ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ମାଯାଂ ତ୍ଯଜ ମହାବାହୋ ପ୍ରତିଭାସା ଵିଚାରତଃ ଵିଜ୍ଞାନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯାନି ମାଧଵ

ମାୟାକୁ ଛାଡ଼, ହେ ମହାବାହୁ; ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜିନିଷ ଭ୍ରମ ଦେଖାଏ। ହେ ମାଧବ, ହଜାର ଧରଣର ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବା ଅତି କଠିନ।

ମଯି ପଶ୍ଯ ଜଗତ୍ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧମ୍ ଅନିନ୍ଦିତ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ତଥା ରୁଦ୍ରଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦୃଷ୍ଟିଂ ଦଦାମି ତେ

ମୋ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରକୁ ଦେଖ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଶଯାମାସ ସ୍ଵତନୌ ନିଖିଲଂ ମୁନିଃ ତଂ ପ୍ରାହ ଚ ହରିଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଦେଵଭଵୋଦ୍ଭଵମ୍

ଏଭଳି କହି, ମୁନି ନିଜ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଦେଖାଇଲେ; ଏବଂ ହରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ମାଯଯା ହ୍ଯନଯା କିଂ ଵା ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତ୍ଯାଥ ଵା ପ୍ରଭୋ ଵସ୍ତୁଶକ୍ତ୍ଯାଥ ଵା ଵିଷ୍ଣୋ ଧ୍ଯାନଶକ୍ତ୍ଯାଥ ଵା ପୁନଃ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା କି ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ବସ୍ତୁର ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ପୁଣି ଧ୍ୟାନର ଶକ୍ତିରେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ?

ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାଯାମିମାଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଯୋଦ୍ଧୁମର୍ହସି ଯତ୍ନତଃ ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାହାତ୍ମ୍ଯମଦ୍ଭୁତମ୍

ତେଣୁ ଏହି ମାୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ; ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି ଓ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ଦେଖି—

ଦେଵାଶ୍ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭୂଯୋ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ଚ ତମ୍ ଵାରଯାମାସ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଂ ପଦ୍ମଯୋନିର୍ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ଦେବମାନେ ପୁଣିଥରେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଗତ୍‌ର ଗୁରୁ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ନିଶ୍ଚଳ ଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତଃ ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାମୁନିମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଯାହାଠାରେ ସେ ହାରିଥିଲେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ।

କ୍ଷୁପୋ ଦୁଃଖାତୁରୋ ଭୂତ୍ଵା ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍ ଦଧୀଚମଭିଵନ୍ଦ୍ଯାଶୁ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଵିକ୍ଲଵଃ

କ୍ଷୁପ ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ଦଧୀଚ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ଦେଵ ମଯାଜ୍ଞାନାତ୍କୃତଂ ସଖେ ଵିଷ୍ଣୁନା ହି ସୁରୈର୍ଵାପି ରୁଦ୍ରଭକ୍ତସ୍ଯ କିଂ ତଵ

ଦଧୀଚି, ମୋତେ ଖ୍ମା କର, ହେ ଦେବତା; ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଏହା କରିଥିଲି, ହେ ବନ୍ଧୁ। ତୁମେ ଯେଉଁଠି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ କରିପାରିବେ?

ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶାନ ଦୁର୍ଲଭା ଦୁର୍ଜନୈର୍ଦ୍ଵିଜ ଭକ୍ତିର୍ଭକ୍ତିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଦ୍ଵିଧୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଧମୈଃ

ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟା କର; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ। ହେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ପରି ନିମ୍ନ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ମିଳିବା ଅତି କଠିନ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵାନୁଗୃହ୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରୋ ଦଧୀଚସ୍ତପତାଂ ଵରଃ ରାଜାନଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଃ ଶଶାପ ଚ ସୁରୋତ୍ତମାନ୍

ସେଥିରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଧୀଚି, ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ସ୍ୱୀକାର କରି, ରାଜା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।

ରୁଦ୍ରକୋପାଗ୍ନିନା ଦେଵାଃ ସଦେଵେନ୍ଦ୍ରା ମୁନୀଶ୍ଵରୈଃ ଧ୍ଵସ୍ତା ଭଵନ୍ତୁ ଦେଵେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ସମନ୍ଵିତାଃ

ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ଏବଂ ମହାମୁନିମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତୁ।

ପ୍ରଜାପତେର୍ ମଖେ ପୁଣ୍ଯେ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ସୁମହାତ୍ମନଃ ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା କ୍ଷୁପଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପୁନରାହ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷଙ୍କ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ, ଏପରି ଶାପ ଦେଇ, ଦଧୀଚି ସେ କ୍ଷୁପଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁଣି କହିଲେ।

ଦେଵୈଶ୍ ଚ ପୂଜ୍ଯା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନୃପୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଗଣୈଃ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଏଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବଲିନଃ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵଃ

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦେବମାନେ ରାଜାମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସତ୍ତାଶାଳୀ ଏବଂ ସକ୍ଷମ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵୋଟଜଂ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ ଦଧୀଚମଭିଵନ୍ଦ୍ଯୈଵ ଜଗାମ ସ୍ଵଂ ନୃପଃ କ୍ଷଯମ୍

ଏପରି କହି, ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ରାଜା ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ।

ତଦେଵ ତୀର୍ଥମଭଵତ୍ ସ୍ଥାନେଶ୍ଵରମିତି ସ୍ମୃତମ୍ ସ୍ଥାନେଶ୍ଵରମ୍ ଅନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍

ସେ ସ୍ଥାନଟି ତୀର୍ଥ ହେଲା, ଯାହାକୁ 'ସ୍ଥାନେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଯେଉଁଠି ସ୍ଥାନେଶ୍ୱରକୁ ପହଞ୍ଚେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଏ।

