ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପରମେଶୋ ଜଗନ୍ନାଥଃ ଶଙ୍କରସ୍ତ୍ଵେଷ ସର୍ଵଗଃ ଆଵଯୋରଖିଲସ୍ଯେଶଃ ଶରଣଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ

ପରମେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଶଙ୍କର ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିତ; ସେ ଆମ ଦୁହେଁଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଆଶ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର।

ଅହଂ ଵାମାଙ୍ଗଜୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶଙ୍କରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ଭଵାନ୍ ଭଵସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗଭଵଃ ସ୍ଵଯମ୍

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଆପଣ ଭବ ଦେବଙ୍କ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।

ମାମାହୁର୍ ଋଷଯଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଂ ତଥା ଅଵ୍ଯକ୍ତମଜମିତ୍ଯେଵଂ ଭଵନ୍ତଂ ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵିତି

ଋଷିମାନେ ମୋତେ ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରଧାନ, ପ୍ରକୃତି, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅଜନ୍ମା ବୋଲି କହନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କୁ ପୁରୁଷ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ଏଵମାହୁର୍ମହାଦେଵମ୍ ଆଵଯୋରପି କାରଣମ୍ ଈଶଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ପ୍ରଭୁମଵ୍ଯଯମୀଶ୍ଵରମ୍

ଏଭଳି ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆମ ଦୁହେଁର କାରଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସୋ ଽପି ତସ୍ଯାମରେଶସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଵାରିଜୋଦ୍ଭଵଃ ଵରେଣ୍ଯଂ ଵରଦଂ ରୁଦ୍ରମ୍ ଅସ୍ତୁଵତ୍ପ୍ରଣନାମ ଚ

ତାହାପରେ, ଅମରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ଓ ପୂଜ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଅଥାମ୍ଭସା ପ୍ଲୁତାଂ ଭୂମୀଂ ସମାଧାଯ ଜନାର୍ଦନଃ ପୂର୍ଵଵତ୍ସ୍ଥାପଯାମାସ ଵାରାହଂ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ

ତାପରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପାଣିରେ ବିଲୀନ ଭୂମିକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

ନଦୀନଦସମୁଦ୍ରାଂଶ୍ ଚ ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚାକରୋତ୍ପ୍ରଭୁଃ କୃତ୍ଵା ଚୋର୍ଵୀଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନିମ୍ନୋନ୍ନତଵିଵର୍ଜିତାମ୍

ପ୍ରଭୁ ପୂର୍ବବତ୍ ନଦୀ, ନଦ, ସମୁଦ୍ର ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ଯତ୍ନ କରି ଭୂମିକୁ ସମତଳ, ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ବିହୀନ କଲେ।

ଧରାଯାଂ ସୋ ଽଚିନୋତ୍ସର୍ଵାନ୍ ଭୂଧରାନ୍ ଭୂଧରାକୃତିଃ ଭୂରାଦ୍ଯାଂଶ୍ଚତୁରୋ ଲୋକାନ୍ କଲ୍ପଯାମାସ ପୂର୍ଵଵତ୍

ସେ ପାହାଡ଼ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବବତ୍ ଭୂ ଆଦି ଚାରିଟି ଲୋକ ତିଆରି କଲେ।

ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚ ଭଗଵାଂଶ୍ଚକ୍ରେ ମତିଂ ମତିମତାଂ ଵରଃ ମୁଖ୍ଯଂ ଚ ତୈର୍ଯଗ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଚ ଦୈଵିକଂ ମାନୁଷଂ ତଥା

ଭଗବାନ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ, ଡିମ୍ବଜ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।

ଵିଭୁଶ୍ଚାନୁଗ୍ରହଂ ତତ୍ର କୌମାରକମ୍ ଅଦୀନଧୀଃ ପୁରସ୍ତାଦସୃଜଦ୍ଦେଵଃ ସନନ୍ଦଂ ସନକଂ ତଥା

ସମର୍ଥ ପ୍ରଭୁ, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଦୁଃଖରହିତ, ଆଦିରେ ସନନ୍ଦ ଓ ସନକଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସନାତନଂ ସତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯେଣ ଗତାଃ ପରମ୍ ମରୀଚିଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରସଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ପୁଲହଂ କ୍ରତୁମ୍

