ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଭୂରାଦ୍ଯାଂଶ୍ ଚତୁରୋ ଲୋକାନ୍ କଲ୍ପଯାମାସ ପୂର୍ଵଵତ୍ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚ ଭଗଵାଂଶ୍ଚକ୍ରେ ତଦା ସ୍ରଷ୍ଟା ପୁନର୍ମତିମ୍

ପୂର୍ବବତ୍ ଭୂଲୋକ ଆଦି ଚାରିଟି ଲୋକ ସେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏବଂ ସେଇ ସମୟରେ, ଭଗବାନ୍ ପୁଣିଥରେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।

ଯଦା ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ମୋହଶ୍ଚାସୀନ୍ମହାତ୍ମନଃ ଦ୍ଵିଜାଶ୍ ଚ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ

ଯେତେବେଳେ ସେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମନରେ ମୋହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅଦୃଶ୍ୟ, ସେଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆସିଲେ।

ତମୋ ମୋହୋ ମହାମୋହସ୍ ତାମିସ୍ରଶ୍ଚାନ୍ଧସଂଜ୍ଞିତଃ ଅଵିଦ୍ଯା ପଞ୍ଚଧା ହ୍ଯେଷା ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ

ଅନ୍ଧକାର, ମୋହ, ବଡ଼ ମୋହ, ତାମିସ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ଧ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଅଜ୍ଞାନର ରୂପ ସ୍ୱୟଂଭୂଠାରୁ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା।

ଅଵିଦ୍ଯଯା ମୁନେର୍ଗ୍ରସ୍ତଃ ସର୍ଗୋ ମୁଖ୍ଯ ଇତି ସ୍ମୃତଃ ଅସାଧକ ଇତି ସ୍ମୃତ୍ଵା ସର୍ଗୋ ମୁଖ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଯେ ସୃଷ୍ଟି ଅଜ୍ଞାନରେ ଆବୃତ, ତାହାକୁ ପ୍ରଥମିକ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ ଅସଫଳ ବୋଲି ମନେ କରି, ପ୍ରଥମିକ ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ।

ଅଭ୍ଯମନ୍ଯତ ସୋ ଽନ୍ଯଂ ଵୈ ନଗା ମୁଖ୍ଯୋଦ୍ଭଵାଃ ସ୍ମୃତାଃ ତ୍ରିଧା କଣ୍ଠୋ ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ଧ୍ଯାଯତୋ ଵୈ ହ୍ଯଵର୍ତତ

ସେ ଆଉ ଏକ ସୃଷ୍ଟି ଚିନ୍ତା କଲେ; ମୁଖ୍ୟ ଗଛମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ; ସେ ଋଷି ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ତିନି ପ୍ରକାର ଦେଖାଦେଲା।

ପ୍ରଥମଂ ତସ୍ଯ ଵୈ ଜଜ୍ଞେ ତିର୍ଯକ୍ସ୍ରୋତୋ ମହାତ୍ମନଃ ଊର୍ଧ୍ଵସ୍ରୋତଃ ପରସ୍ତସ୍ଯ ସାତ୍ତ୍ଵିକଃ ସ ଇତି ସ୍ମୃତଃ

ପ୍ରଥମେ, ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ପରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହାକୁ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅର୍ଵାକ୍ସ୍ରୋତୋ ଽନୁଗ୍ରହଶ୍ ଚ ତଥା ଭୂତାଦିକଃ ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମହତସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଭୌତିକସ୍ ତଥା

ଅର୍ବାକ୍ ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଅନୁଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି, ତଥା ପୁନି ଭୂତାଦିକ ସୃଷ୍ଟି; ବଡ଼ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ପ୍ରଥମଟିକୁ 'ମହତ୍' ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟିକୁ 'ଭୌତିକ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସର୍ଗସ୍ତୃତୀଯଶ୍ଚୈନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ ତୁରୀଯୋ ମୁଖ୍ଯ ଉଚ୍ଯତେ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନ୍ଯଃ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ ଷଷ୍ଠୋ ଦୈଵିକ ଉଚ୍ଯତେ

ତୃତୀୟ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୃଷ୍ଟି, ଚତୁର୍ଥକୁ ପ୍ରଧାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପଞ୍ଚମଟି ପଶୁ ସୃଷ୍ଟି, ଷଷ୍ଠଟି ଦେବତା ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସପ୍ତମୋ ମାନୁଷୋ ଵିପ୍ରା ଅଷ୍ଟମୋ ଽନୁଗ୍ରହଃ ସ୍ମୃତଃ ନଵମଶ୍ଚୈଵ କୌମାରଃ ପ୍ରାକୃତା ଵୈକୃତାସ୍ତ୍ଵିମେ

ସପ୍ତମଟି ମାନବ ସୃଷ୍ଟି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ; ଅଷ୍ଟମଟିକୁ ଅନୁଗ୍ରହ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ; ନବମଟି କୌମାର୍ୟ ସୃଷ୍ଟି; ଏହି ସମସ୍ତ ନିଜସ୍ୱ ଏବଂ ବିକୃତ ସୃଷ୍ଟି।

ପୁରସ୍ତାଦସୃଜଦ୍ଦେଵଃ ସନନ୍ଦଂ ସନକଂ ତଥା ସନାତନଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯେଣ ଗତାଃ ପରମ୍

ପ୍ରଥମେ, ସେ ସନନ୍ଦ, ସନକ ଏବଂ ସନାତନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ କର୍ମହୀନତା ଦ୍ୱାରା ପରମ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ମରୀଚିଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରସଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ପୁଲହଂ କ୍ରତୁମ୍ ଦକ୍ଷମତ୍ରିଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ସୋ ଽସୃଜଦ୍ଯୋଗଵିଦ୍ଯଯା

ସେ ମରୀଚି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଏବଂ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଯୋଗବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ନଵୈତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞା ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମାଃ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ ଏଵୈତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଦୃଶାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଏହି ନଉଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଦୃଶ ବୋଲି ମନେ କରାଯାନ୍ତି।

ସଂକଲ୍ପଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମଶ୍ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅଧର୍ମୋ ଧର୍ମସଂନିଧିଃ ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵେତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ

ସଂକଳ୍ପ, ଧର୍ମ, ଅଧର୍ମ ଏବଂ ଧର୍ମର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଠାରୁ ହେଲେ।

ଋଭୁଂ ସନତ୍କୁମାରଂ ଚ ସସର୍ଜାଦୌ ସନାତନଃ ତାଵୂର୍ଧ୍ଵରେତସୌ ଦିଵ୍ଯୌ ଚାଗ୍ରଜୌ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୌ

ସନାତନ ପ୍ରଥମେ ଋଭୁ ଏବଂ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ।

କୁମାରୌ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ ତୁଲ୍ଯୌ ସର୍ଵଜ୍ଞୌ ସର୍ଵଭାଵିନୌ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭାର୍ଯାକୁଲଂ ତେଷାଂ ମୁନୀନାମଗ୍ରଜନ୍ମନାମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ, ସବୁଜଣା ଏବଂ ସବୁକିଛି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସେଇ ପ୍ରଥମଜନ୍ମ ମୁନିମାନଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି।

ସମାସତୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଜାସମ୍ଭୂତିମେଵ ଚ ଶତରୂପାଂ ତୁ ଵୈ ରାଜ୍ଞୀଂ ଵିରାଜମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ସଂକ୍ଷେପରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ: ପ୍ରଭୁ ଶତରୂପା ରାଣୀ ଏବଂ ବିରାଜଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵାତ୍ତୁ ଵୈ ରାଜ୍ଞୀ ଶତରୂପା ତ୍ଵଯୋନିଜା ଲେଭେ ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ପୁଣ୍ଯା ତଥା କନ୍ଯାଦ୍ଵଯଂ ଚ ସା

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଠାରୁ ରାଣୀ ଶତରୂପା, ଯିଏ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଝିଅ ପାଇଲେ, ସେମାନେ ସବୁ ପୁଣ୍ୟବାନ୍।

ଉତ୍ତାନପାଦୋ ହ୍ଯଵରୋ ଧୀମାଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରିଯଵ୍ରତଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵରିଷ୍ଠା ତ୍ଵାକୂତିଃ ପ୍ରସୂତିଶ୍ଚାନୁଜା ସ୍ମୃତା

ଉତ୍ତାନପାଦ ଛୋଟ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପ୍ରିୟବ୍ରତ ବଡ଼। ଆକୂତି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଝିଅ, ପ୍ରସୂତି ତାଙ୍କଠାରୁ ଛୋଟ ଝିଅ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।

ଉପଯେମେ ତଦାକୂତିଂ ରୁଚିର୍ନାମ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରସୂତିଂ ଭଗଵାନ୍ଦକ୍ଷୋ ଲୋକଧାତ୍ରୀଂ ଚ ଯୋଗିନୀମ୍

ସେ ସମୟରେ ରୁଚି ନାମକ ପ୍ରଜାପତି ଆକୂତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଧାରକ ଏବଂ ଯୋଗୀ ଭଗବାନ୍ ଦକ୍ଷ ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ଦକ୍ଷିଣାସହିତଂ ଯଜ୍ଞମ୍ ଆକୂତିଃ ସୁଷୁଵେ ତଥା ଦକ୍ଷିଣା ଜନଯାମାସ ଦିଵ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶ ପୁତ୍ରିକାଃ

ଆକୂତି ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ପୁନି ଦ୍ୱାଦଶ ଦିବ୍ୟ ଝିଅମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ପ୍ରସୂତିଃ ସୁଷୁଵେ ଦକ୍ଷାଚ୍ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିକନ୍ଯକାଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଧୃତିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ମେଧାଂ କ୍ରିଯାଂ ତଥା

ପ୍ରସୂତି ଦକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ଚବିଶି ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।

ବୁଦ୍ଧିଂ ଲଜ୍ଜାଂ ଵପୁଃଶାନ୍ତିଂ ସିଦ୍ଧିଂ କୀର୍ତିଂ ମହାତପାଃ ଖ୍ଯାତିଂ ଶାନ୍ତିଂ ଚ ସମ୍ଭୂତିଂ ସ୍ମୃତିଂ ପ୍ରୀତିଂ କ୍ଷମାଂ ତଥା

ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଶରୀର, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ମହାତପ, ଖ୍ୟାତି, ଶାନ୍ତି, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି ଓ କ୍ଷମା।

ସଂନତିଂ ଚାନସୂଯାଂ ଚ ଊର୍ଜାଂ ସ୍ଵାହାଂ ସୁରାରଣିମ୍ ସ୍ଵଧାଂ ଚୈଵ ମହାଭାଗାଂ ପ୍ରଦଦୌ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ସମ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା, ସୁରାରଣି ଏବଂ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସ୍ୱଧା—ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମରେ ଦିଆଗଲା।

ଶ୍ରଦ୍ଧାଦ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତାସ୍ ତ୍ରଯୋଦଶ ସୁଦାରିକାଃ ଧର୍ମଂ ପ୍ରଜାପତିଂ ଜଗ୍ମୁଃ ପତିଂ ପରମଦୁର୍ଲଭାଃ

ଶ୍ରଦ୍ଧାଠାରୁ କୀର୍ତ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତେରଟି ଉତ୍ତମ ଝିଅ ଧର୍ମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଯିଏ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।

ଉପଯେମେ ଭୃଗୁର୍ଧୀମାନ୍ ଖ୍ଯାତିଂ ତାଂ ଭାର୍ଗଵାରଣିମ୍ ସମ୍ଭୂତିଂ ଚ ମରୀଚିସ୍ତୁ ସ୍ମୃତିଂ ଚୈଵାଙ୍ଗିରା ମୁନିଃ

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୃଗୁ ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ମରୀଚି ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରା ମୁନି ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ପ୍ରୀତିଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା କ୍ଷମାଂ ତାଂ ପୁଲହୋ ମୁନିଃ କ୍ରତୁଶ୍ ଚ ସଂନତିଂ ଧୀମାନ୍ ଅତ୍ରିସ୍ତାଂ ଚାନସୂଯକାମ୍

ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ପୁଲହ ମୁନି କ୍ଷମାଙ୍କୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କ୍ରତୁ ସମ୍ନତିଙ୍କୁ ଏବଂ ଅତ୍ରି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ଊର୍ଜାଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନ୍ ଵରିଷ୍ଠୋ ଵାରିଜେକ୍ଷଣାମ୍ ଵିଭାଵସୁସ୍ ତଥା ସ୍ଵାହାଂ ସ୍ଵଧାଂ ଵୈ ପିତରସ୍ ତଥା

ଭଗବାନ୍ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ, ପଦ୍ମନୟନ, ଊର୍ଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ବିଭାବସୁ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ପୁତ୍ରୀକୃତା ସତୀ ଯା ସା ମାନସୀ ଶିଵସମ୍ଭଵା ଦକ୍ଷେଣ ଜଗତାଂ ଧାତ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମେଵାସ୍ଥିତା ପତିମ୍

ଯିଏ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେହି ସତୀ ଝିଅ ଭାବେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ଧାରକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ।

ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଗାଦୌ କନକାଣ୍ଡଜଃ ଵିଭଜସ୍ଵେତି ଚାହାଦୌ ଯଦା ଜାତା ତଦାଭଵତ୍

ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ, 'ବିଭକ୍ତ ହେଅ', ଏବଂ ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାହା ଘଟିଗଲା।