ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈରଜିତୈର୍ନଗ୍ନୋ ଦୁକୂଲେନାପି ସଂଵୃତଃ ତୈରେଵ ସଂଵୃତୈର୍ଗୁପ୍ତୋ ନ ଵସ୍ତ୍ରଂ କାରଣଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଜିତ, ସେ ଜଣେ ଚିତାପଟି ଓଢିଲେ ମଧ୍ୟ ନଗ୍ନ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ସଂଯମିତ, ସେ ନିଜେ ସୁରକ୍ଷିତ—ବସ୍ତ୍ର କୌଣସି କାରଣ ନୁହେଁ।

କ୍ଷମା ଧୃତିରହିଂସା ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ ତୁଲ୍ଯୌ ମାନାଵମାନୌ ଚ ତଦାଵରଣମୁତ୍ତମମ୍

କ୍ଷମା, ଧୃତି, ଅହିଂସା ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରାଗ୍ୟ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆବରଣ।

ଭସ୍ମସ୍ନାନେନ ଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୋ ଧ୍ଯାଯତେ ମନସା ଭଵମ୍ ଯଦ୍ଯକାର୍ଯସହସ୍ରାଣି କୃତ୍ଵା ଯଃ ସ୍ନାତି ଭସ୍ମନା

ଯେଉଁଠି ଭସ୍ମ ଲଗାଇ ମନରେ ଭବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ଯଦି ହଜାର ଅନୁଚିତ କାମ କରିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରେ—

ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦହତେ ଭସ୍ମ ଯଥାଗ୍ନିସ୍ତେଜସା ଵନମ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଯତ୍ନପରୋ ଭୂତ୍ଵା ତ୍ରିକାଲମପି ଯଃ ସଦା

ଏହି ସମସ୍ତ କୁ ଭସ୍ମ ଜଳାଇଦିଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ତାର ତେଜରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଜଳାଇଦିଏ; ତେଣୁ ଯିଏ ଦିନେ ତିନିଥର ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଯଥାଯଥ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।

ଭସ୍ମନା କୁରୁତେ ସ୍ନାନଂ ଗାଣପତ୍ଯଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ସମାହୃତ୍ଯ କ୍ରତୂନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍

ଯିଏ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଗଣେଶଙ୍କ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସଂଗ୍ରହ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରେ।

ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯେ ମହାଦେଵଂ ଲୀଲାସଦ୍ଭାଵଭାଵିତାଃ ଉତ୍ତରେଣାର୍ଯପନ୍ଥାନଂ ତେ ଽମୃତତ୍ଵମଵାପ୍ନୁଯୁଃ

ଯେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଲୀଳାର ସତ୍ୟରେ ଲୀନ ହୋଇ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ଅମରତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି।

ଦକ୍ଷିଣେନ ଚ ପନ୍ଥାନଂ ଯେ ଶ୍ମଶାନାନି ଭେଜିରେ ଅଣିମା ଗରିମା ଚୈଵ ଲଘିମା ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ

ଯେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ପଥ ନେଇ, ଶ୍ମଶାନକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଣୁତ୍ୱ, ଗୁରୁତ୍ୱ, ଲଘୁତ୍ୱ ଓ ସିଦ୍ଧି ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଇଚ୍ଛା କାମାଵସାଯିତ୍ଵଂ ତଥା ପ୍ରାକାମ୍ଯମେଵ ଚ ଈକ୍ଷଣେନ ଚ ପନ୍ଥାନଂ ଯେ ଶ୍ମଶାନାନି ଭେଜିରେ ଅଣିମା ଗରିମା ଚୈଵ ଲଘିମା ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ

ଇଚ୍ଛା, ଆଶା, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଏବଂ କେବଳ ଚିନ୍ତାରେ ଯେଉଁଠିକିଛି ପ୍ରାପ୍ତିର କ୍ଷମତା—ଏହି ସମସ୍ତ ପଥ ଅନୁସରିଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ମଶାନକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଏହା ସହିତ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବା, ଭାରି ହେବା, ହଲକା ହେବା ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତିର ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଶକ୍ତିମାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଅଟୁଟ ରହିଛି।

ଇନ୍ଦ୍ରାଦଯସ୍ ତଥା ଦେଵାଃ କାମିକଵ୍ରତମାସ୍ଥିତାଃ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵେ ପ୍ରଥିତତେଜସଃ

ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ କାମିକ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶାସନ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା।