ସେ ସନାତନଙ୍କୁ, ନିଷ୍କାମତା ଦ୍ୱାରା ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ମରୀଚି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଦକ୍ଷମତ୍ରିଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ସୋ ଽସୃଜଦ୍ ଯୋଗଵିଦ୍ଯଯା ସଂକଲ୍ପଂ ଚୈଵ ଧର୍ମଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅଧର୍ମଂ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ

ସେ ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ସଙ୍କଳ୍ପ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।

ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵେତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ ଋଭୁଂ ସନତ୍କୁମାରଂ ଚ ସସର୍ଜାଦୌ ସନାତନଃ

ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଜନ୍ମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ; ଆରମ୍ଭରେ ସନାତନ ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।

ତୌ ଚୋର୍ଧ୍ଵରେତସୌ ଦିଵ୍ଯୌ ଚାଗ୍ରଜୌ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୌ କୁମାରୌ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁଲ୍ଯୌ ସର୍ଵଜ୍ଞୌ ସର୍ଵଭାଵିନୌ

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଦିବ୍ୟ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶକ୍ତି ସହିତ ଜନ୍ମିଥିବା, ପ୍ରଥମ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ, ସବୁଜଣା, ସମସ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ୟାପି।

ଏଵଂ ମୁଖ୍ଯାଦିକାନ୍ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦ୍ମଯୋନିଃ ଶିଲାଶନ ଯୁଗଧର୍ମାନଶେଷାଂଶ୍ ଚ କଲ୍ପଯାମାସ ଵିଶ୍ଵସୃକ୍

ଏଭଳି, ପଦ୍ମଯୋନି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଧାନ ଓ ପ୍ରଥମ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ଯୁଗର ଧର୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶକ୍ରେଣ କଥିତଂ ପିତା ମମ ମହାମୁନିଃ ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଦେଵେଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ରଚିତାଞ୍ଜଲିଃ

ଶକ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୋର ପିତା ମହାମୁନି ପୁଣିଥରେ ହାତ ଜୋଡି ଦେବତାଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ଭଗଵନ୍ ଶକ୍ର ସର୍ଵଜ୍ଞ ଦେଵଦେଵନମସ୍କୃତ ଶଚୀପତେ ଜଗନ୍ନାଥ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ମହେଶ୍ଵର

ହେ ଭଗବାନ ଶକ୍ର, ସବୁକିଛି ଜଣା, ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଶଚୀଙ୍କ ପତି, ଜଗତ୍ର ନାଥ, ସହସ୍ରନେତ୍ରୀ, ମହେଶ୍ୱର।

ଯୁଗଧର୍ମାନ୍କଥଂ ଚକ୍ରେ ଭଗଵାନ୍ପଦ୍ମସଂଭଵଃ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ମେ ସର୍ଵଂ ସାଂପ୍ରତଂ ପ୍ରଣତାଯ ମେ

ହେ ପଦ୍ମରୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିବା ଭଗବାନ, ଯୁଗର ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକିଏଉଁପରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ, ମୋତେ ସମସ୍ତ କଥା ଏବେ କହ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛି।

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଲାଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ଵ୍ଯାଜହାର ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଯୁଗଧର୍ମଂ ସୁଵିସ୍ତରମ୍

ଶିଳାଦ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ, ସେହିପରି ଯୁଗଧର୍ମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଲେ।

ଆଦ୍ଯଂ କୃତଯୁଗଂ ଵିଦ୍ଧି ତତସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗଂ ମୁନେ ଦ୍ଵାପରଂ ତିଷ୍ଯମିତ୍ଯେତେ ଚତ୍ଵାରସ୍ତୁ ସମାସତଃ

ମୁନି, ପ୍ରଥମ ଯୁଗ କୃତଯୁଗ, ତାପରେ ତ୍ରେତାଯୁଗ, ପରେ ଦ୍ୱାପର ଏବଂ ତିଷ୍ୟ; ଏହି ଚାରିଟି ଯୁଗ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏଭଳି।

ସତ୍ତ୍ଵଂ କୃତଂ ରଜସ୍ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ ରଜସ୍ତମଃ କଲିସ୍ତମଶ୍ ଚ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଯୁଗଵୃତ୍ତିର୍ଯୁଗେଷୁ ଚ

କୃତଯୁଗର ଲକ୍ଷଣ ସତ୍ତ୍ୱ, ତ୍ରେତାରେ ରଜ, ଦ୍ୱାପରରେ ରଜ ଓ ତମ, କଳିରେ କେବଳ ତମ; ଏଭଳି ଯୁଗଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱଭାବ ବୁଝିବା ଉଚିତ।

ଧ୍ଯାନଂ ପରଂ କୃତଯୁଗେ ତ୍ରେତାଯାଂ ଯଜ୍ଞ ଉଚ୍ଯତେ ଭଜନଂ ଦ୍ଵାପରେ ଶୁଦ୍ଧଂ ଦାନମେଵ କଲୌ ଯୁଗେ

କୃତଯୁଗରେ ଧ୍ୟାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦ୍ୱାପରରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭଜନ, ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ କେବଳ ଦାନକୁ ମହତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।

ଚତ୍ଵାରି ଚ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତତ୍କୃତଂ ଯୁଗମ୍ ତସ୍ଯ ତାଵଚ୍ଛତୀ ସଂଧ୍ଯା ସଂଧ୍ଯାଂଶଶ୍ ଚ ତଥାଵିଧଃ

ସେଇ କୃତଯୁଗର ଅୟୁଷ୍ୟ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ, ତାହାର ସନ୍ଧ୍ୟା ଚାରି ଶତ ବର୍ଷ, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି।

ଚତ୍ଵାରି ଚ ସହସ୍ରାଣି ମାନୁଷାଣି ଶିଲାଶନ ଆଯୁଃ କୃତଯୁଗେ ଵିଦ୍ଧି ପ୍ରଜାନାମିହ ସୁଵ୍ରତ

ହେ ଶୁଭ ଆଚରଣ କରୁଥିବା, କୃତଯୁଗରେ ପାଥର ଖାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଥାଏ।

ତତଃ କୃତଯୁଗେ ତସ୍ମିନ୍ ସଂଧ୍ଯାଂଶେ ଚ ଗତେ ତୁ ଵୈ ପାଦାଵଶିଷ୍ଟୋ ଭଵତି ଯୁଗଧର୍ମସ୍ତୁ ସର୍ଵତଃ

ତାପରେ, କୃତଯୁଗ ଓ ତାହାର ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ଶେଷ ହେଲେ, ସମସ୍ତଠାରେ ଯୁଗଧର୍ମର କେବଳ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।

ଚତୁର୍ଭାଗୈକହୀନଂ ତୁ ତ୍ରେତାଯୁଗମନୁତ୍ତମମ୍ କୃତାର୍ଧଂ ଦ୍ଵାପରଂ ଵିଦ୍ଧି ତଦର୍ଧଂ ତିଷ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ

ଅତି ଉତ୍ତମ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କମ୍ ଥାଏ; ଦ୍ୱାପର କୃତଯୁଗର ଅର୍ଦ୍ଧ, ତିଷ୍ୟ କହାଯାଏ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ।

ତ୍ରିଶତୀ ଦ୍ଵିଶତୀ ସଂଧ୍ଯା ତଥା ଚୈକଶତୀ ମୁନେ ସଂଧ୍ଯାଂଶକଂ ତଥାପ୍ଯେଵଂ କଲ୍ପେଷ୍ଵେଵଂ ଯୁଗେ ଯୁଗେ

ମୁନି, ସନ୍ଧ୍ୟା କ୍ରମେ ତିନି ଶତ, ଦୁଇ ଶତ, ଏବଂ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ; ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏଭଳି ହୁଏ।

ଆଦ୍ଯେ କୃତଯୁଗେ ଧର୍ମଶ୍ ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ସନାତନଃ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ତ୍ରିପାଦସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପାଦୋ ଦ୍ଵାପରେ ସ୍ଥିତଃ

ପ୍ରଥମ କୃତଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଚାରିଟି ପାଦରେ ଅଟୁଟ ରହେ; ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ତିନିଟି, ଦ୍ୱାପରରେ ଦୁଇଟି ପାଦରେ ରହେ।

ତ୍ରିପାଦହୀନସ୍ତିଷ୍ଯେ ତୁ ସତ୍ତାମାତ୍ରେଣ ଧିଷ୍ଠିତଃ କୃତେ ତୁ ମିଥୁନୋତ୍ପତ୍ତିର୍ ଵୃତ୍ତିଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ରସୋଲ୍ଲସା

ତିଷ୍ୟରେ ଧର୍ମ ତିନି ପାଦ ହରାଇ, କେବଳ ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଅଟୁଟ ରହେ; କୃତଯୁଗରେ ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପତ୍ତି ସିଧାସଳଖ ହୁଏ, ଜୀବିକା ପ୍ରଚୁର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ।