ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଶାତାତପୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ ଚ ଏଵମାଦ୍ଯୈଃ ସହସ୍ରଶଃ ଅଵୃଷ୍ଟିର୍ମରଣଂ ଚୈଵ ତଥା ଵ୍ଯାଧ୍ଯାଦ୍ଯୁପଦ୍ରଵାଃ

ଶାତାତପ ଓ ବଶିଷ୍ଠ—ଏଭଳି ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକ ସହିତ; ଅବୃଷ୍ଟି, ମୃତ୍ୟୁ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।

ଵାଙ୍ମନଃକର୍ମଜୈର୍ ଦୁଃଖୈର୍ ନିର୍ଵେଦୋ ଜାଯତେ ତତଃ ନିର୍ଵେଦାଜ୍ଜାଯତେ ତେଷାଂ ଦୁଃଖମୋକ୍ଷଵିଚାରଣା

ବାକ୍, ମନ ଓ କର୍ମରେ ହେଉଥିବା ଦୁଃଖରୁ ବିରକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେଇ ବିରକ୍ତିରୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ଆସେ।

ଵିଚାରଣାଚ୍ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଵୈରାଗ୍ଯାଦ୍ଦୋଷଦର୍ଶନମ୍ ଦୋଷାଣାଂ ଦର୍ଶନାଚ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵାପରେ ଜ୍ଞାନସଂଭଵଃ

ଚିନ୍ତାରୁ ବିରାଗ ଉପଜେ; ବିରାଗରୁ ଦୋଷ ଦେଖିବା ଆସେ; ଦୋଷ ଦେଖିଲେ ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଜେ।

ଏଷା ରଜସ୍ତମୋଯୁକ୍ତା ଵୃତ୍ତିର୍ ଵୈ ଦ୍ଵାପରେ ସ୍ମୃତା ଆଦ୍ଯେ କୃତେ ତୁ ଧର୍ମୋ ଽସ୍ତି ସ ତ୍ରେତାଯାଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ

ଏହି ଚରିତ୍ର ରଜସ ଓ ତମସ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା ବୋଲି ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଜଣାଯାଏ; ପ୍ରଥମ କୃତଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଅଛି, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ସେ ଚାଲିଥାଏ।

ଦ୍ଵାପରେ ଵ୍ଯାକୁଲୀଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣଶ୍ଯତି କଲୌ ଯୁଗେ

ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ, କଳିଯୁଗରେ ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ତିଷ୍ଯେ ମାଯାମସୂଯାଂ ଚ ଵଧଂ ଚୈଵ ତପସ୍ଵିନାମ୍ ସାଧଯନ୍ତି ନରାସ୍ତତ୍ର ତମସା ଵ୍ଯାକୁଲେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ

ତିଷ୍ୟ ଓ ମାୟାମସୂ ମାସରେ, ଏବଂ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାରେ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଭ୍ରମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏମିତି କାମ କରନ୍ତି।

କଲୌ ପ୍ରମାଦକୋ ରୋଗଃ ସତତଂ କ୍ଷୁଦ୍ଭଯାନି ଚ ଅନାଵୃଷ୍ଟିଭଯଂ ଘୋରଂ ଦେଶାନାଂ ଚ ଵିପର୍ଯଯଃ

କଳିଯୁଗରେ ଅସାବଧାନତା, ରୋଗ, ସବୁବେଳେ ଭୋକ ଓ ଭୟ, ଭୟଙ୍କର ଅବୃଷ୍ଟିର ଭୟ ଏବଂ ଦେଶର ଅସ୍ଥିରତା ବ୍ୟାପିଥାଏ।

ନ ପ୍ରାମାଣ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତେରସ୍ତି ନୃଣାଂ ଚାଧର୍ମସେଵନମ୍ ଅଧାର୍ମିକାସ୍ତ୍ଵନାଚାରା ମହାକୋପାଲ୍ପଚେତସଃ

ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାର ନାହିଁ, ଅଧର୍ମ ଚାଲିଥାଏ; ଅଧର୍ମୀମାନେ ଅନିୟମିତ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧୀ ଓ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥାନ୍ତି।

ଅନୃତଂ ବ୍ରୁଵତେ ଲୁବ୍ଧାସ୍ ତିଷ୍ଯେ ଜାତାଶ୍ ଚ ଦୁଷ୍ପ୍ରଜାଃ ଦୁରିଷ୍ଟୈର୍ଦୁରଧୀତୈଶ୍ ଚ ଦୁରାଚାରୈର୍ଦୁରାଗମୈଃ

ଲୋଭୀମାନେ ମିଥ୍ୟା କହନ୍ତି; ତିଷ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଖରାପ କାମ, ଖରାପ ଶିକ୍ଷା, ଖରାପ ଆଚରଣ ଓ ଅନୁଚିତ ଚଳିତ୍ର ଥାଏ।

ଵିପ୍ରାଣାଂ କର୍ମ ଦୋଷେଣ ପ୍ରଜାନାଂ ଜାଯତେ ଭଯମ୍ ନାଧୀଯନ୍ତେ ତଦା ଵେଦାନ୍ ନ ଯଜନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କର୍ମର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଉତ୍ସୀଦନ୍ତି ନରାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ଚ ଵିଶଃ କ୍ରମାତ୍ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଯୋଗେନ ସଂବନ୍ଧୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ

ପୁରୁଷମାନେ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଦେଖାଦେଖି ଦୁର୍ବଳ ହୁଅନ୍ତି, ପରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ; ମନ୍ତ୍ରର ଦ୍ୱାରା ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ହେଉଛନ୍ତି।

ଭଵତୀହ କଲୌ ତସ୍ମିଞ୍ ଶଯନାସନଭୋଜନୈଃ ରାଜାନଃ ଶୂଦ୍ରଭୂଯିଷ୍ଠା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ବାଧଯନ୍ତି ତେ

କଳିଯୁଗରେ, ଏକା ସଙ୍ଗେ ଶୋଇବା, ବସିବା ଓ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା, ଅଧିକାଂଶ ଶୂଦ୍ର ରାଜାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରନ୍ତି।

ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯା ଵୀରହତ୍ଯା ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରଜାସୁ ଵୈ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରାଃ ଶୂଦ୍ରାଚାରାଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ

ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭହତ୍ୟା ଓ ବୀରହତ୍ୟା ଘଟେ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ୍ତି।

ରାଜଵୃତ୍ତିସ୍ଥିତାଶ୍ ଚୌରାଶ୍ ଚୌରାଚାରାଶ୍ ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ ଏକପତ୍ନ୍ଯୋ ନ ଶିଷ୍ଯନ୍ତି ଵର୍ଧିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଭିସାରିକାଃ

ଚୋରମାନେ ରାଜାଙ୍କ କାମ କରନ୍ତି, ରାଜାମାନେ ଚୋରଙ୍କ ଭଳି ଆଚରଣ କରନ୍ତି; ଏକମାତ୍ର ପତି ଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ଜଣା ନଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରୁଥିବା ଜଣା ଦେଖିବାକୁ ବଢ଼ିଯିବ।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମପ୍ରତିଷ୍ଠାନୋ ଜାଯତେ ନୃଷୁ ସର୍ଵତଃ ତଦା ସ୍ଵଲ୍ପଫଲା ଭୂମିଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚାପି ମହାଫଲା

ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ନାହିଁ; ତେବେ ଭୂମି ଅତ୍ୟଳ୍ପ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କେବେ କେବେ ବହୁତ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତାରଃ ପାର୍ଥିଵାଶ୍ ଚ ଶିଲାଶନ ଶୂଦ୍ରା ଵୈ ଜ୍ଞାନିନଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣୈରଭିଵନ୍ଦିତାଃ

ହେ ପାଥର ଖାଇଥିବା, ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୋର ଓ ଲୁଟେରା ହେଉଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଶୂଦ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।

ଅକ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ଚ ରାଜାନୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ ଆସନସ୍ଥା ଦ୍ଵିଜାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଚଲନ୍ତ୍ଯଲ୍ପବୁଦ୍ଧଯଃ

ରାଜାମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନୁହଁନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସେବାରେ ଜୀବିକା କମାନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜମାନେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି ମୂର୍ଖମାନେ ଉଠନ୍ତି ନାହିଁ।

ତାଡଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଶୂଦ୍ରା ଵୈ ସ୍ଵଲ୍ପବୁଦ୍ଧଯଃ ଆସ୍ଯେ ନିଧାଯ ଵୈ ହସ୍ତଂ କର୍ଣଂ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉପରେ ହାତ ଉଠାନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ମୁଁହ କିମ୍ବା କାନରେ ହାତ ରଖନ୍ତି।

ନୀଚସ୍ଯେଵ ତଦା ଵାକ୍ଯଂ ଵଦନ୍ତି ଵିନଯେନ ତମ୍ ଉଚ୍ଚାସନସ୍ଥାନ୍ ଶୂଦ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ

ସେ ସମୟରେ, ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ଯେପରି ଭାବେ କଥା କହାଯାଏ, ସେଭଳି ଭଦ୍ରତା ସହିତ କଥା କହନ୍ତି; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସନ୍ତି।

ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ହିଂସତେ ରାଜା କଲୌ କାଲଵଶେନ ତୁ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ଵାସିତୈଶ୍ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମଙ୍ଗଲୈଃ ଶୁଭୈଃ

ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କଳିଯୁଗରେ ରାଜା କାଳର ଅଧୀନ ହୋଇ କାହାକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା।

ଶୂଦ୍ରାନଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତ୍ଯଲ୍ପଶ୍ରୁତଭାଗ୍ଯବଲାନ୍ଵିତାଃ ନ ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ତେ ଗର୍ଵିତାଶ୍ ଚ ଶୂଦ୍ରା ଦ୍ଵିଜଵରାନ୍ ଦ୍ଵିଜ

ଅଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଥିବାମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଗର୍ବିତ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦିଗରେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ସେଵାଵସରମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଦ୍ଵାରେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵାହନସ୍ଥାନ୍ ସମାଵୃତ୍ଯ ଶୂଦ୍ରାଞ୍ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ

ସେବାର ସୁଯୋଗ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହନ୍ତି; ଗାଡ଼ି ଉପରେ ଥିବାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଶୂଦ୍ର ଓ ଶୂଦ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାମାନେ ଘେରି ରହନ୍ତି।

ସେଵନ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ସ୍ତୁଵନ୍ତି ସ୍ତୁତିଭିଃ କଲୌ ତପୋଯଜ୍ଞଫଲାନାଂ ଚ ଵିକ୍ରେତାରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଳିଯୁଗରେ ସେବା କରନ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି।

ଯତଯଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ବହଵୋ ଽସ୍ମିନ୍କଲୌ ଯୁଗେ ପୁରୁଷାଲ୍ପଂ ବହୁସ୍ତ୍ରୀକଂ ଯୁଗାନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ

ଏହି କଳିଯୁଗରେ ବହୁତ ଯତି ହେବେ; ଯୁଗ ଶେଷ ହେବା ବେଳେ ପୁରୁଷ କମିଯିବେ, ଜଣା ବଢ଼ିଯିବେ।

ନିନ୍ଦନ୍ତି ଵେଦଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ କର୍ମାଣି ଵୈ କଲୌ କଲୌ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ଶଙ୍କରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ

କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; କଳିରେ ମହାଦେବ ଶଙ୍କର, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର—

ପ୍ରକାଶତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର୍ଥଂ ଧର୍ମସ୍ଯ ଵିକୃତାକୃତିଃ ଯେ ତଂ ଵିପ୍ରା ନିଷେଵନ୍ତେ ଯେନ କେନାପି ଶଙ୍କରମ୍

—ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବିକୃତ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଆନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଭଳି ଶକ୍ତି ଥାଏ ସେଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି।

କଲିଦୋଷାନ୍ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମଂ ପଦମ୍ ଶ୍ଵାପଦପ୍ରବଲତ୍ଵଂ ଚ ଗଵାଂ ଚୈଵ ପରିକ୍ଷଯଃ

କଳିର ଦୋଷକୁ ଜିତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି, ଗାଈ ହ୍ରାସ ପାଏ।

ସାଧୂନାଂ ଵିନିଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵେଦ୍ଯା ତସ୍ମିନ୍ଯୁଗକ୍ଷଯେ ତଦା ସୂକ୍ଷ୍ମୋ ମହୋଦର୍କୋ ଦୁର୍ଲଭୋ ଦାନମୂଲଵାନ୍

ଯୁଗର ଶେଷରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହି ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେବେ ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ସେବେ ଏହି ବିଦାୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଫଳ ଦେବା, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦାନରେ ମୂଳ ରହିଥିବା।

ଚାତୁରାଶ୍ରମଶୈଥିଲ୍ଯେ ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଚଲିଷ୍ଯତି ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତାରୋ ବଲିଭାଗସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ

ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ଶିଥିଳ ହେଲେ ଧର୍ମ ଦୁର୍ବଳ ହେବ; ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ଦଣ୍ଡ ନେବେ ନାହିଁ, ବରଂ ଲୋକଙ୍କୁ ଲୁଟିବେ।