ଵ୍ଯପଗତମଦମୋହମୁକ୍ତରାଗସ୍ ତମୋରଜୋଦୋଷଵିଵର୍ଜିତସ୍ଵଭାଵଃ ପରିଭଵମିଦମୁତ୍ତମଂ ଵିଦିତ୍ଵା ପଶୁପତିଯୋଗପରୋ ଭଵେତ୍ସଦୈଵ

ଯେଉଁଠାରେ ଅହଂକାର, ମୋହ, ରାଗ ଓ ଅନ୍ଧକାରର ଦୋଷ ନାହିଁ, ଏହି ଉତ୍ତମ ପଥକୁ ଜାଣି, ସେ ସଦା ପଶୁପତିଙ୍କ ଯୋଗରେ ଲିନ ରହିବା ଉଚିତ।

ଇମଂ ପାଶୁପତଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ଯଃ ପଠେଚ୍ଚ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ

ଯିଏ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ପାଶୁପତ ବ୍ରତର ଧ୍ୟାନ କରେ ଏବଂ ପାଠ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରିପାରେ।

ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ତେ ସର୍ଵେ ମୁନଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ହୋଇ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଲାଭ କରିଥିଲେ।

ଭସ୍ମପାଣ୍ଡୁରଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗା ବଭୂଵୁର୍ଵିଗତସ୍ପୃହାଃ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ କଲ୍ପାନ୍ତେ ସଂସ୍ଥିତାଃ ଶିଵତେଜସା

ବଦଳି ଧଳା ଭସ୍ମ ଲଗାଇ, ଦେହ ଅଳଙ୍କୃତ କରି, ସମସ୍ତ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଯୁଗାନ୍ତରେ ଶିବଙ୍କ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ବସିଥିଲେ।

ତସ୍ମାନ୍ନ ନିନ୍ଦ୍ଯାଃ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିକୃତା ମଲିନା ଅପି ରୂପାନ୍ଵିତାଶ୍ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଦା ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରଶଙ୍କଯା

ତେଣୁ, ଯେଉଁମାନେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଥବା ମେଳା ଦେଖାଯାନ୍ତି, ତଥାପି ରୂପ ଥିଲେ, ସେମାନେ କେବେ ଉପେକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସଦା ମହାଯୋଗୀଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ବହୁନା କିଂ ପ୍ରଲାପେନ ଭଵଭକ୍ତା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ଶିଵଵନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଅଧିକ କଥା କାହିଁକି? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଶିବଙ୍କ ପରି ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ମଲିନାଶ୍ଚୈଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଭଵଭକ୍ତା ଦୃଢଵ୍ରତାଃ ଦଧୀଚସ୍ତୁ ଯଥା ଦେଵଦେଵଂ ଜିତ୍ଵା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ

ଯଦିଓ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମେଳା ଅଛନ୍ତି, ତଥାପି ଯେଉଁମାନେ ଭବଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ଦଧୀଚିଙ୍କ ପରି, ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଜିତି ଦୃଢ଼ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ।

ନାରାଯଣଂ ତଥା ଲୋକେ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତ୍ଯା ନ ସଂଶଯଃ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଭସ୍ମଦିଗ୍ଧତନୂରୁହାଃ

ଏହିପରି, ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଛନ୍ତି—

ଜଟିନୋ ମୁଣ୍ଡିନଶ୍ଚୈଵ ନଗ୍ନା ନାନାପ୍ରକାରିଣଃ ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ଶିଵଵନ୍ନିତ୍ଯଂ ମନସା କର୍ମଣା ଗିରା

ଯେଉଁମାନେ ଜଟା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଛନ୍ତି, ନଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଶିବଙ୍କ ପରି ମନ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।

କଥଂ ଜଘାନ ରାଜାନଂ କ୍ଷୁପଂ ପାଦେନ ସୁଵ୍ରତ ଦଧୀଚଃ ସମରେ ଜିତ୍ଵା ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍

ଦଧୀଚି କିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଜିତି, ରାଜା କ୍ଷୁପଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ, ଏହା କୁହ, ହେ ସୁବ୍ରତ।

ଵଜ୍ରାସ୍ଥିତ୍ଵଂ କଥଂ ଲେଭେ ମହାଦେଵାନ୍ମହାତପାଃ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଶୈଲାଦେ ଜିତୋ ମୃତ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵଯା ଯଥା

