ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଭଗଵନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଦଧୀଚ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ଧର୍ମଵେତ୍ତା ଵିନୀତାତ୍ମା ସଖା ମମ ପୁରାଭଵତ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଦଧୀଚି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିୟମିତ ଆତ୍ମା, ସେ ପୂର୍ବରୁ ମୋର ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ।

ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଦା ସର୍ଵୈଃ ଶଙ୍କରାର୍ଚନତତ୍ପରଃ ସାଵଜ୍ଞଂ ଵାମପାଦେନ ସ ମାଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ସଦସ୍ଯଥ

ସେ ସଦା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ; ସଭାରେ ଅସମ୍ମାନ ସହିତ ବାମ ପାଦରେ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ।

ତାଡଯାମାସ ଦେଵେଶ ଵିଷ୍ଣୋ ଵିଶ୍ଵଜଗତ୍ପତେ ଉଵାଚ ଚ ମଦାଵିଷ୍ଟୋ ନ ବିଭେମୀତି ସର୍ଵତଃ

ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ହେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ସେ ମୋତେ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ଅହଂକାରରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତଠାରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ କାହାକୁ ଭୟ କରେନି।'

ଜେତୁମିଚ୍ଛାମି ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଦଧୀଚଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵର ଯଥା ହିତଂ ତଥା କର୍ତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି ଜନାର୍ଦନ

ହେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ମୁଁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚାହେଁ; ଯାହା ଉଚିତ, ତୁମେ ତାହା କର, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।

ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସୋ ଽପି ଦଧୀଚସ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଅଵଧ୍ଯତ୍ଵଂ ମହାତ୍ମନଃ ସସ୍ମାର ଚ ମହେଶସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵମତୁଲଂ ହରିଃ

ସେ ମହାତ୍ମା ଦଧୀଚିଙ୍କର ଅଜୟତ୍ୱ ଜାଣି, ହରି ମହେଶଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

ଏଵଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ହରିଃ ପ୍ରାହ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କ୍ଷୁତସଂଭଵମ୍ ଵିପ୍ରାଣାଂ ନାସ୍ତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭଯମେତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଏଭଳି ସ୍ମରଣ କରି, ହରି କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଭୋକରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ତରଫରୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।'

ଵିଶେଷାଦ୍ରୁଦ୍ରଭକ୍ତାନାମ୍ ଅଭଯଂ ସର୍ଵଦା ନୃପ ନୀଚାନାମପି ସର୍ଵତ୍ର ଦଧୀଚସ୍ଯାସ୍ଯ କିଂ ପୁନଃ

ହେ ରାଜା, ବିଶେଷକରି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ସଦା ନିର୍ଭୟତା ରହିଥାଏ, ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଠାରେ; ତେବେ ଦଧୀଚି ପାଇଁ କଣ କହିବି!

ତସ୍ମାତ୍ତଵ ମହାଭାଗ ଵିଜଯୋ ନାସ୍ତି ଭୂପତେ ଦୁଃଖଂ କରୋମି ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଶାପାର୍ଥଂ ସସୁରସ୍ଯ ମେ

ତେଣୁ, ହେ ମହାଭାଗ, ତୁମର ବିଜୟ ହେବ ନାହିଁ, ହେ ରାଜା; ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେବି ଶାପ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ।

ଭଵିତା ତସ୍ଯ ଶାପେନ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ସୁରୈଃ ସମମ୍ ଵିନାଶୋ ମମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁନରୁତ୍ଥାନମେଵ ଚ

ତାଙ୍କ ଶାପରେ, ହେ ରାଜା, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ମୋ ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବିନାଶ ହେବ, ପୁନି ଉଠିବା ମଧ୍ୟ ହେବ।

ତସ୍ମାତ୍ସମେତ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଂ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ଭୂପତେ କରୋମି ଯତ୍ନଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦଧୀଚଵିଜଯାଯ ତେ

ସେହିପରି, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଦଧୀଚିଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଗି ଆସିଛି।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ କ୍ଷୁପଃ ପ୍ରାହ ତଥାସ୍ତ୍ଵିତି ଜନାର୍ଦନମ୍ ଭଗଵାନପି ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦଧୀଚସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଯଯୌ

ଏହି କଥା ଶୁଣି, କ୍ଷୁପ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଧୀଚିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ।

ଆସ୍ଥାଯ ରୂପଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ଦଧୀଚମାହ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମ୍ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ଭଗବାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହିଲେ।

ଭୋଭୋ ଦଧୀଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ଭଵାର୍ଚନରତାଵ୍ଯଯ ଵରମେକଂ ଵୃଣେ ତ୍ଵତ୍ତସ୍ ତଂ ଭଵାନ୍ଦାତୁମର୍ହତି

ହେ ଦଧୀଚି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାର୍ଷି, ତୁମେ ସଦା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଅଛ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଦାନ ଚାହେଁ; ତୁମେ ଏହା ଦେବାକୁ ଉଚିତ।

ଯାଚିତୋ ଦେଵଦେଵେନ ଦଧୀଚଃ ପ୍ରାହ ଵିଷ୍ଣୁନା ଜ୍ଞାତଂ ତଵେପ୍ସିତଂ ସର୍ଵଂ ନ ବିଭେମି ତଵାପ୍ଯହମ୍

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ୍ ଯେତେବେଳେ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ସେ ଭିତରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଜାଣେଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେନି।'

ଭଵାନ୍ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ରୂପେଣ ଆଗତୋ ଽସି ଜନାର୍ଦନ ଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଦେଵେଶ ଵର୍ତମାନଂ ଜନାର୍ଦନ

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆସିଛ; ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ।

ଜ୍ଞାତଂ ପ୍ରସାଦାଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜତ୍ଵଂ ତ୍ଯଜ ସୁଵ୍ରତ ଆରାଧିତୋ ଽସି ଦେଵେଶ କ୍ଷୁପେଣ ମଧୁସୂଦନ

ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କୃପାରୁ ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିଛି; ହେ ଧୃଡ଼ବ୍ରତ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଛାଡ଼। ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, କ୍ଷୁପ ତୁମକୁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ହେ ମଧୁସୂଦନ।

ଜାନେ ତଵୈନାଂ ଭଗଵନ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲତାଂ ହରେ ସ୍ଥାନେ ତଵୈଷା ଭଗଵନ୍ ଭକ୍ତଵାତ୍ସଲ୍ଯତା ହରେ

ହେ ଭଗବାନ୍, ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତପ୍ରେମ ଜାଣେଁ, ହେ ହରି; ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଇବା ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ, ହେ ହରି।

ଅସ୍ତି ଚେଦ୍ଭଗଵନ୍ ଭୀତିର୍ ଭଵାର୍ଚନରତସ୍ଯ ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଯତ୍ନେନ ଵରଦାଂବୁଜଲୋଚନ

ହେ ଭଗବାନ୍, ଯଦି ମୋ ଭିତରେ କିଛି ଭୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠିକି ମୁଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ, ତେବେ ତୁମେ ମୋତେ ସତ୍ୟସାଥିରେ କହିଦିଅ, ହେ କମଳନୟନ ଦାତା।

ଵଦାମି ନ ମୃଷା ତସ୍ମାନ୍ ନ ବିଭେମି ଜନାର୍ଦନ ନ ବିଭେମି ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵଦୈତ୍ଯଦ୍ଵିଜାଦପି

ତେଣୁ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି; ମୁଁ କାହାକୁ ଭୟ କରେନି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ଏହି ସଂସାରରେ ଦେବ, ଦାନବ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଭୟ କରେନି।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଦଧୀଚସ୍ଯ ତଦାସ୍ଥାଯ ଜନାର୍ଦନଃ ସ୍ଵରୂପଂ ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜତାଂ କ୍ଷଣାତ୍

ଦଧୀଚିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁରନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ରୂପରେ ହସି କଥା କହିଲେ।

ଭଯଂ ଦଧୀଚ ସର୍ଵତ୍ର ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ତଵ ସୁଵ୍ରତ ଭଵାର୍ଚନରତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ ଭଵାନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଏଵ ଚ

ହେ ଦଧୀଚି, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ରହ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ହେ ଧୃଡ଼ବ୍ରତ, କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଛ।

ବିଭେମୀତି ସକୃଦ୍ଵକ୍ତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି ନମସ୍ତଵ ନିଯୋଗାନ୍ମମ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁପଂ ପ୍ରତି ସଦସ୍ଯଥ

ତୁମେ କେବଳ ଏକଥା କହ, 'ମୁଁ ଭୟଭିତ',—ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ମୋ ଆଦେଶରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଭାରେ କ୍ଷୁପଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ।

ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାମୁନିଃ ନ ବିଭେମୀତି ତଂ ପ୍ରାହ ଦଧୀଚୋ ଦେଵସତ୍ତମମ୍

ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ବନାଦାୟକ କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାମୁନି ଦଧୀଚି ସେହି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ 'ମୁଁ ଭୟ କରେନି' ବୋଲି କହିଲେ।

ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶଂଭୋଃ ସାକ୍ଷାତ୍ପିନାକିନଃ ଶର୍ଵସ୍ଯ ଶଙ୍କରସ୍ଯାସ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯ ମହାମୁନିଃ

ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ଶମ୍ଭୁ, ପିନାକଧାରୀ, ଶର୍ବ, ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ—

ତତସ୍ତସ୍ଯ ମୁନେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ କୁପିତୋ ହରିଃ ଚକ୍ରମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଦିଧକ୍ଷୁର୍ମୁନିସତ୍ତମମ୍

ତାପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

ଅଭଵତ୍କୁଣ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ହି ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଧି ଦଧୀଚସ୍ଯ କ୍ଷୁପସ୍ଯୈଵ ହି ସଂନିଧୌ

କିନ୍ତୁ ଦଧୀଚିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, କ୍ଷୁପଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରର ଆଗ ଭାଗ ଭୋଥା ହୋଇଗଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍କୁଣ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ହି ଚକ୍ରଂ ଚକ୍ରିଣମାହ ସଃ ଦଧୀଚଃ ସସ୍ମିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିକାରଣମ୍

ଚକ୍ରର ଆଗ ଭାଗ ଭୋଥା ହୋଇଯିବା ଦେଖି, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଦଧୀଚି ହସିହସି କହିଲେ, ଯିଏ ସଦା-ଅସଦାର କାରଣ।

ଭଗଵନ୍ ଭଵତା ଲବ୍ଧଂ ପୁରାତୀଵ ସୁଦାରୁଣମ୍ ସୁଦର୍ଶନମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଚକ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୋ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବହୁତ ପ୍ରୟାସରେ ଯେଉଁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପାଇଥିଲେ, ଏହି ଚକ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ଭଵସ୍ଯୈତଚ୍ଛୁଭଂ ଚକ୍ରଂ ନ ଜିଘାଂସତି ମାମିହ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈର୍ହି ପ୍ରଯତ୍ନଂ କର୍ତୁମର୍ହସି

ଭବଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ଚକ୍ର ଏଠାରେ ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ; ତେଣୁ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।