ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସୁରଚିତସୁଵିଚିତ୍ରକୁଣ୍ଡଲାଯ ସୁରଚିତମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣାଯ ତୁଭ୍ଯମ୍ ମୃଗପତିଵରଚର୍ମଵାସସେ ଚ ପ୍ରଥିତଯଶସେ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଶଙ୍କରାଯ

ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୃଗରାଜ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଶସ୍ବୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ତତସ୍ ତାନ୍ ସ ମୁନୀନ୍ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରୀତୋ ଽସ୍ମି ତପସା ଯୁଷ୍ମାନ୍ ଵରଂ ଵୃଣୁତ ସୁଵ୍ରତାଃ

ତାପରେ, ମହେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୋଇ ସେମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ସଦ୍ବ୍ରତୀମାନେ, ଏବେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।"

ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରା ଵସିଷ୍ଠଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ

ତାପରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ—ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର—ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ଗୌତମୋ ଽତ୍ରିଃ ସୁକେଶଶ୍ ଚ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ ମରୀଚିଃ କଶ୍ଯପଃ କଣ୍ଵଃ ସଂଵର୍ତଶ୍ ଚ ମହାତପାଃ

ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, ସୁକେଶ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ମରୀଚି, କଶ୍ୟପ, କଣ୍ବ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ସଂବର୍ତ୍ତ—

ତେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମହାଦେଵମ୍ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍ ଭସ୍ମସ୍ନାନଂ ଚ ନଗ୍ନତ୍ଵଂ ଵାମତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଲୋମତା

ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି କଥା କହିଲେ: "ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ, ନଗ୍ନତା, ବାମ ଆଚରଣ ଓ ବିପରୀତ ଆଚରଣ—ଏହାର କଣ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ କଣ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍?"

ସେଵ୍ଯାସେଵ୍ଯତ୍ଵମେଵଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଏତଦିଚ୍ଛାମ ଵେଦିତୁମ୍ ତତସ୍ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଏପରି ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପରମେଶ୍ୱର ଭଗବାନ—

ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ମୁନିଵରାଂସ୍ତଦା

ସମସ୍ତ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି କହିଲେ।

ଏତଦ୍ଵଃ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କଥା ସର୍ଵସ୍ଵମଦ୍ଯ ଵୈ ଅଗ୍ନିର୍ହ୍ଯହଂ ସୋମକର୍ତା ସୋମଶ୍ଚାଗ୍ନିମୁପାଶ୍ରିତଃ

ଏବେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିବି, ଏହା ମୋର ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ। ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ସୋମ ତିଆରି କରେ, ଏବଂ ସୋମ ଅଗ୍ନିରେ ନିର୍ଭର କରେ।

କୃତମେତଦ୍ଵହତ୍ଯଗ୍ନିର୍ ଭୂଯୋ ଲୋକସମାଶ୍ରଯାତ୍ ଅସକୃତ୍ତ୍ଵଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧଂ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅଗ୍ନି ବହନ କରେ, ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚରାଚର ଜଗତ ଅନେକଥର ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି।

ଭସ୍ମସାଦ୍ଵିହିତଂ ସର୍ଵଂ ପଵିତ୍ରମିଦମୁତ୍ତମମ୍ ଭସ୍ମନା ଵୀର୍ଯମାସ୍ଥାଯ ଭୂତାନି ପରିଷିଞ୍ଚତି

ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ; ଭସ୍ମର ଶକ୍ତି ଆଶ୍ରୟ କରି, ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ଛିଟାଯାଏ।

ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ଯଃ କୃତ୍ଵା କରିଷ୍ଯତି ତ୍ରିଯାଯୁଷମ୍ ଭସ୍ମନା ମମ ଵୀର୍ଯେଣ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ

ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରି, ତିନି ଆୟୁଷ୍ୟ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ସେ ମୋର ଭସ୍ମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଭାସତ ଇତ୍ଯେଵ ଯଦ୍ଭସ୍ମ ଶୁଭଂ ଭାଵଯତେ ଚ ଯତ୍ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ସର୍ଵପାପାନାଂ ଭସ୍ମେତି ପରିକୀର୍ତିତମ୍

ଯାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ତାହାକୁ 'ଭସ୍ମ' କୁହାଯାଏ; ଯାହା ଶୁଭ କରେ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଏ। ଏହା ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେଇପାଇଁ ଏହାକୁ 'ଭସ୍ମ' ବୋଲାଯାଏ।

ଊଷ୍ମପାଃ ପିତରୋ ଜ୍ଞେଯା ଦେଵା ଵୈ ସୋମସଂଭଵାଃ ଅଗ୍ନୀଷୋମାତ୍ମକଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ପିତୃମାନେ ଉଷ୍ମା ପିଇଥିବା ବୋଲି ଜାଣ; ଦେବମାନେ ସୋମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମର ସ୍ୱଭାବର।

ଅହମଗ୍ନିର୍ମହାତେଜାଃ ସୋମଶ୍ଚୈଷା ମହାଂବିକା ଅହମଗ୍ନିଶ୍ ଚ ସୋମଶ୍ ଚ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ପୁରୁଷଃ ସ୍ଵଯମ୍

ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ; ସୋମ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ମହା ଅମ୍ବିକା। ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ସ୍ୱଭାବର, ଏବଂ ମୁଁ ନିଜେ ପୁରୁଷ।

ତସ୍ମାଦ୍ଭସ୍ମ ମହାଭାଗା ମଦ୍ଵୀର୍ଯମିତି ଚୋଚ୍ଯତେ ସ୍ଵଵୀର୍ଯଂ ଵପୁଷା ଚୈଵ ଧାରଯାମୀତି ଵୈ ସ୍ଥିତିଃ

ସେଇପାଇଁ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଭସ୍ମକୁ ମୋର ଶକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ରୂପକୁ ଏହାରେ ଧାରଣ କରେ, ଏହିପରି ଏହା ଅବିଚଳ ରହିଥାଏ।

ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ରକ୍ଷାର୍ଥମଶୁଭେଷୁ ଚ ଭସ୍ମନା କ୍ରିଯତେ ରକ୍ଷା ସୂତିକାନାଂ ଗୃହେଷୁ ଚ

ସେଇ ସମୟରୁ, ଲୋକମାନେ ଓ ଅଶୁଭ ଘଟଣାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ଘରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭସ୍ମ ଦିଆଯାଏ।

ଭସ୍ମସ୍ନାନଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ମତ୍ସମୀପଂ ସମାଗମ୍ଯ ନ ଭୂଯୋ ଵିନିଵର୍ତତେ

ଯେଉଁଠି ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରି ମନ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜିତ ପାଇଛି, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ ପୁଣି ଫେରି ଯାଆନାହାନ୍ତି।

ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ କାପିଲଂ ଚୈଵ ନିର୍ମିତମ୍ ପୂର୍ଵଂ ପାଶୁପତଂ ହ୍ଯେତନ୍ ନିର୍ମିତଂ ତଦନୁତ୍ତମମ୍

ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଓ କାପିଳ ଯୋଗ ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା; ଏହି ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଶେଷାଶ୍ଚାଶ୍ରମିଣଃ ସର୍ଵେ ପଶ୍ଚାତ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ସୃଷ୍ଟିରେଷା ମଯା ସୃଷ୍ଟା ଲଜ୍ଜାମୋହଭଯାତ୍ମିକା

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ; ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ମୁଁ ଲଜ୍ଜା, ମୋହ ଓ ଭୟର ଆକାରରେ ତିଆରି କରିଛି।

ନଗ୍ନା ଏଵ ହି ଜାଯନ୍ତେ ଦେଵତା ମୁନଯସ୍ ତଥା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ମାନଵା ଲୋକେ ସର୍ଵେ ଜାଯନ୍ତ୍ଯଵାସସଃ

ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ନଗ୍ନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ଏହିପରି ସମସ୍ତ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଜଗତରେ ଅବସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈରଜିତୈର୍ନଗ୍ନୋ ଦୁକୂଲେନାପି ସଂଵୃତଃ ତୈରେଵ ସଂଵୃତୈର୍ଗୁପ୍ତୋ ନ ଵସ୍ତ୍ରଂ କାରଣଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଜିତ, ସେ ଜଣେ ଚିତାପଟି ଓଢିଲେ ମଧ୍ୟ ନଗ୍ନ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ସଂଯମିତ, ସେ ନିଜେ ସୁରକ୍ଷିତ—ବସ୍ତ୍ର କୌଣସି କାରଣ ନୁହେଁ।

