ ଚୈଵ ମହାଭାଗାଂ ପ୍ରଦଦୌ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସମ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା, ସୁରାରଣି ଏବଂ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସ୍ୱଧା—ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମରେ ଦିଆଗଲା।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଦ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତାସ୍ ତ୍ରଯୋଦଶ ସୁଦାରିକାଃ ଧର୍ମଂ ପ୍ରଜାପତିଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପତିଂ ପରମଦୁର୍ଲଭାଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧାଠାରୁ କୀର୍ତ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତେରଟି ଉତ୍ତମ ଝିଅ ଧର୍ମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।
ଉପଯେମେ ଭୃଗୁର୍ଧୀମାନ୍ ଖ୍ଯାତିଂ ତାଂ ଭାର୍ଗଵାରଣିମ୍ ସମ୍ଭୂତିଂ ଚ ମରୀଚିସ୍ତୁ ସ୍ମୃତିଂ ଚୈଵାଙ୍ଗିରା ମୁନିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୃଗୁ ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ମରୀଚି ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରା ମୁନି ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।
ପ୍ରୀତିଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା କ୍ଷମାଂ ତାଂ ପୁଲହୋ ମୁନିଃ କ୍ରତୁଶ୍ ଚ ସଂନତିଂ ଧୀମାନ୍ ଅତ୍ରିସ୍ତାଂ ଚାନସୂଯକାମ୍
ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ପୁଲହ ମୁନି କ୍ଷମାଙ୍କୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କ୍ରତୁ ସମ୍ନତିଙ୍କୁ ଏବଂ ଅତ୍ରି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।
ଊର୍ଜାଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନ୍ ଵରିଷ୍ଠୋ ଵାରିଜେକ୍ଷଣାମ୍ ଵିଭାଵସୁସ୍ ତଥା ସ୍ଵାହାଂ ସ୍ଵଧାଂ ଵୈ ପିତରସ୍ ତଥା
ଭଗବାନ୍ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ, ପଦ୍ମନୟନ, ଊର୍ଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ବିଭାବସୁ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।
ପୁତ୍ରୀକୃତା ସତୀ ଯା ସା ମାନସୀ ଶିଵସମ୍ଭଵା ଦକ୍ଷେଣ ଜଗତାଂ ଧାତ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମେଵାସ୍ଥିତା ପତିମ୍
ଯିଏ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେହି ସତୀ ଝିଅ ଭାବେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ଧାରକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ।
ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଗାଦୌ କନକାଣ୍ଡଜଃ ଵିଭଜସ୍ଵେତି ଚାହାଦୌ ଯଦା ଜାତା ତଦାଭଵତ୍
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ, 'ବିଭକ୍ତ ହେଅ', ଏବଂ ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାହା ଘଟିଗଲା।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚୈଵାଂଶଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତ୍ରିଭୁଵନେ ତଥା ଏକାଦଶାଵିଧା ରୁଦ୍ରାସ୍ ତସ୍ଯ ଚାଂଶୋଦ୍ଭଵାସ୍ ତଥା
ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ଜଣେ ଝିଅ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟୁଟ, ଏବଂ ଏକାଦଶ ପ୍ରକାର ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗମଖିଲଂ ସା ଵୈ ପୁଂଲିଙ୍ଗଂ ନୀଲଲୋହିତଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଦକ୍ଷମାଲୋକ୍ଯ ସୁଵ୍ରତାମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ନାରୀତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ନୀଳଲୋହିତ ପୁରୁଷତ୍ୱର ଚିହ୍ନ। ଏହାକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—
ଭଜସ୍ଵ ଧାତ୍ରୀଂ ଜଗତାଂ ମମାପି ଚ ତଵାପି ଚ ପୁନ୍ନାମ୍ନୋ ନରକାତ୍ତ୍ରାତି ଇତି ପୁତ୍ରୀତ୍ଵିହୋକ୍ତିତଃ
'ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଜଗତର ଧାରକୀଙ୍କୁ ଝିଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର; ସେ 'ପୁତ୍' ନାମକ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏହି କାରଣରୁ ତାକୁ ଝିଅ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।'
ପ୍ରଶସ୍ତା ତଵ କାନ୍ତେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ ପୁତ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵମାତୃକା ତସ୍ମାତ୍ ପୁତ୍ରୀ ସତୀ ନାମ୍ନା ତଵୈଷା ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ତୁମର ଝିଅ ହେବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ; ଏହି କାରଣରୁ ସେ ସତୀ ନାମରେ ତୁମର ଝିଅ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ।'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦକ୍ଷୋ ନିଯୋଗାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁନିଃ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁତ୍ରୀଂ ଦଦୌ ସାକ୍ଷାତ୍ ସତୀଂ ରୁଦ୍ରାଯ ସାଦରମ୍
ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦକ୍ଷ ମୁନି ଝିଅ ପାଇଁ ସତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଧର୍ମସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଦ୍ଯାଃ କୀର୍ତିତା ଵୈ ତ୍ରଯୋଦଶ ତାସୁ ଧର୍ମପ୍ରଜାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଥାକ୍ରମମନୁତ୍ତମମ୍
ଧର୍ମଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୋଟେ ତେରଟି ଥିବା କୁହାଯାଏ; ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନମାନେ ବିଷୟରେ ଯଥାକ୍ରମରେ କହିବି।
କାମୋ ଦର୍ପୋ ଽଥ ନିଯମଃ ସଂତୋଷୋ ଲୋଭ ଏଵ ଚ ଶ୍ରୁତସ୍ତୁ ଦଣ୍ଡଃ ସମଯୋ ବୋଧଶ୍ଚୈଵ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଇଚ୍ଛା, ଅହଂକାର, ନିୟମ, ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ଲୋଭ; ଶିକ୍ଷା, ଦଣ୍ଡ, ସମ୍ମତି ଏବଂ ବୁଝିବା—ଏହି ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୁଣ।
ଅପ୍ରମାଦଶ୍ ଚ ଵିନଯୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କ୍ଷେମଂ ସୁଖଂ ଯଶଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ତାସୁ ଵୈ
ସଚେତନତା, ନମ୍ରତା, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଲ ଅବସ୍ଥା, ସୁଖ, ଖ୍ୟାତି ଏବଂ ଧର୍ମର ପୁଅମାନେ ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଥାନ୍ତି।
ଧର୍ମସ୍ଯ ଵୈ କ୍ରିଯାଯାଂ ତୁ ଦଣ୍ଡଃ ସମଯ ଏଵ ଚ ଅପ୍ରମାଦସ୍ ତଥା ବୋଧୋ ବୁଦ୍ଧେର୍ଧର୍ମସ୍ଯ ତୌ ସୁତୌ
ଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ସମ୍ମତି, ଏହିପରି ସଚେତନତା ଏବଂ ବୁଝିବା, ଏହି ଦୁଇଟି ହେଉଛି ବୁଦ୍ଧି ଓ ଧର୍ମର ପୁଅ।
ତସ୍ମାତ୍ପଞ୍ଚଦଶୈଵୈତେ ତାସୁ ଧର୍ମାତ୍ମଜାସ୍ତ୍ଵିହ ଭୃଗୁପତ୍ନୀ ଚ ସୁଷୁଵେ ଖ୍ଯାତିର୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରିଯାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ଏହିପରି, ଏହି ପନ୍ଦରଟି ଏଠାରେ ଧର୍ମର ପୁଅମାନେ; ଏବଂ ଭୃଗୁଙ୍କର ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଖ୍ୟାତି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ସେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଧାତାରଂ ଚ ଵିଧାତାରଂ ମେରୋର୍ଜାମାତରୌ ସୁତୌ ପ୍ରଭୂତିର୍ନାମ ଯା ପତ୍ନୀ ମରୀଚେଃ ସୁଷୁଵେ ସୁତୌ
