ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ କ୍ଷୁପଃ ପ୍ରାହ ତଥାସ୍ତ୍ଵିତି ଜନାର୍ଦନମ୍ ଭଗଵାନପି ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦଧୀଚସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଯଯୌ

ଏହି କଥା ଶୁଣି, କ୍ଷୁପ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଧୀଚିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ।

ଆସ୍ଥାଯ ରୂପଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ଦଧୀଚମାହ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମ୍ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ଭଗବାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହିଲେ।

ଭୋଭୋ ଦଧୀଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ଭଵାର୍ଚନରତାଵ୍ଯଯ ଵରମେକଂ ଵୃଣେ ତ୍ଵତ୍ତସ୍ ତଂ ଭଵାନ୍ଦାତୁମର୍ହତି

ହେ ଦଧୀଚି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାର୍ଷି, ତୁମେ ସଦା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଅଛ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଦାନ ଚାହେଁ; ତୁମେ ଏହା ଦେବାକୁ ଉଚିତ।

ଯାଚିତୋ ଦେଵଦେଵେନ ଦଧୀଚଃ ପ୍ରାହ ଵିଷ୍ଣୁନା ଜ୍ଞାତଂ ତଵେପ୍ସିତଂ ସର୍ଵଂ ନ ବିଭେମି ତଵାପ୍ଯହମ୍

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ୍ ଯେତେବେଳେ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ସେ ଭିତରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଜାଣେଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେନି।'

ଭଵାନ୍ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ରୂପେଣ ଆଗତୋ ଽସି ଜନାର୍ଦନ ଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଦେଵେଶ ଵର୍ତମାନଂ ଜନାର୍ଦନ

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆସିଛ; ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ।

ଜ୍ଞାତଂ ପ୍ରସାଦାଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜତ୍ଵଂ ତ୍ଯଜ ସୁଵ୍ରତ ଆରାଧିତୋ ଽସି ଦେଵେଶ କ୍ଷୁପେଣ ମଧୁସୂଦନ

ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କୃପାରୁ ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିଛି; ହେ ଧୃଡ଼ବ୍ରତ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଛାଡ଼। ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, କ୍ଷୁପ ତୁମକୁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ହେ ମଧୁସୂଦନ।

ଜାନେ ତଵୈନାଂ ଭଗଵନ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲତାଂ ହରେ ସ୍ଥାନେ ତଵୈଷା ଭଗଵନ୍ ଭକ୍ତଵାତ୍ସଲ୍ଯତା ହରେ

ହେ ଭଗବାନ୍, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତପ୍ରେମ ଜାଣେଁ, ହେ ହରି; ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଇବା ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ, ହେ ହରି।

ଅସ୍ତି ଚେଦ୍ଭଗଵନ୍ ଭୀତିର୍ ଭଵାର୍ଚନରତସ୍ଯ ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଯତ୍ନେନ ଵରଦାଂବୁଜଲୋଚନ

ହେ ଭଗବାନ୍, ଯଦି ମୋ ଭିତରେ କିଛି ଭୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠିକି ମୁଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ, ତେବେ ତୁମେ ମୋତେ ସତ୍ୟସାଥିରେ କହିଦିଅ, ହେ କମଳନୟନ ଦାତା।

ଵଦାମି ନ ମୃଷା ତସ୍ମାନ୍ ନ ବିଭେମି ଜନାର୍ଦନ ନ ବିଭେମି ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵଦୈତ୍ଯଦ୍ଵିଜାଦପି

ତେଣୁ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି; ମୁଁ କାହାକୁ ଭୟ କରେନି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ଏହି ସଂସାରରେ ଦେବ, ଦାନବ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଭୟ କରେନି।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଦଧୀଚସ୍ଯ ତଦାସ୍ଥାଯ ଜନାର୍ଦନଃ ସ୍ଵରୂପଂ ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜତାଂ କ୍ଷଣାତ୍

ଦଧୀଚିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁରନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ରୂପରେ ହସି କଥା କହିଲେ।

ଭଯଂ ଦଧୀଚ ସର୍ଵତ୍ର ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ତଵ ସୁଵ୍ରତ ଭଵାର୍ଚନରତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ ଭଵାନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଏଵ ଚ

ହେ ଦଧୀଚି, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ରହ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ହେ ଧୃଡ଼ବ୍ରତ, କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଛ।

ବିଭେମୀତି ସକୃଦ୍ଵକ୍ତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି ନମସ୍ତଵ ନିଯୋଗାନ୍ମମ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁପଂ ପ୍ରତି ସଦସ୍ଯଥ

ତୁମେ କେବଳ ଏକଥା କହ, 'ମୁଁ ଭୟଭିତ',—ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ମୋ ଆଦେଶରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଭାରେ କ୍ଷୁପଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ।

ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାମୁନିଃ ନ ବିଭେମୀତି ତଂ ପ୍ରାହ ଦଧୀଚୋ ଦେଵସତ୍ତମମ୍

ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ବନାଦାୟକ କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାମୁନି ଦଧୀଚି ସେହି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ 'ମୁଁ ଭୟ କରେନି' ବୋଲି କହିଲେ।

ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶଂଭୋଃ ସାକ୍ଷାତ୍ପିନାକିନଃ ଶର୍ଵସ୍ଯ ଶଙ୍କରସ୍ଯାସ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯ ମହାମୁନିଃ

ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ଶମ୍ଭୁ, ପିନାକଧାରୀ, ଶର୍ବ, ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ—

ତତସ୍ତସ୍ଯ ମୁନେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ କୁପିତୋ ହରିଃ ଚକ୍ରମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଦିଧକ୍ଷୁର୍ମୁନିସତ୍ତମମ୍

ତାପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

ଅଭଵତ୍କୁଣ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ହି ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଧି ଦଧୀଚସ୍ଯ କ୍ଷୁପସ୍ଯୈଵ ହି ସଂନିଧୌ

କିନ୍ତୁ ଦଧୀଚିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, କ୍ଷୁପଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରର ଆଗ ଭାଗ ଭୋଥା ହୋଇଗଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍କୁଣ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ହି ଚକ୍ରଂ ଚକ୍ରିଣମାହ ସଃ ଦଧୀଚଃ ସସ୍ମିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିକାରଣମ୍

ଚକ୍ରର ଆଗ ଭାଗ ଭୋଥା ହୋଇଯିବା ଦେଖି, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଦଧୀଚି ହସିହସି କହିଲେ, ଯିଏ ସଦା-ଅସଦାର କାରଣ।

ଭଗଵନ୍ ଭଵତା ଲବ୍ଧଂ ପୁରାତୀଵ ସୁଦାରୁଣମ୍ ସୁଦର୍ଶନମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଚକ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୋ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବହୁତ ପ୍ରୟାସରେ ଯେଉଁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପାଇଥିଲେ, ଏହି ଚକ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ଭଵସ୍ଯୈତଚ୍ଛୁଭଂ ଚକ୍ରଂ ନ ଜିଘାଂସତି ମାମିହ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈର୍ହି ପ୍ରଯତ୍ନଂ କର୍ତୁମର୍ହସି

ଭବଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ଚକ୍ର ଏଠାରେ ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ; ତେଣୁ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିର୍ଵୀର୍ଯମାଯୁଧମ୍ ସସର୍ଜ ଚ ପୁନସ୍ତସ୍ମୈ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରାଣି ସମନ୍ତତଃ

ସେ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଓ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିର୍ବଳ ଦେଖି, ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚାରିପାଖରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଚକ୍ରୁର୍ଦେଵାସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସାହାଯ୍ଯମଵ୍ଯଯାଃ ଦ୍ଵିଜେନୈକେନ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ହି ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ମହାବଲାଃ

ତାପରେ ଅବିନାଶୀ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେ ଏକମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ।

କୁଶମୁଷ୍ଟିଂ ତଦାଦାଯ ଦଧୀଚଃ ସଂସ୍ମରନ୍ଭଵମ୍ ସସର୍ଜ ସର୍ଵଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵଜ୍ରାସ୍ଥିଃ ସର୍ଵତୋ ଵଶୀ

ଦଧୀଚି ଏକ ମୁଠି କୁଶ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ୱାଧୀନ ବଜ୍ରାସ୍ଥି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଶୂଲମ୍ ଅଭଵତ୍ କାଲାଗ୍ନିସଦୃଶପ୍ରଭମ୍ ଦଗ୍ଧୁଂ ଦେଵାନ୍ମତିଂ ଚକ୍ରେ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିରିଵାପରଃ

ଏକ ଦିବ୍ୟ ତ୍ରିଶୂଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା କାଳାଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେବତାମାନୋକୁ ଦାହ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଥିଲା।

ଇନ୍ଦ୍ରନାରାଯଣାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଦେଵୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତାନି ଯାନି ତୁ ଆଯୁଧାନି ସମସ୍ତାନି ପ୍ରଣେମୁସ୍ ତ୍ରିଶିଖଂ ମୁନେ

ଇନ୍ଦ୍ର, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁନି, ତ୍ରିଶିଖାକୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଦେଵାଶ୍ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ଧ୍ଵସ୍ତଵୀର୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ସସର୍ଜ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵଦେହାତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତାପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ନିଜ ଦେହରୁ—

ଆତ୍ମନଃ ସଦୃଶାନ୍ ଦିଵ୍ଯାଂଲ୍ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷାଯୁତାନ୍ ଗଣାନ୍ ତାନି ସର୍ଵାଣି ସହସା ଦଦାହ ମୁନିସତ୍ତମଃ

ନିଜ ପରି ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷାୟୁତ ସେନା ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଏକି ଦାହ କରିଦେଲେ।

ତତୋ ଵିସ୍ମଯନାର୍ଥାଯ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିରଭୂଦ୍ଧରିଃ ତସ୍ଯ ଦେହେ ହରେଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅପଶ୍ଯଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ

ତାପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ହରି ସମସ୍ତ ଜଗତର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ହରିଙ୍କର ଏହି ରୂପକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଲେ।

ଦଧୀଚୋ ଭଗଵାନ୍ଵିପ୍ରଃ ଦେଵତାନାଂ ଗଣାନ୍ ପୃଥକ୍ ରୁଦ୍ରାଣାଂ କୋଟଯଶ୍ଚୈଵ ଗଣାନାଂ କୋଟଯସ୍ତଦା

ଭଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଧୀଚି ସେ ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା, ଅନେକ ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମୂହକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଦେଖିଲେ।

ଅଣ୍ଡାନାଂ କୋଟଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେସ୍ତନୌ ତଦା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈତଦଖିଲଂ ତତ୍ର ଚ୍ଯାଵନିର୍ ଵିସ୍ମିତଂ ତଦା

ସେ ସମୟରେ ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେହରେ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖି ଚ୍ୟାବନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।