କ୍ଷମା ଧୃତିରହିଂସା ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ ତୁଲ୍ଯୌ ମାନାଵମାନୌ ଚ ତଦାଵରଣମୁତ୍ତମମ୍

କ୍ଷମା, ଧୃତି, ଅହିଂସା ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରାଗ୍ୟ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆବରଣ।

ଭସ୍ମସ୍ନାନେନ ଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୋ ଧ୍ଯାଯତେ ମନସା ଭଵମ୍ ଯଦ୍ଯକାର୍ଯସହସ୍ରାଣି କୃତ୍ଵା ଯଃ ସ୍ନାତି ଭସ୍ମନା

ଯେଉଁଠି ଭସ୍ମ ଲଗାଇ ମନରେ ଭବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ଯଦି ହଜାର ଅନୁଚିତ କାମ କରିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରେ—

ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦହତେ ଭସ୍ମ ଯଥାଗ୍ନିସ୍ତେଜସା ଵନମ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଯତ୍ନପରୋ ଭୂତ୍ଵା ତ୍ରିକାଲମପି ଯଃ ସଦା

ଏହି ସମସ୍ତ କୁ ଭସ୍ମ ଜଳାଇଦିଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ତାର ତେଜରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଜଳାଇଦିଏ; ତେଣୁ ଯିଏ ଦିନେ ତିନିଥର ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଯଥାଯଥ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।

ଭସ୍ମନା କୁରୁତେ ସ୍ନାନଂ ଗାଣପତ୍ଯଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ସମାହୃତ୍ଯ କ୍ରତୂନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍

ଯିଏ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଗଣେଶଙ୍କ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସଂଗ୍ରହ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରେ।

ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯେ ମହାଦେଵଂ ଲୀଲାସଦ୍ଭାଵଭାଵିତାଃ ଉତ୍ତରେଣାର୍ଯପନ୍ଥାନଂ ତେ ଽମୃତତ୍ଵମଵାପ୍ନୁଯୁଃ

ଯେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଲୀଳାର ସତ୍ୟରେ ଲୀନ ହୋଇ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ଅମରତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି।

ଦକ୍ଷିଣେନ ଚ ପନ୍ଥାନଂ ଯେ ଶ୍ମଶାନାନି ଭେଜିରେ ଅଣିମା ଗରିମା ଚୈଵ ଲଘିମା ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ

ଯେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ପଥ ନେଇ, ଶ୍ମଶାନକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଣୁତ୍ୱ, ଗୁରୁତ୍ୱ, ଲଘୁତ୍ୱ ଓ ସିଦ୍ଧି ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଇଚ୍ଛା କାମାଵସାଯିତ୍ଵଂ ତଥା ପ୍ରାକାମ୍ଯମେଵ ଚ ଈକ୍ଷଣେନ ଚ ପନ୍ଥାନଂ ଯେ ଶ୍ମଶାନାନି ଭେଜିରେ ଅଣିମା ଗରିମା ଚୈଵ ଲଘିମା ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ

ଇଚ୍ଛା, ଆଶା, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଏବଂ କେବଳ ଚିନ୍ତାରେ ଯେଉଁଠିକିଛି ପ୍ରାପ୍ତିର କ୍ଷମତା—ଏହି ସମସ୍ତ ପଥ ଅନୁସରିଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ମଶାନକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଏହା ସହିତ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବା, ଭାରି ହେବା, ହଲକା ହେବା ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତିର ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଶକ୍ତିମାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଅଟୁଟ ରହିଛି।

ଇନ୍ଦ୍ରାଦଯସ୍ ତଥା ଦେଵାଃ କାମିକଵ୍ରତମାସ୍ଥିତାଃ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵେ ପ୍ରଥିତତେଜସଃ

ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ କାମିକ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶାସନ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା।