ଭଵାନ୍କଥମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ମହାଦେଵମୁମାପତିମ୍ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ମେ ପ୍ରଭୋ
ତୁମେ କିପରି ମହାଦେବ ଉମାପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ? ମୁଁ ସେ ସବୁ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋତେ ସେଥିରେ ସବୁ କଥା କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ପ୍ରଜାକାମଃ ଶିଲାଦୋ ଽଭୂତ୍ ପିତା ମମ ମହାମୁନେ ସୋ ଽପ୍ଯନ୍ଧଃ ସୁଚିରଂ କଲଂ ତପସ୍ତେପେ ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍
ମୋର ବାପା ଶିଳାଦ, ହେ ମହାମୁନି, ସନ୍ତାନ ଆଶା କରିଥିଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତପତସ୍ତସ୍ଯ ତପସା ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଵଜ୍ରଧୃକ୍ ପ୍ରଭୁଃ ଶିଲାଦମାହ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଵରଯସ୍ଵ ଵରାନିତି
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବଜ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଶିଳାଦଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଦାନ ଚାହଁ, ମାଗ।'
ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ସହାମରୈଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ହରିମ୍
ତାପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ଅଞ୍ଜଳି ଯୋଗେ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ଦେଵତାରିଘ୍ନ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଵରପ୍ରଦ ଅଯୋନିଜଂ ମୃତ୍ଯୁହୀନଂ ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ସୁଵ୍ରତ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ହଜାର ଆଖି ଥିବା, ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ, ମୁଁ ଏହି ଭଲ ଉପବାସୀ ପୁରୁଷ, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା ଏକ ପୁଅ ଚାହେଁ।
ପୁତ୍ରଂ ଦାସ୍ଯାମି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଯୋନିଜଂ ମୃତ୍ଯୁସଂଯୁତମ୍ ଅନ୍ଯଥା ତେ ନ ଦାସ୍ଯାମି ମୃତ୍ଯୁହୀନା ନ ସନ୍ତି ଵୈ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଥିବା ପୁଅ ଦେଇପାରିବି; ତାହା ଛଡ଼ା ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଅ ଦେଇପାରିବିନାହିଁ, କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା କେହି ନାହାନ୍ତି।
ନ ଦାସ୍ଯତି ସୁତଂ ତେ ଽତ୍ର ମୃତ୍ଯୁହୀନମଯୋନିଜମ୍ ପିତାମହୋ ଽପି ଭଗଵାନ୍ କିମୁତାନ୍ଯେ ମହାମୁନେ
ଏଠାରେ ଭଗବାନ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା ପୁଅ ଦେଇପାରିବେନି—ଏହି ଦୃଢ଼ ମୁନି, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କିପରି ଦେଇପାରିବେ?
ସୋ ଽପି ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ମୃତ୍ଯୁହୀନୋ ନ ଚେଶ୍ଵରଃ ଯୋନିଜଶ୍ ଚ ମହାତେଜାଶ୍ ଚାଣ୍ଡଜଃ ପଦ୍ମସଂଭଵଃ
ସେଇ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ନୁହଁନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ସେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ, ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ମହେଶ୍ଵରାଙ୍ଗଜଶ୍ଚୈଵ ଭଵାନ୍ଯାସ୍ତନଯଃ ପ୍ରଭୁଃ ତସ୍ଯାପ୍ଯାଯୁଃ ସମାଖ୍ଯାତଂ ପରାର୍ଧଦ୍ଵଯସଂମିତମ୍
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଂଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଭବାନୀଙ୍କ ପୁଅ, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପରାର୍ଦ୍ଧ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଅହର୍ଭୂତାନି ଯାନି ଵୈ ସମତୀତାନି କଲ୍ପାନାଂ ତାଵଚ୍ଛେଷାପରତ୍ରଯେ
କେତେ କୋଟି କୋଟି ହଜାର ଦିନ କଳ୍ପର ଅବଧି ଭିତରେ ବିତିଯାଇଛି, ଏହିପରି ଅନେକ ଦିନ ତିନି ଲୋକରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁଷ୍ୟ ଅଛି।
ତସ୍ମାଦଯୋନିଜେ ପୁତ୍ରେ ମୃତ୍ଯୁହୀନେ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ପରିତ୍ଯଜାଶାଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଗୃହାଣାତ୍ମସମଂ ସୁତମ୍
ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା ଛାଡ଼; ତୁମ ପରି ଏକ ପୁଅ ଗ୍ରହଣ କର।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପିତା ମେ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ ଶିଲାଦ ଇତି ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ପୁନଃ ପ୍ରାହ ଶଚୀପତିମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୋ ପିତା, ଯିଏ ଶିଳାଦ ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା, ପୁଣି ଶଚୀପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ନଣ୍ଡଯୋନିତ୍ଵଂ ପଦ୍ମଯୋନିତ୍ଵମେଵ ଚ ମହେଶ୍ଵରାଙ୍ଗଯୋନିତ୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମଯା
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଂଗରୁ ଜନ୍ମ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି।
ପୁରା ମହେନ୍ଦ୍ରଦାଯାଦାଦ୍ ଗଦତଶ୍ଚାସ୍ଯ ପୂର୍ଵଜାତ୍ ନାରଦାଦ୍ଵୈ ମହାବାହୋ କଥମତ୍ରାଶୁ ନୋ ଵଦ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ପୂର୍ବରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଂଶରୁ ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି—ଏଠାରେ କିପରି ହେଲା, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ।
ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସା ଦକ୍ଷୋ ଽପି ଦେଵଃ ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵାତ୍ମଜଃ ପୌତ୍ରୀକନକଗର୍ଭସ୍ଯ କଥଂ ତସ୍ଯାଃ ସୁତୋ ଵିଭୁଃ
ଦାକ୍ଷାୟଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ଦାକ୍ଷର କନ୍ୟା, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦେବତା ତାଙ୍କର ପୁଅ; ତେବେ ସେ କିପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭର କନ୍ୟା ଏବଂ ସେଇ ପ୍ରଭୁ କିପରି ତାଙ୍କର ପୁଅ?
ସ୍ଥାନେ ସଂଶଯିତୁଂ ଵିପ୍ର ତଵ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କାରଣମ୍ କଲ୍ପେ ତତ୍ପୁରୁଷେ ଵୃତ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ତୁମେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ କାରଣ କହିବି। ପୁରୁଷ କଳ୍ପରେ, ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।
ସସର୍ଜ ସକଲଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଜନାର୍ଦନୋ ଜଗନ୍ନାଥଃ କଲ୍ପେ ଵୈ ମେଘଵାହନେ
ଧ୍ୟାନ କରି, ପ୍ରଭୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସହିତ, ମେଘବାହନ କଳ୍ପରେ।
ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ମେଘୋ ଭୂତ୍ଵାଵହଦ୍ଧରମ୍ ନାରାଯଣୋ ମହାଦେଵଂ ବହୁମାନେନ ସାଦରମ୍
ଦେବତାଙ୍କର ଏକ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମେଘ ହୋଇ, ନାରାୟଣ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବହନ କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭାଵଂ ମହାଦେଵୋ ହରେଃ ସ୍ଵାତ୍ମନି ଶଙ୍କରଃ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ଯ ସକଲଂ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ
ହରିଙ୍କ ଭାବକୁ ନିଜ ମନରେ ଦେଖି, ଶଙ୍କର, ମହାଦେବ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତଦା ତଂ କଲ୍ପମାହୁର୍ଵୈ ମେଘଵାହନସଂଜ୍ଞଯା ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ଦେହୋଦ୍ଭଵସ୍ତଦା
ସେତିପାଇଁ, ସେଇ କଳ୍ପକୁ ମେଘବାହନ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି; ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେତିବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଜନାର୍ଦନସୁତଃ ପ୍ରାହ ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ତଵ ଵାମାଙ୍ଗଜୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗଭଵୋ ହ୍ଯହମ୍
ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ପୁଅ ତପସ୍ୟା କରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପାଇ, କହିଲେ—‘ତୁମ ଡାହାଣ ଅଂଗରୁ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଲି, ବାମ ଅଂଗରୁ ବିଷ୍ଣୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।’
ମଯା ସହ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତଥାପ୍ଯସୃଜଦଚ୍ଯୁତଃ ଜଗନ୍ମଯୋ ଽଵହଦ୍ଯସ୍ମାନ୍ ମେଘୋ ଭୂତ୍ଵା ଦିଵାନିଶମ୍
ମୋ ସହିତ ଅଚ୍ୟୁତ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେ ବିଶ୍ୱର ସାର୍ଥକତା, ମେଘ ହୋଇ ଦିନ ରାତି ଆମକୁ ବହନ କଲେ।
ଭଵନ୍ତମଵହଦ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଦେଵଦେଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ନାରାଯଣାଦପି ଵିଭୋ ଭକ୍ତୋ ଽହଂ ତଵ ଶଙ୍କର
ବିଷ୍ଣୁ ତୁମକୁ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ, ଆଣିଥିଲେ। ହେ ଶଙ୍କର, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତ, ନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ।
ପ୍ରସୀଦ ଦେହି ମେ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵାତ୍ମତ୍ଵଂ ତଵ ପ୍ରଭୋ ତଦାଥ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଭଵାତ୍ସର୍ଵାତ୍ମତାଂ କ୍ଷଣାତ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କର, ମୋତେ ସବୁକିଛି ଦିଅ, କାରଣ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା। ଏହି ଦୟା ପାଇ ଭଗବାନ ତୁମଠାରୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା ହେବାର ସ୍ଥିତି ପାଇଲେ।
ତ୍ଵରମାଣୋ ଽଥ ସଂଗମ୍ଯ ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ଏକାର୍ଣଵାଲଯେ ଶୁଭ୍ରେ ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଧକାରେ ସୁଦାରୁଣେ
ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ସମ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ ଓ ଏକ ମହାସାଗରର ଶୁଭ୍ର ନିବାସରେ, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ହେମରତ୍ନଚିତେ ଦିଵ୍ଯେ ମନସା ଚ ଵିନିର୍ମିତେ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯେ ଦୁର୍ଜନୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ସନକାଦ୍ଯୈରଗୋଚରେ
ସେଠାରେ ମନରେ ଗଢ଼ା, ସୁନା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଥିଲା, ଯାହା କୁଅର୍ଥୀମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କେବଳ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ସନକ ଆଦି ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଜଗଦାଵାସହୃଦଯଂ ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷଂ ତ୍ଵଜଃ ଅନନ୍ତଭୋଗଶଯ୍ଯାଯାଂ ଶାଯିନଂ ପଙ୍କଜେକ୍ଷଣମ୍
ଅଜ ତାହାଁକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ନିବାସ କରେ, ଅନନ୍ତ ନାଗର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଗୋଲାପ ଫୁଲ ପରି।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଂ ଧାରଯନ୍ତଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ସର୍ଵାଭରଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଶଶିମଣ୍ଡଲସନ୍ନିଭମ୍
ଚାରିଟି ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଲକ୍ଷଣଂ ଦେଵଂ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ରମାମୃଦୁକରାମ୍ଭୋଜସ୍ପର୍ଶରକ୍ତପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ମୃଦୁ ହସ ଥିବା ମୁହଁ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯାହାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ମୃଦୁ ହାତର ସ୍ପର୍ଶରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇଛି।
ପରମାତ୍ମାନମୀଶାନଂ ତମସା କାଲରୂପିଣମ୍ ରଜସା ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ସର୍ଗଲୀଲାପ୍ରଵର୍ତକମ୍
ସେ ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଅନ୍ଧକାର ରୂପେ କାଳ, ରଜୋଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟି ଲୀଳା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।