ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ମରୀଚିଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରସଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ପୁଲହଂ କ୍ରତୁମ୍ ଦକ୍ଷମତ୍ରିଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ସୋ ଽସୃଜଦ୍ଯୋଗଵିଦ୍ଯଯା

ସେ ମରୀଚି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଏବଂ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଯୋଗବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ନଵୈତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞା ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମାଃ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ ଏଵୈତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଦୃଶାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଏହି ନଉଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଦୃଶ ବୋଲି ମନେ କରାଯାନ୍ତି।

ସଂକଲ୍ପଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମଶ୍ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅଧର୍ମୋ ଧର୍ମସଂନିଧିଃ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵେତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ

ସଂକଳ୍ପ, ଧର୍ମ, ଅଧର୍ମ ଏବଂ ଧର୍ମର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଠାରୁ ହେଲେ।

ଋଭୁଂ ସନତ୍କୁମାରଂ ଚ ସସର୍ଜାଦୌ ସନାତନଃ ତାଵୂର୍ଧ୍ଵରେତସୌ ଦିଵ୍ଯୌ ଚାଗ୍ରଜୌ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୌ

ସନାତନ ପ୍ରଥମେ ଋଭୁ ଏବଂ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ।

କୁମାରୌ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ ତୁଲ୍ଯୌ ସର୍ଵଜ୍ଞୌ ସର୍ଵଭାଵିନୌ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭାର୍ଯାକୁଲଂ ତେଷାଂ ମୁନୀନାମଗ୍ରଜନ୍ମନାମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ, ସବୁଜଣା ଏବଂ ସବୁକିଛି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସେଇ ପ୍ରଥମଜନ୍ମ ମୁନିମାନଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି।

ସମାସତୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଜାସମ୍ଭୂତିମେଵ ଚ ଶତରୂପାଂ ତୁ ଵୈ ରାଜ୍ଞୀଂ ଵିରାଜମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ସଂକ୍ଷେପରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ: ପ୍ରଭୁ ଶତରୂପା ରାଣୀ ଏବଂ ବିରାଜଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵାତ୍ତୁ ଵୈ ରାଜ୍ଞୀ ଶତରୂପା ତ୍ଵଯୋନିଜା ଲେଭେ ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ପୁଣ୍ଯା ତଥା କନ୍ଯାଦ୍ଵଯଂ ଚ ସା

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଠାରୁ ରାଣୀ ଶତରୂପା, ଯିଏ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଝିଅ ପାଇଲେ, ସେମାନେ ସବୁ ପୁଣ୍ୟବାନ୍।

ଉତ୍ତାନପାଦୋ ହ୍ଯଵରୋ ଧୀମାଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରିଯଵ୍ରତଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵରିଷ୍ଠା ତ୍ଵାକୂତିଃ ପ୍ରସୂତିଶ୍ଚାନୁଜା ସ୍ମୃତା

ଉତ୍ତାନପାଦ ଛୋଟ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପ୍ରିୟବ୍ରତ ବଡ଼। ଆକୂତି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଝିଅ, ପ୍ରସୂତି ତାଙ୍କଠାରୁ ଛୋଟ ଝିଅ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।

ଉପଯେମେ ତଦାକୂତିଂ ରୁଚିର୍ନାମ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରସୂତିଂ ଭଗଵାନ୍ଦକ୍ଷୋ ଲୋକଧାତ୍ରୀଂ ଚ ଯୋଗିନୀମ୍

ସେ ସମୟରେ ରୁଚି ନାମକ ପ୍ରଜାପତି ଆକୂତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଧାରକ ଏବଂ ଯୋଗୀ ଭଗବାନ୍ ଦକ୍ଷ ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ଦକ୍ଷିଣାସହିତଂ ଯଜ୍ଞମ୍ ଆକୂତିଃ ସୁଷୁଵେ ତଥା ଦକ୍ଷିଣା ଜନଯାମାସ ଦିଵ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶ ପୁତ୍ରିକାଃ

ଆକୂତି ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ପୁନି ଦ୍ୱାଦଶ ଦିବ୍ୟ ଝିଅମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ପ୍ରସୂତିଃ ସୁଷୁଵେ ଦକ୍ଷାଚ୍ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିକନ୍ଯକାଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଧୃତିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ମେଧାଂ କ୍ରିଯାଂ ତଥା

ପ୍ରସୂତି ଦକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ଚବିଶି ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।

ବୁଦ୍ଧିଂ ଲଜ୍ଜାଂ ଵପୁଃଶାନ୍ତିଂ ସିଦ୍ଧିଂ କୀର୍ତିଂ ମହାତପାଃ ଖ୍ଯାତିଂ ଶାନ୍ତିଂ ଚ ସମ୍ଭୂତିଂ ସ୍ମୃତିଂ ପ୍ରୀତିଂ କ୍ଷମାଂ ତଥା

ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଶରୀର, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ମହାତପ, ଖ୍ୟାତି, ଶାନ୍ତି, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି ଓ କ୍ଷମା।

ସଂନତିଂ ଚାନସୂଯାଂ ଚ ଊର୍ଜାଂ ସ୍ଵାହାଂ ସୁରାରଣିମ୍ ସ୍ଵଧାଂ ଚୈଵ ମହାଭାଗାଂ ପ୍ରଦଦୌ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ସମ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା, ସୁରାରଣି ଏବଂ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସ୍ୱଧା—ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମରେ ଦିଆଗଲା।

ଶ୍ରଦ୍ଧାଦ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତାସ୍ ତ୍ରଯୋଦଶ ସୁଦାରିକାଃ ଧର୍ମଂ ପ୍ରଜାପତିଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପତିଂ ପରମଦୁର୍ଲଭାଃ

ଶ୍ରଦ୍ଧାଠାରୁ କୀର୍ତ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତେରଟି ଉତ୍ତମ ଝିଅ ଧର୍ମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।

ଉପଯେମେ ଭୃଗୁର୍ଧୀମାନ୍ ଖ୍ଯାତିଂ ତାଂ ଭାର୍ଗଵାରଣିମ୍ ସମ୍ଭୂତିଂ ଚ ମରୀଚିସ୍ତୁ ସ୍ମୃତିଂ ଚୈଵାଙ୍ଗିରା ମୁନିଃ

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୃଗୁ ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ମରୀଚି ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରା ମୁନି ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ପ୍ରୀତିଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା କ୍ଷମାଂ ତାଂ ପୁଲହୋ ମୁନିଃ କ୍ରତୁଶ୍ ଚ ସଂନତିଂ ଧୀମାନ୍ ଅତ୍ରିସ୍ତାଂ ଚାନସୂଯକାମ୍

ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ପୁଲହ ମୁନି କ୍ଷମାଙ୍କୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କ୍ରତୁ ସମ୍ନତିଙ୍କୁ ଏବଂ ଅତ୍ରି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ଊର୍ଜାଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନ୍ ଵରିଷ୍ଠୋ ଵାରିଜେକ୍ଷଣାମ୍ ଵିଭାଵସୁସ୍ ତଥା ସ୍ଵାହାଂ ସ୍ଵଧାଂ ଵୈ ପିତରସ୍ ତଥା

ଭଗବାନ୍ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ, ପଦ୍ମନୟନ, ଊର୍ଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ବିଭାବସୁ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ପୁତ୍ରୀକୃତା ସତୀ ଯା ସା ମାନସୀ ଶିଵସମ୍ଭଵା ଦକ୍ଷେଣ ଜଗତାଂ ଧାତ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମେଵାସ୍ଥିତା ପତିମ୍

ଯିଏ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେହି ସତୀ ଝିଅ ଭାବେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ଧାରକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ।

ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଗାଦୌ କନକାଣ୍ଡଜଃ ଵିଭଜସ୍ଵେତି ଚାହାଦୌ ଯଦା ଜାତା ତଦାଭଵତ୍

ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ, 'ବିଭକ୍ତ ହେଅ', ଏବଂ ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାହା ଘଟିଗଲା।

ତସ୍ଯାଶ୍ଚୈଵାଂଶଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତ୍ରିଭୁଵନେ ତଥା ଏକାଦଶାଵିଧା ରୁଦ୍ରାସ୍ ତସ୍ଯ ଚାଂଶୋଦ୍ଭଵାସ୍ ତଥା

ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ଜଣେ ଝିଅ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟୁଟ, ଏବଂ ଏକାଦଶ ପ୍ରକାର ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗମଖିଲଂ ସା ଵୈ ପୁଂଲିଙ୍ଗଂ ନୀଲଲୋହିତଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଦକ୍ଷମାଲୋକ୍ଯ ସୁଵ୍ରତାମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ନାରୀତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ନୀଳଲୋହିତ ପୁରୁଷତ୍ୱର ଚିହ୍ନ। ଏହାକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—

ଭଜସ୍ଵ ଧାତ୍ରୀଂ ଜଗତାଂ ମମାପି ଚ ତଵାପି ଚ ପୁନ୍ନାମ୍ନୋ ନରକାତ୍ତ୍ରାତି ଇତି ପୁତ୍ରୀତ୍ଵିହୋକ୍ତିତଃ

'ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଜଗତର ଧାରକୀଙ୍କୁ ଝିଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର; ସେ 'ପୁତ୍' ନାମକ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏହି କାରଣରୁ ତାକୁ ଝିଅ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।'

ପ୍ରଶସ୍ତା ତଵ କାନ୍ତେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ ପୁତ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵମାତୃକା ତସ୍ମାତ୍ ପୁତ୍ରୀ ସତୀ ନାମ୍ନା ତଵୈଷା ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି

'ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ତୁମର ଝିଅ ହେବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ; ଏହି କାରଣରୁ ସେ ସତୀ ନାମରେ ତୁମର ଝିଅ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ।'

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦକ୍ଷୋ ନିଯୋଗାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁନିଃ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁତ୍ରୀଂ ଦଦୌ ସାକ୍ଷାତ୍ ସତୀଂ ରୁଦ୍ରାଯ ସାଦରମ୍

ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦକ୍ଷ ମୁନି ଝିଅ ପାଇଁ ସତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ଧର୍ମସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଦ୍ଯାଃ କୀର୍ତିତା ଵୈ ତ୍ରଯୋଦଶ ତାସୁ ଧର୍ମପ୍ରଜାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଥାକ୍ରମମନୁତ୍ତମମ୍

ଧର୍ମଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୋଟେ ତେରଟି ଥିବା କୁହାଯାଏ; ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନମାନେ ବିଷୟରେ ଯଥାକ୍ରମରେ କହିବି।

କାମୋ ଦର୍ପୋ ଽଥ ନିଯମଃ ସଂତୋଷୋ ଲୋଭ ଏଵ ଚ ଶ୍ରୁତସ୍ତୁ ଦଣ୍ଡଃ ସମଯୋ ବୋଧଶ୍ଚୈଵ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ଇଚ୍ଛା, ଅହଂକାର, ନିୟମ, ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ଲୋଭ; ଶିକ୍ଷା, ଦଣ୍ଡ, ସମ୍ମତି ଏବଂ ବୁଝିବା—ଏହି ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୁଣ।

ଅପ୍ରମାଦଶ୍ ଚ ଵିନଯୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କ୍ଷେମଂ ସୁଖଂ ଯଶଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ତାସୁ ଵୈ

ସଚେତନତା, ନମ୍ରତା, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଲ ଅବସ୍ଥା, ସୁଖ, ଖ୍ୟାତି ଏବଂ ଧର୍ମର ପୁଅମାନେ ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଥାନ୍ତି।

ଧର୍ମସ୍ଯ ଵୈ କ୍ରିଯାଯାଂ ତୁ ଦଣ୍ଡଃ ସମଯ ଏଵ ଚ ଅପ୍ରମାଦସ୍ ତଥା ବୋଧୋ ବୁଦ୍ଧେର୍ଧର୍ମସ୍ଯ ତୌ ସୁତୌ

ଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ସମ୍ମତି, ଏହିପରି ସଚେତନତା ଏବଂ ବୁଝିବା, ଏହି ଦୁଇଟି ହେଉଛି ବୁଦ୍ଧି ଓ ଧର୍ମର ପୁଅ।

ତସ୍ମାତ୍ପଞ୍ଚଦଶୈଵୈତେ ତାସୁ ଧର୍ମାତ୍ମଜାସ୍ତ୍ଵିହ ଭୃଗୁପତ୍ନୀ ଚ ସୁଷୁଵେ ଖ୍ଯାତିର୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରିଯାଂ ଶ୍ରିଯମ୍

ଏହିପରି, ଏହି ପନ୍ଦରଟି ଏଠାରେ ଧର୍ମର ପୁଅମାନେ; ଏବଂ ଭୃଗୁଙ୍କର ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଖ୍ୟାତି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ସେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।