ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ହିଂସତେ ରାଜା କଲୌ କାଲଵଶେନ ତୁ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ଵାସିତୈଶ୍ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମଙ୍ଗଲୈଃ ଶୁଭୈଃ
ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କଳିଯୁଗରେ ରାଜା କାଳର ଅଧୀନ ହୋଇ କାହାକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା।
ଶୂଦ୍ରାନଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତ୍ଯଲ୍ପଶ୍ରୁତଭାଗ୍ଯବଲାନ୍ଵିତାଃ ନ ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ତେ ଗର୍ଵିତାଶ୍ ଚ ଶୂଦ୍ରା ଦ୍ଵିଜଵରାନ୍ ଦ୍ଵିଜ
ଅଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଥିବାମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଗର୍ବିତ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦିଗରେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ସେଵାଵସରମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଦ୍ଵାରେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵାହନସ୍ଥାନ୍ ସମାଵୃତ୍ଯ ଶୂଦ୍ରାଞ୍ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ
ସେବାର ସୁଯୋଗ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହନ୍ତି; ଗାଡ଼ି ଉପରେ ଥିବାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଶୂଦ୍ର ଓ ଶୂଦ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାମାନେ ଘେରି ରହନ୍ତି।
ସେଵନ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ସ୍ତୁଵନ୍ତି ସ୍ତୁତିଭିଃ କଲୌ ତପୋଯଜ୍ଞଫଲାନାଂ ଚ ଵିକ୍ରେତାରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଳିଯୁଗରେ ସେବା କରନ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି।
ଯତଯଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ବହଵୋ ଽସ୍ମିନ୍କଲୌ ଯୁଗେ ପୁରୁଷାଲ୍ପଂ ବହୁସ୍ତ୍ରୀକଂ ଯୁଗାନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ଏହି କଳିଯୁଗରେ ବହୁତ ଯତି ହେବେ; ଯୁଗ ଶେଷ ହେବା ବେଳେ ପୁରୁଷ କମିଯିବେ, ଜଣା ବଢ଼ିଯିବେ।
ନିନ୍ଦନ୍ତି ଵେଦଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ କର୍ମାଣି ଵୈ କଲୌ କଲୌ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ଶଙ୍କରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ
କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; କଳିରେ ମହାଦେବ ଶଙ୍କର, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର—
ପ୍ରକାଶତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର୍ଥଂ ଧର୍ମସ୍ଯ ଵିକୃତାକୃତିଃ ଯେ ତଂ ଵିପ୍ରା ନିଷେଵନ୍ତେ ଯେନ କେନାପି ଶଙ୍କରମ୍
—ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବିକୃତ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଆନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଭଳି ଶକ୍ତି ଥାଏ ସେଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି।
କଲିଦୋଷାନ୍ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମଂ ପଦମ୍ ଶ୍ଵାପଦପ୍ରବଲତ୍ଵଂ ଚ ଗଵାଂ ଚୈଵ ପରିକ୍ଷଯଃ
କଳିର ଦୋଷକୁ ଜିତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି, ଗାଈ ହ୍ରାସ ପାଏ।
ସାଧୂନାଂ ଵିନିଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵେଦ୍ଯା ତସ୍ମିନ୍ଯୁଗକ୍ଷଯେ ତଦା ସୂକ୍ଷ୍ମୋ ମହୋଦର୍କୋ ଦୁର୍ଲଭୋ ଦାନମୂଲଵାନ୍
ଯୁଗର ଶେଷରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହି ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେବେ ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ସେବେ ଏହି ବିଦାୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଫଳ ଦେବା, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦାନରେ ମୂଳ ରହିଥିବା।
ଚାତୁରାଶ୍ରମଶୈଥିଲ୍ଯେ ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଚଲିଷ୍ଯତି ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତାରୋ ବଲିଭାଗସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ
ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ଶିଥିଳ ହେଲେ ଧର୍ମ ଦୁର୍ବଳ ହେବ; ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ଦଣ୍ଡ ନେବେ ନାହିଁ, ବରଂ ଲୋକଙ୍କୁ ଲୁଟିବେ।
ଯୁଗାନ୍ତେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵରକ୍ଷଣପରାଯଣାଃ ଅଟ୍ଟଶୂଲା ଜନପଦାଃ ଶିଵଶୂଲାଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥାଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ ଲୋକମାନେ କେବଳ ନିଜ ରକ୍ଷାରେ ଲାଗି ରହିବେ; ଗାଁଗୁଡିକୁ ଚୋରମାନେ ଉତ୍ପାତ କରିବେ, ଚଉମୁଖୀ ରାସ୍ତାରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀମାନେ ଦେଖାଯିବେ।
ପ୍ରମଦାଃ କେଶଶୂଲିନ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ ଚିତ୍ରଵର୍ଷୀ ତଦା ଦେଵୋ ଯଦା ପ୍ରାହୁର୍ଯୁଗକ୍ଷଯମ୍
କଳିଯୁଗରେ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା ମାନେ ଖୋଲା କେଶ ରଖିବେ; ଯେତେବେଳେ ଦେବତା ଯୁଗ ଶେଷ ଘୋଷଣା କରିବେ, ସେତେବେଳେ ଅଜଣା ବର୍ଷା ପଡ଼ିବ।
ସର୍ଵେ ଵଣିଗ୍ଜନାଶ୍ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଧମେ ଯୁଗେ କୁଶୀଲଚର୍ଯାଃ ପାଷଣ୍ଡୈର୍ ଵୃଥାରୂପୈଃ ସମାଵୃତାଃ
ଅଧମ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାପାରୀ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବେ, ଠକେଇ କାମ କରିବେ, ଭ୍ରମକାରୀ ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିବେ।
ବହୁଯାଜନକୋ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ପରସ୍ପରମ୍ ନାଵ୍ଯାହୃତକ୍ରୂରଵାକ୍ଯୋ ନାର୍ଜଵୀ ନାନସୂଯକଃ
ଲୋକମାନେ ବହୁ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, କିନ୍ତୁ ଆପସରେ କଠୋର କଥା କହିବେ, ସତ୍ୟତା ରହିବ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଅପବାଦ ଦେବେ।
ନ କୃତେ ପ୍ରତିକର୍ତା ଚ ଯୁଗକ୍ଷୀଣେ ଭଵିଷ୍ଯତି ନିନ୍ଦକାଶ୍ଚୈଵ ପତିତା ଯୁଗାନ୍ତସ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷଣମ୍
ଯୁଗ ଶେଷରେ କୌଣସି ଉପକାର କରିଲେ ତାହାର ପ୍ରତିଉତ୍ତର ମିଳିବ ନାହିଁ; ନିନ୍ଦକମାନେ ପତିତ ହେବେ, ଏହି ହେଉଛି ଯୁଗ ଶେଷର ଚିହ୍ନ।
ନୃପଶୂନ୍ଯା ଵସୁମତୀ ନ ଚ ଧାନ୍ଯଧନାଵୃତା ମଣ୍ଡଲାନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦେଶେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ
ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ରହିବେ ନାହିଁ, ଧାନ ଓ ଧନରେ ଢାକିଯିବ ନାହିଁ; ଦେଶ ଓ ସହର ଶୂନ୍ୟ ହେଇଯିବ।
ଅଲ୍ପୋଦକା ଚାଲ୍ପଫଲା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵସୁଂଧରା ଗୋପ୍ତାରଶ୍ଚାପ୍ଯଗୋପ୍ତାରଃ ସମ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଶାସନାଃ
ପୃଥିବୀରେ ଅଳ୍ପ ପାଣି ଓ ଅଳ୍ପ ଫଳ ମିଳିବ; ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଥିବାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟାୟ ଶାସକମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେବେ।
ହର୍ତାରଃ ପରଵିତ୍ତାନାଂ ପରଦାରପ୍ରଧର୍ଷକାଃ କାମାତ୍ମାନୋ ଦୁରାତ୍ମାନୋ ହ୍ଯ୍ ଅଧମାଃ ସାହସପ୍ରିଯାଃ
ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜନନୀ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବା, କାମନାରେ ଲିନ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ, ଅଧମ ଓ ହିଂସାକୁ ପ୍ରେମ କରିବା ଲୋକ ଦେଖାଯିବେ।
ପ୍ରନଷ୍ଟଚେଷ୍ଟନାଃ ପୁଂସୋ ମୁକ୍ତକେଶାଶ୍ ଚ ଶୂଲିନଃ ଜନାଃ ଷୋଡଶଵର୍ଷାଶ୍ ଚ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ଆଚରଣ ହରାଇବେ, ଖୋଲା କେଶ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ଛଅଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଶୁକ୍ଲଦନ୍ତାଜିନାକ୍ଷାଶ୍ ଚ ମୁଣ୍ଡାଃ କାଷାଯଵାସସଃ ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମଂ ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ଧଳା ଦାନ୍ତ, ଚର୍ମ ଓ ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡିତ ମୁଣ୍ଡ, କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଯୁଗ ଶେଷ ଆସିଲେ ଧର୍ମ ଚରଣ କରିବେ।
ସସ୍ଯଚୌରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦୃଢଚୈଲାଭିଲାଷିଣଃ ଚୌରାଶ୍ଚୋରସ୍ଵହର୍ତାରୋ ହର୍ତୁର୍ହର୍ତା ତଥାପରଃ
ଫସଲ ଚୋର ହେବେ, ମଜବୁତ ବସ୍ତ୍ର ଆଶା କରିବେ; ଚୋରମାନେ ଅନ୍ୟ ଚୋରଙ୍କୁ ଚୋରି କରିବେ, ଏବଂ ଚୋରର ଚୋରୁଁ ମଧ୍ୟ ଚୋରି ହେବ।
ଯୋଗ୍ଯକର୍ମଣ୍ଯୁପରତେ ଲୋକେ ନିଷ୍କ୍ରିଯତାଂ ଗତେ କୀଟମୂଷକସର୍ପାଶ୍ ଚ ଧର୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାନ୍
ଯେତେବେଳେ ଯୋଗ୍ୟ କାମ ବନ୍ଦ ହେବ ଓ ଲୋକମାନେ କୌଣସି କାମ କରିବେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ କୀଟ, ଉନ୍ଦୁର ଓ ସାପ ମଣିଷଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ।
ସୁଭିକ୍ଷଂ କ୍ଷେମମାରୋଗ୍ଯଂ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ତଦା କୌଶିକୀଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଦେଶାନ୍କ୍ଷୁଦ୍ଭଯପୀଡିତାଃ
ସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦକ୍ଷତା ସେବେ ଦୁର୍ଲଭ ହେବ; ଭୋକ ଓ ଭୟରେ ପୀଡିତ ଲୋକମାନେ କୌଶିକୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବେ।
ଦୁଃଖେନାଭିପ୍ଲୁତାନାଂ ଚ ପରମାଯୁଃ ଶତଂ ତଦା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵେଦାଃ କଲିଯୁଗେ ଽଖିଲାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଆୟୁ ଶତ ବର୍ଷ ହେବ; କଳିଯୁଗରେ ବେଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଯିବ।
ଉତ୍ସୀଦନ୍ତି ତଦା ଯଜ୍ଞାଃ କେଵଲାଧର୍ମପୀଡିତାଃ କାଷାଯିଣୋ ଽପ୍ଯନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥାଃ କାପାଲୀବହୁଲାସ୍ତ୍ଵିହ
ଯଜ୍ଞମାନେ ଧର୍ମହୀନତାରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବେ; କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବନ୍ଧନ ନଥିବା ଓ ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବେଶି ଦେଖାଯିବେ।
ଵେଦଵିକ୍ରଯିଣଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତୀର୍ଥଵିକ୍ରଯିଣଃ ପରେ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଣାଂ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ପାଷଣ୍ଡାଃ ପରିପନ୍ଥିନଃ
କେହି ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରିବେ, କେହି ତୀର୍ଥ ବିକ୍ରୟ କରିବେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମିଥ୍ୟାବେଶୀ ହୋଇ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ନିୟମକୁ ବାଧା ଦେବେ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ତଦା ତେ ଵୈ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ତୁ କଲୌ ଯୁଗେ ଅଧୀଯନ୍ତେ ତଦା ଵେଦାଞ୍ ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମାର୍ଥକୋଵିଦାଃ
କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ, ସେ ସମୟରେ ଏମିତି ଲୋକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ତେବେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଧନରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ବେଦ ପଢିବେ।
ଯଜନ୍ତେ ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜାନଃ ଶୂଦ୍ରଯୋନଯଃ ସ୍ତ୍ରୀବାଲଗୋଵଧଂ କୃତ୍ଵା ହତ୍ଵା ଚୈଵ ପରସ୍ପରମ୍
ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମର ରାଜାମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, ସେମାନେ ଜଣେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ, ଜଣେ ନାରୀ, ଶିଶୁ ଓ ଗାଈମାନେକୁ ମାରିଦେଇଛନ୍ତି।
ଉପଦ୍ରଵାଂସ୍ତଥାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସାଧଯନ୍ତି ତଦା ପ୍ରଜାଃ ଦୁଃଖପ୍ରଭୂତମଲ୍ପାଯୁର୍ ଦେହୋତ୍ସାଦଃ ସରୋଗତା
ସେ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଦେଇଥାନ୍ତି; ଦୁଃଖ ବେଶି ହୋଇଯାଏ, ଆୟୁ ଛୋଟ ହୁଏ, ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ, ସମସ୍ତେ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଧର୍ମାଭିନିଵେଶିତ୍ଵାତ୍ ତମୋଵୃତ୍ତଂ କଲୌ ସ୍ମୃତମ୍ ପ୍ରଜାସୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ତଦା ଵୈ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଅଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତି ଥିବାରୁ, କଳିଯୁଗକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।