କଥିତସ୍ତଵ ସଂକ୍ଷେପାଦ୍ ଵିଵାଦଃ କ୍ଷୁବ୍ଦଧୀଚଯୋଃ ପ୍ରଭାଵଶ୍ ଚ ଦଧୀଚସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯ ଚ ମହାମୁନେ

ଏହିପରି ଭାବରେ, କ୍ଷୁପ ଓ ଦଧୀଚିଙ୍କ ବିବାଦ ଏବଂ ଦଧୀଚି ଓ ଭବଙ୍କ ମହିମା ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି, ହେ ମହାମୁନି।

ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ଵିଵାଦଂ କ୍ଷୁବ୍ଦଧୀଚଯୋଃ ଜିତ୍ଵାପମୃତ୍ଯୁଂ ଦେହାନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ପ୍ରଯାତି ସଃ

ଯେଉଁଠି ଏହି ଦିବ୍ୟ କ୍ଷୁପ ଓ ଦଧୀଚିଙ୍କ ବିବାଦ କଥା କହିଥାଏ, ସେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁକୁ ଜିତି, ଶରୀର ଛାଡ଼ିବା ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମଂ ପ୍ରଵିଶେତ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ନାସ୍ତି ମୃତ୍ଯୁଭଯଂ ଚୈଵ ଵିଜଯୀ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି

ଯେଉଁଠି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କଥା କହି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେଠି ସେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁଭୟରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ସଦା ବିଜୟୀ ହେବେ।

ଭଵାନ୍କଥମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ମହାଦେଵମୁମାପତିମ୍ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ମେ ପ୍ରଭୋ

ତୁମେ କିପରି ମହାଦେବ ଉମାପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ? ମୁଁ ସେ ସବୁ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋତେ ସେଥିରେ ସବୁ କଥା କହିବାକୁ ଉଚିତ।

ପ୍ରଜାକାମଃ ଶିଲାଦୋ ଽଭୂତ୍ ପିତା ମମ ମହାମୁନେ ସୋ ଽପ୍ଯନ୍ଧଃ ସୁଚିରଂ କଲଂ ତପସ୍ତେପେ ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍

ମୋର ବାପା ଶିଳାଦ, ହେ ମହାମୁନି, ସନ୍ତାନ ଆଶା କରିଥିଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

ତପତସ୍ତସ୍ଯ ତପସା ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଵଜ୍ରଧୃକ୍ ପ୍ରଭୁଃ ଶିଲାଦମାହ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଵରଯସ୍ଵ ଵରାନିତି

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବଜ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଶିଳାଦଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଦାନ ଚାହଁ, ମାଗ।'

ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ସହାମରୈଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ହରିମ୍

ତାପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ଅଞ୍ଜଳି ଯୋଗେ କହିଲେ।

ଭଗଵନ୍ଦେଵତାରିଘ୍ନ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଵରପ୍ରଦ ଅଯୋନିଜଂ ମୃତ୍ଯୁହୀନଂ ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ସୁଵ୍ରତ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ହଜାର ଆଖି ଥିବା, ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ, ମୁଁ ଏହି ଭଲ ଉପବାସୀ ପୁରୁଷ, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା ଏକ ପୁଅ ଚାହେଁ।

ପୁତ୍ରଂ ଦାସ୍ଯାମି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଯୋନିଜଂ ମୃତ୍ଯୁସଂଯୁତମ୍ ଅନ୍ଯଥା ତେ ନ ଦାସ୍ଯାମି ମୃତ୍ଯୁହୀନା ନ ସନ୍ତି ଵୈ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଥିବା ପୁଅ ଦେଇପାରିବି; ତାହା ଛଡ଼ା ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଅ ଦେଇପାରିବିନାହିଁ, କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା କେହି ନାହାନ୍ତି।

ନ ଦାସ୍ଯତି ସୁତଂ ତେ ଽତ୍ର ମୃତ୍ଯୁହୀନମଯୋନିଜମ୍ ପିତାମହୋ ଽପି ଭଗଵାନ୍ କିମୁତାନ୍ଯେ ମହାମୁନେ

ଏଠାରେ ଭଗବାନ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ନଥିବା ପୁଅ ଦେଇପାରିବେନି—ଏହି ଦୃଢ଼ ମୁନି, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କିପରି ଦେଇପାରିବେ?

ସୋ ଽପି ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ମୃତ୍ଯୁହୀନୋ ନ ଚେଶ୍ଵରଃ ଯୋନିଜଶ୍ ଚ ମହାତେଜାଶ୍ ଚାଣ୍ଡଜଃ ପଦ୍ମସଂଭଵଃ

ସେଇ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ନୁହଁନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ସେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ, ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ମହେଶ୍ଵରାଙ୍ଗଜଶ୍ଚୈଵ ଭଵାନ୍ଯାସ୍ତନଯଃ ପ୍ରଭୁଃ ତସ୍ଯାପ୍ଯାଯୁଃ ସମାଖ୍ଯାତଂ ପରାର୍ଧଦ୍ଵଯସଂମିତମ୍

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଂଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଭବାନୀଙ୍କ ପୁଅ, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପରାର୍ଦ୍ଧ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଅହର୍ଭୂତାନି ଯାନି ଵୈ ସମତୀତାନି କଲ୍ପାନାଂ ତାଵଚ୍ଛେଷାପରତ୍ରଯେ

କେତେ କୋଟି କୋଟି ହଜାର ଦିନ କଳ୍ପର ଅବଧି ଭିତରେ ବିତିଯାଇଛି, ଏହିପରି ଅନେକ ଦିନ ତିନି ଲୋକରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁଷ୍ୟ ଅଛି।