ସେ ଧାତା ଏବଂ ବିଧାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମେରୁଙ୍କର ଜମାଇ ଏବଂ ପୁଅ; ମରୀଚିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପ୍ରଭୃତି ନାମକ ଜଣେ ଦୁଇଟି ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପୂର୍ଣମାସଂ ତୁ ମାରୀଚଂ ତତଃ କନ୍ଯାଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ତୁଷ୍ଟିର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ଵୈ ଦୃଷ୍ଟିଃ କୃଷିଶ୍ଚାପଚିତିସ୍ ତଥା
ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ ମରୀଚିଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପରେ ଚାରିଜଣୀ ଝିଅ: ତୁଷ୍ଟି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ଦୃଷ୍ଟି, କୃଷି ଏବଂ ଅପଚିତି।
କ୍ଷମା ଚ ସୁଷୁଵେ ପୁତ୍ରାନ୍ ପୁତ୍ରୀଂ ଚ ପୁଲହାଚ୍ଛୁଭାମ୍ କର୍ଦମଂ ଚ ଵରୀଯାଂସଂ ସହିଷ୍ଣୁଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
କ୍ଷମା, ପୁଲହଙ୍କଠାରୁ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ଜଣେ ଶୁଭ ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: କର୍ଦ୍ଦମ, ବରୀୟାଂସ ଏବଂ ସହିଷ୍ଣୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଥା କନକପୀତାଂ ସ ପୀଵରୀଂ ପୃଥିଵୀସମାମ୍ ପ୍ରୀତ୍ଯାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ ଚ ତଥା ଜନଯାମାସ ଵୈ ସୁତାନ୍
ଏହିପରି, କନକପୀତା, ପୀବରୀ ଏବଂ ପୃଥିବୀସମା; ପ୍ରୀତି ସହିତ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଦତ୍ତୋର୍ଣଂ ଵେଦବାହୁଂ ଚ ପୁତ୍ରୀଂ ଚାନ୍ଯାଂ ଦୃଷଦ୍ଵତୀମ୍ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଷଷ୍ଟିସାହସ୍ରଂ ସଂନତିଃ ସୁଷୁଵେ ଶୁଭା
ଦତ୍ତୋର୍ଣ୍ଣ, ବେଦବାହୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଝିଅ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ; ଶୁଭ ସନ୍ନତି ସାଠି ହଜାର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
କ୍ରତୋସ୍ତୁ ଭାର୍ଯା ସର୍ଵେ ତେ ଵାଲଖିଲ୍ଯା ଇତି ଶ୍ରୁତାଃ ସିନୀଵାଲୀଂ କୁହୂଂ ଚୈଵ ରାକାଂ ଚାନୁମତିଂ ତଥା
କ୍ରତୁଙ୍କର ପତ୍ନୀଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ; ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ରାକା ଏବଂ ଅନୁମତି ମଧ୍ୟ।
ସ୍ମୃତିଶ୍ ଚ ସୁଷୁଵେ ପତ୍ନୀ ମୁନେଶ୍ଚାଙ୍ଗିରସସ୍ ତଥା ଲବ୍ଧାନୁଭାଵମଗ୍ନିଂ ଚ କୀର୍ତିମନ୍ତଂ ଚ ସୁଵ୍ରତା
ଅଙ୍ଗିରାସ ମୁନିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସ୍ମୃତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଅନୁଭବ ଲାଭ କଲେ, ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ଅତ୍ରେର୍ଭାର୍ଯାନସୂଯା ଵୈ ସୁଷୁଵେ ଷଟ୍ପ୍ରଜାସ୍ତୁ ଯାଃ ତାସ୍ଵେକା କନ୍ଯକା ନାମ୍ନା ଶ୍ରୁତିଃ ସା ସୂନୁପଞ୍ଚକମ୍
ଅତ୍ରିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଅନସୂୟା ଛଅଟି ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଝିଅ ନାମ ଶ୍ରୁତି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ।
ସତ୍ଯନେତ୍ରୋ ମୁନିର୍ଭଵ୍ଯୋ ମୂର୍ତିରାପଃ ଶନୈଶ୍ଚରଃ ସୋମଶ୍ ଚ ଵୈ ଶ୍ରୁତିଃ ଷଷ୍ଠୀ ପଞ୍ଚାତ୍ରେଯାସ୍ତୁ ସୂନଵଃ
ସତ୍ୟନେତ୍ର, ମୁନି ଭବ୍ୟ, ମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଃ, ଶନୈଶ୍ଚର, ଏବଂ ସୋମ—ଶ୍ରୁତି ଛଅଟିଏ; ଏହିପରି ପାଞ୍ଚଟି ଅତ୍ରିଙ୍କର ପୁଅ।
ଊର୍ଜା ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଵୈ ଲେଭେ ସୁତାଂଶ୍ ଚ ସୁତଵତ୍ସଲା ଜ୍ଯାଯସୀ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷାନ୍ ଵାସିଷ୍ଠାନ୍ ଵରଲୋଚନା
ଉର୍ଜା, ବସିଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ପୁଅମାନେ ପାଇଲେ, ଯିଏ ସନ୍ତାନପ୍ରେମୀ ଥିଲେ; ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ପଦ୍ମନୟନ, ସେମାନେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ, ଉତ୍ତମ ରୂପର।