ମହାତପସ୍ବୀ ଦଧୀଚି କିପରି ମହାଦେବଙ୍କଠାରୁ ବଜ୍ରର ସ୍ଥିତି ଲାଭ କଲେ? ଏହା ଆମକୁ କୁହ, ହେ ଶୈଳାଦି, ଯେପରି ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜିତିଥିଲ।

ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ମହାତେଜା ରାଜା କ୍ଷୁପ ଇତି ସ୍ମୃତଃ ଅଭୂନ୍ମିତ୍ରୋ ଦଧୀଚସ୍ଯ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜନେଶ୍ଵରଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଯେଉଁ ରାଜା କ୍ଷୁପ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ଦଧୀଚି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁ ହୋଇଥିଲେ।

ଚିରାତ୍ତଯୋଃ ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଵୈ ଵାଦଃ କ୍ଷୁପଦଧୀଚଯୋଃ ଅଭଵତ୍ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିପ୍ର ଏଵେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, କ୍ଷୁପ ଓ ଦଧୀଚିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଏହି ବିଷୟରେ ବିବାଦ ହେଲା, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା।

ଅଷ୍ଟାନାଂ ଲୋକପାଲାନାଂ ଵପୁର୍ଧାରଯତେ ନୃପଃ ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ହ୍ଯଯଂ ଵହ୍ନିର୍ ଯମଶ୍ ଚ ନିରୃତିସ୍ ତଥା

ରାଜା ଅଷ୍ଟ ଦିଗପାଳଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ ଓ ନିରୃତି ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।

ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ଵାଯୁଶ୍ ଚ ସୋମୋ ଧନଦ ଏଵ ଚ ଈଶ୍ଵରୋ ଽହଂ ନ ସଂଦେହୋ ନାଵମନ୍ତଵ୍ଯ ଏଵ ଚ

ଏବଂ ଭଳି ଭାବେ ବରୁଣ, ବାୟୁ, ସୋମ ଓ ଧନଦା ମଧ୍ୟ; ମୁଁ ଇଶ୍ୱର—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୋତେ କେବେ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ମହତୀ ଦେଵତା ଯା ସା ମହତଶ୍ଚାପି ସୁଵ୍ରତ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ମହାଭାଗ ଚ୍ଯାଵନେଯ ସଦା ହ୍ଯହମ୍

ଯେଉଁ ମହାଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଅତି ମହାନ୍; ତେଣୁ, ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ସଦା ଚ୍ୟବନଙ୍କ ବଂଶର ଭାବେ ଗର୍ବିତ।

ନାଵମନ୍ତଵ୍ଯ ଏଵେହ ପୂଜନୀଯଶ୍ ଚ ସର୍ଵଥା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥା ମତଂ ତସ୍ଯ କ୍ଷୁପସ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମଃ

ଏଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏପରି ଶୁଣି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ଗଛକୁ ଏହିପରି ମନେ କଲେ।

ଦଧୀଚଶ୍ ଚ୍ଯାଵନିଶ୍ ଚୋଗ୍ରୋ ଗୌରଵାଦାତ୍ମନୋ ଦ୍ଵିଜଃ ଅତାଡଯତ୍କ୍ଷୁପଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଦଧୀଚୋ ଵାମମୁଷ୍ଟିନା ଚିଛେଦ ଵଜ୍ରେଣ ଚ ତଂ ଦଧୀଚଂ ବଲଵାନ୍ କ୍ଷୁପଃ

ଦଧୀଚି, ଚ୍ୟାବନି ଓ ଉଗ୍ର — ଏହି ମହାମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗଛର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ; ଦଧୀଚି ବାମ ହାତର ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷୁପ ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ପୁରାସୌ ହି ବ୍ରହ୍ମଣଃ କ୍ଷୁତସଂଭଵଃ ଲବ୍ଧଂ ଵଜ୍ରଂ ଚ କାର୍ଯାର୍ଥଂ ଵଜ୍ରିଣା ଚୋଦିତଃ ପ୍ରଭୁଃ

ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭୋକରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ; କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ବଜ୍ର ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହା ହୋଇଥିଲା।

ସ୍ଵେଚ୍ଛଯୈଵ ନରୋ ଭୂତ୍ଵା ନରପାଲୋ ବଭୂଵ ସଃ ତସ୍ମାଦ୍ରାଜା ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅଜଯଦ୍ଵୈ ମହାବଲଃ

ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମଣିଷ ହୋଇ ରାଜା ହେଲେ; ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।