ଵିପ୍ରାଣାଂ କର୍ମ ଦୋଷେଣ ପ୍ରଜାନାଂ ଜାଯତେ ଭଯମ୍ ନାଧୀଯନ୍ତେ ତଦା ଵେଦାନ୍ ନ ଯଜନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କର୍ମର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉତ୍ସୀଦନ୍ତି ନରାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ଚ ଵିଶଃ କ୍ରମାତ୍ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଯୋଗେନ ସଂବନ୍ଧୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ
ପୁରୁଷମାନେ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଦେଖାଦେଖି ଦୁର୍ବଳ ହୁଅନ୍ତି, ପରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ; ମନ୍ତ୍ରର ଦ୍ୱାରା ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ହେଉଛନ୍ତି।
ଭଵତୀହ କଲୌ ତସ୍ମିଞ୍ ଶଯନାସନଭୋଜନୈଃ ରାଜାନଃ ଶୂଦ୍ରଭୂଯିଷ୍ଠା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ବାଧଯନ୍ତି ତେ
କଳିଯୁଗରେ, ଏକା ସଙ୍ଗେ ଶୋଇବା, ବସିବା ଓ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା, ଅଧିକାଂଶ ଶୂଦ୍ର ରାଜାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରନ୍ତି।
ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯା ଵୀରହତ୍ଯା ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରଜାସୁ ଵୈ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରାଃ ଶୂଦ୍ରାଚାରାଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ
ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭହତ୍ୟା ଓ ବୀରହତ୍ୟା ଘଟେ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ୍ତି।
ରାଜଵୃତ୍ତିସ୍ଥିତାଶ୍ ଚୌରାଶ୍ ଚୌରାଚାରାଶ୍ ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ ଏକପତ୍ନ୍ଯୋ ନ ଶିଷ୍ଯନ୍ତି ଵର୍ଧିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଭିସାରିକାଃ
ଚୋରମାନେ ରାଜାଙ୍କ କାମ କରନ୍ତି, ରାଜାମାନେ ଚୋରଙ୍କ ଭଳି ଆଚରଣ କରନ୍ତି; ଏକମାତ୍ର ପତି ଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ଜଣା ନଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରୁଥିବା ଜଣା ଦେଖିବାକୁ ବଢ଼ିଯିବ।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମପ୍ରତିଷ୍ଠାନୋ ଜାଯତେ ନୃଷୁ ସର୍ଵତଃ ତଦା ସ୍ଵଲ୍ପଫଲା ଭୂମିଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚାପି ମହାଫଲା
ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ନାହିଁ; ତେବେ ଭୂମି ଅତ୍ୟଳ୍ପ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କେବେ କେବେ ବହୁତ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତାରଃ ପାର୍ଥିଵାଶ୍ ଚ ଶିଲାଶନ ଶୂଦ୍ରା ଵୈ ଜ୍ଞାନିନଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣୈରଭିଵନ୍ଦିତାଃ
ହେ ପାଥର ଖାଇଥିବା, ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୋର ଓ ଲୁଟେରା ହେଉଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଶୂଦ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅକ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ଚ ରାଜାନୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ ଆସନସ୍ଥା ଦ୍ଵିଜାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଚଲନ୍ତ୍ଯଲ୍ପବୁଦ୍ଧଯଃ
ରାଜାମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନୁହଁନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସେବାରେ ଜୀବିକା କମାନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜମାନେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି ମୂର୍ଖମାନେ ଉଠନ୍ତି ନାହିଁ।
ତାଡଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଶୂଦ୍ରା ଵୈ ସ୍ଵଲ୍ପବୁଦ୍ଧଯଃ ଆସ୍ଯେ ନିଧାଯ ଵୈ ହସ୍ତଂ କର୍ଣଂ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉପରେ ହାତ ଉଠାନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ମୁଁହ କିମ୍ବା କାନରେ ହାତ ରଖନ୍ତି।
ନୀଚସ୍ଯେଵ ତଦା ଵାକ୍ଯଂ ଵଦନ୍ତି ଵିନଯେନ ତମ୍ ଉଚ୍ଚାସନସ୍ଥାନ୍ ଶୂଦ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ
ସେ ସମୟରେ, ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ଯେପରି ଭାବେ କଥା କହାଯାଏ, ସେଭଳି ଭଦ୍ରତା ସହିତ କଥା କହନ୍ତି; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସନ୍ତି।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ହିଂସତେ ରାଜା କଲୌ କାଲଵଶେନ ତୁ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ଵାସିତୈଶ୍ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମଙ୍ଗଲୈଃ ଶୁଭୈଃ
ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କଳିଯୁଗରେ ରାଜା କାଳର ଅଧୀନ ହୋଇ କାହାକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା।
ଶୂଦ୍ରାନଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତ୍ଯଲ୍ପଶ୍ରୁତଭାଗ୍ଯବଲାନ୍ଵିତାଃ ନ ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ତେ ଗର୍ଵିତାଶ୍ ଚ ଶୂଦ୍ରା ଦ୍ଵିଜଵରାନ୍ ଦ୍ଵିଜ
ଅଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଥିବାମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଗର୍ବିତ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦିଗରେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ସେଵାଵସରମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଦ୍ଵାରେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵାହନସ୍ଥାନ୍ ସମାଵୃତ୍ଯ ଶୂଦ୍ରାଞ୍ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ
ସେବାର ସୁଯୋଗ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହନ୍ତି; ଗାଡ଼ି ଉପରେ ଥିବାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଶୂଦ୍ର ଓ ଶୂଦ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାମାନେ ଘେରି ରହନ୍ତି।
ସେଵନ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ସ୍ତୁଵନ୍ତି ସ୍ତୁତିଭିଃ କଲୌ ତପୋଯଜ୍ଞଫଲାନାଂ ଚ ଵିକ୍ରେତାରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଳିଯୁଗରେ ସେବା କରନ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି।
ଯତଯଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ବହଵୋ ଽସ୍ମିନ୍କଲୌ ଯୁଗେ ପୁରୁଷାଲ୍ପଂ ବହୁସ୍ତ୍ରୀକଂ ଯୁଗାନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ଏହି କଳିଯୁଗରେ ବହୁତ ଯତି ହେବେ; ଯୁଗ ଶେଷ ହେବା ବେଳେ ପୁରୁଷ କମିଯିବେ, ଜଣା ବଢ଼ିଯିବେ।
ନିନ୍ଦନ୍ତି ଵେଦଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ କର୍ମାଣି ଵୈ କଲୌ କଲୌ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ଶଙ୍କରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ
କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; କଳିରେ ମହାଦେବ ଶଙ୍କର, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର—
ପ୍ରକାଶତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର୍ଥଂ ଧର୍ମସ୍ଯ ଵିକୃତାକୃତିଃ ଯେ ତଂ ଵିପ୍ରା ନିଷେଵନ୍ତେ ଯେନ କେନାପି ଶଙ୍କରମ୍
—ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବିକୃତ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଆନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଭଳି ଶକ୍ତି ଥାଏ ସେଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି।
କଲିଦୋଷାନ୍ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମଂ ପଦମ୍ ଶ୍ଵାପଦପ୍ରବଲତ୍ଵଂ ଚ ଗଵାଂ ଚୈଵ ପରିକ୍ଷଯଃ
କଳିର ଦୋଷକୁ ଜିତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି, ଗାଈ ହ୍ରାସ ପାଏ।
ସାଧୂନାଂ ଵିନିଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵେଦ୍ଯା ତସ୍ମିନ୍ଯୁଗକ୍ଷଯେ ତଦା ସୂକ୍ଷ୍ମୋ ମହୋଦର୍କୋ ଦୁର୍ଲଭୋ ଦାନମୂଲଵାନ୍
ଯୁଗର ଶେଷରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହି ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେବେ ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ସେବେ ଏହି ବିଦାୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଫଳ ଦେବା, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦାନରେ ମୂଳ ରହିଥିବା।
ଚାତୁରାଶ୍ରମଶୈଥିଲ୍ଯେ ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଚଲିଷ୍ଯତି ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତାରୋ ବଲିଭାଗସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ
ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ଶିଥିଳ ହେଲେ ଧର୍ମ ଦୁର୍ବଳ ହେବ; ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ଦଣ୍ଡ ନେବେ ନାହିଁ, ବରଂ ଲୋକଙ୍କୁ ଲୁଟିବେ।
ଯୁଗାନ୍ତେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵରକ୍ଷଣପରାଯଣାଃ ଅଟ୍ଟଶୂଲା ଜନପଦାଃ ଶିଵଶୂଲାଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥାଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ ଲୋକମାନେ କେବଳ ନିଜ ରକ୍ଷାରେ ଲାଗି ରହିବେ; ଗାଁଗୁଡିକୁ ଚୋରମାନେ ଉତ୍ପାତ କରିବେ, ଚଉମୁଖୀ ରାସ୍ତାରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀମାନେ ଦେଖାଯିବେ।
ପ୍ରମଦାଃ କେଶଶୂଲିନ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ ଚିତ୍ରଵର୍ଷୀ ତଦା ଦେଵୋ ଯଦା ପ୍ରାହୁର୍ଯୁଗକ୍ଷଯମ୍
କଳିଯୁଗରେ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା ମାନେ ଖୋଲା କେଶ ରଖିବେ; ଯେତେବେଳେ ଦେବତା ଯୁଗ ଶେଷ ଘୋଷଣା କରିବେ, ସେତେବେଳେ ଅଜଣା ବର୍ଷା ପଡ଼ିବ।
ସର୍ଵେ ଵଣିଗ୍ଜନାଶ୍ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଧମେ ଯୁଗେ କୁଶୀଲଚର୍ଯାଃ ପାଷଣ୍ଡୈର୍ ଵୃଥାରୂପୈଃ ସମାଵୃତାଃ
ଅଧମ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାପାରୀ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବେ, ଠକେଇ କାମ କରିବେ, ଭ୍ରମକାରୀ ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିବେ।
ବହୁଯାଜନକୋ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ପରସ୍ପରମ୍ ନାଵ୍ଯାହୃତକ୍ରୂରଵାକ୍ଯୋ ନାର୍ଜଵୀ ନାନସୂଯକଃ
ଲୋକମାନେ ବହୁ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, କିନ୍ତୁ ଆପସରେ କଠୋର କଥା କହିବେ, ସତ୍ୟତା ରହିବ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଅପବାଦ ଦେବେ।
ନ କୃତେ ପ୍ରତିକର୍ତା ଚ ଯୁଗକ୍ଷୀଣେ ଭଵିଷ୍ଯତି ନିନ୍ଦକାଶ୍ଚୈଵ ପତିତା ଯୁଗାନ୍ତସ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷଣମ୍
ଯୁଗ ଶେଷରେ କୌଣସି ଉପକାର କରିଲେ ତାହାର ପ୍ରତିଉତ୍ତର ମିଳିବ ନାହିଁ; ନିନ୍ଦକମାନେ ପତିତ ହେବେ, ଏହି ହେଉଛି ଯୁଗ ଶେଷର ଚିହ୍ନ।
ନୃପଶୂନ୍ଯା ଵସୁମତୀ ନ ଚ ଧାନ୍ଯଧନାଵୃତା ମଣ୍ଡଲାନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦେଶେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ
ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ରହିବେ ନାହିଁ, ଧାନ ଓ ଧନରେ ଢାକିଯିବ ନାହିଁ; ଦେଶ ଓ ସହର ଶୂନ୍ୟ ହେଇଯିବ।
ଅଲ୍ପୋଦକା ଚାଲ୍ପଫଲା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵସୁଂଧରା ଗୋପ୍ତାରଶ୍ଚାପ୍ଯଗୋପ୍ତାରଃ ସମ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଶାସନାଃ
ପୃଥିବୀରେ ଅଳ୍ପ ପାଣି ଓ ଅଳ୍ପ ଫଳ ମିଳିବ; ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଥିବାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟାୟ ଶାସକମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେବେ।
ହର୍ତାରଃ ପରଵିତ୍ତାନାଂ ପରଦାରପ୍ରଧର୍ଷକାଃ କାମାତ୍ମାନୋ ଦୁରାତ୍ମାନୋ ହ୍ଯ୍ ଅଧମାଃ ସାହସପ୍ରିଯାଃ
ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜନନୀ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବା, କାମନାରେ ଲିନ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ, ଅଧମ ଓ ହିଂସାକୁ ପ୍ରେମ କରିବା ଲୋକ ଦେଖାଯିବେ।
ପ୍ରନଷ୍ଟଚେଷ୍ଟନାଃ ପୁଂସୋ ମୁକ୍ତକେଶାଶ୍ ଚ ଶୂଲିନଃ ଜନାଃ ଷୋଡଶଵର୍ଷାଶ୍ ଚ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ଆଚରଣ ହରାଇବେ, ଖୋଲା କେଶ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ଛଅଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଶୁକ୍ଲଦନ୍ତାଜିନାକ୍ଷାଶ୍ ଚ ମୁଣ୍ଡାଃ କାଷାଯଵାସସଃ ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମଂ ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ଧଳା ଦାନ୍ତ, ଚର୍ମ ଓ ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡିତ ମୁଣ୍ଡ, କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଯୁଗ ଶେଷ ଆସିଲେ ଧର୍ମ ଚରଣ କରିବେ।