ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ରୁଦ୍ରଲୋକମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ନ ନିଵର୍ତନ୍ତି ତେ ପୁନଃ ତସ୍ମାଦେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵ୍ଯକ୍ତଲିଙ୍ଗିନଃ

ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ, ଏହି ବ୍ରତ ଦିବ୍ୟ, ଗୁପ୍ତ, ଏହା ପ୍ରକଟ ଲିଙ୍ଗ ଧାରୀମାନେ ପାଇଁ।

ଭସ୍ମଵ୍ରତାଶ୍ ଚ ମୁଣ୍ଡାଶ୍ ଚ ଵ୍ରତିନୋ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣଃ ନ ତାନ୍ପରିଵଦେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ନ ଚୈତାନ୍ନାଭିଲଙ୍ଘଯେତ୍

ଯେମାନେ ଭସ୍ମ ଧରିବା ପାଳନ କରନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ ରହନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବ୍ରତ ଧରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ନ ହସେନ୍ନାପ୍ରିଯଂ ବ୍ରୂଯାଦ୍ ଅମୁତ୍ରେହ ହିତାର୍ଥଵାନ୍ ଯସ୍ତାନ୍ନିନ୍ଦତି ମୂଢାତ୍ମା ମହାଦେଵଂ ସ ନିନ୍ଦତି

ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ କେବେ ହସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କଠୋର କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏଠାରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ। ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ମୂଢ଼ ମନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ।

ଯସ୍ ତ୍ଵେତାନ୍ ପୂଜଯେନ୍ ନିତ୍ଯଂ ସ ପୂଜଯତି ଶଙ୍କରମ୍ ଏଵମେଷ ମହାଦେଵୋ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା

ଯିଏ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ଏହିପରି ମହାଦେବ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଯୁଗେ ଯୁଗେ ମହାଯୋଗୀ କ୍ରୀଡତେ ଭସ୍ମଗୁଣ୍ଠିତଃ ଏଵଂ ଚରତ ଭଦ୍ରଂ ଵସ୍ ତତଃ ସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ସ୍ଯଥ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ମହାଯୋଗୀ ଭସ୍ମରେ ଢାକା ହୋଇ ଏହିପରି ଲୀଳା କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଆଚରଣ କର, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ତେବେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରିବ।

ଅତୁଲମିହ ମହାଭଯପ୍ରଣାଶହେତୁଂ ଶିଵକଥିତଂ ପରମଂ ପଦଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଵ୍ଯପଗତଭଵଲୋଭମୋହଚିତ୍ତାଃ ପ୍ରଣିପତିତାଃ ସହସା ଶିରୋଭିର୍ ଉଗ୍ରମ୍

ଏଠାରେ ଅତୁଳନୀୟ ଏବଂ ଭୟ ନାଶ କରୁଥିବା ଯେଉଁ ପରମ ପଦ ଶିବେ କହିଛନ୍ତି, ତାହା ଜାଣି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଭବ, ଲୋଭ ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶିର ନମାଇ ଉଗ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

ତତଃ ପ୍ରମୁଦିତା ଵିପ୍ରାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ କଥିତଂ ତଦା ଗନ୍ଧୋଦକୈଃ ସୁଶୁଦ୍ଧୈଶ୍ ଚ କୁଶପୁଷ୍ପଵିମିଶ୍ରିତୈଃ

ତାପରେ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଅତି ଖୁସି ହେଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଜଳ, କୁଶ ଓ ଫୁଲ ମିଶାଇ—

ସ୍ନାପଯନ୍ତି ମହାକୁମ୍ଭୈର୍ ଅଦ୍ଭିର୍ ଏଵ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଗାଯନ୍ତି ଵିଵିଧୈର୍ଗୁହ୍ଯୈର୍ ହୁଂକାରୈଶ୍ଚାପି ସୁସ୍ଵରୈଃ

ବଡ଼ ବଡ଼ କୁମ୍ଭରେ ପାଣି ଭରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ମଧୁର 'ହୁଁ' ଧ୍ୱନିରେ ଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ନମୋ ଦେଵାଧିଦେଵାଯ ମହାଦେଵାଯ ଵୈ ନମଃ ଅର୍ଧନାରୀଶରୀରାଯ ସାଂଖ୍ଯଯୋଗପ୍ରଵର୍ତିନେ

ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବତା, ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅର୍ଧନାରୀ ଶରୀର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ମେଘଵାହନକୃଷ୍ଣାଯ ଗଜଚର୍ମନିଵାସିନେ କୃଷ୍ଣାଜିନୋତ୍ତରୀଯାଯ ଵ୍ଯାଲଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନେ

ମେଘ ଚଢ଼ି ଚଳିଥିବା କଳା ଦେହୀ, ହାତୀ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଉପରେ ଲଗାଇଥିବା, ସାପକୁ ଜଜ୍ଞୋପବୀତ ଭାବେ ଧାରଣ କରୁଥିବା—

ସୁରଚିତସୁଵିଚିତ୍ରକୁଣ୍ଡଲାଯ ସୁରଚିତମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣାଯ ତୁଭ୍ଯମ୍ ମୃଗପତିଵରଚର୍ମଵାସସେ ଚ ପ୍ରଥିତଯଶସେ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଶଙ୍କରାଯ

ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୃଗରାଜ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଶସ୍ବୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ତତସ୍ ତାନ୍ ସ ମୁନୀନ୍ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରୀତୋ ଽସ୍ମି ତପସା ଯୁଷ୍ମାନ୍ ଵରଂ ଵୃଣୁତ ସୁଵ୍ରତାଃ

ତାପରେ, ମହେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୋଇ ସେମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ସଦ୍ବ୍ରତୀମାନେ, ଏବେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।"

ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରା ଵସିଷ୍ଠଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ

ତାପରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ—ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର—ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ଗୌତମୋ ଽତ୍ରିଃ ସୁକେଶଶ୍ ଚ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ ମରୀଚିଃ କଶ୍ଯପଃ କଣ୍ଵଃ ସଂଵର୍ତଶ୍ ଚ ମହାତପାଃ

ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, ସୁକେଶ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ମରୀଚି, କଶ୍ୟପ, କଣ୍ବ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ସଂବର୍ତ୍ତ—

ତେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମହାଦେଵମ୍ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍ ଭସ୍ମସ୍ନାନଂ ଚ ନଗ୍ନତ୍ଵଂ ଵାମତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଲୋମତା

ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି କଥା କହିଲେ: "ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ, ନଗ୍ନତା, ବାମ ଆଚରଣ ଓ ବିପରୀତ ଆଚରଣ—ଏହାର କଣ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ କଣ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍?"

ସେଵ୍ଯାସେଵ୍ଯତ୍ଵମେଵଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଏତଦିଚ୍ଛାମ ଵେଦିତୁମ୍ ତତସ୍ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଏପରି ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପରମେଶ୍ୱର ଭଗବାନ—

ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ମୁନିଵରାଂସ୍ତଦା

ସମସ୍ତ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି କହିଲେ।

ଏତଦ୍ଵଃ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କଥା ସର୍ଵସ୍ଵମଦ୍ଯ ଵୈ ଅଗ୍ନିର୍ହ୍ଯହଂ ସୋମକର୍ତା ସୋମଶ୍ଚାଗ୍ନିମୁପାଶ୍ରିତଃ

ଏବେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିବି, ଏହା ମୋର ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ। ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ସୋମ ତିଆରି କରେ, ଏବଂ ସୋମ ଅଗ୍ନିରେ ନିର୍ଭର କରେ।

କୃତମେତଦ୍ଵହତ୍ଯଗ୍ନିର୍ ଭୂଯୋ ଲୋକସମାଶ୍ରଯାତ୍ ଅସକୃତ୍ତ୍ଵଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧଂ ଜଗତ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅଗ୍ନି ବହନ କରେ, ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚରାଚର ଜଗତ ଅନେକଥର ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି।

ଭସ୍ମସାଦ୍ଵିହିତଂ ସର୍ଵଂ ପଵିତ୍ରମିଦମୁତ୍ତମମ୍ ଭସ୍ମନା ଵୀର୍ଯମାସ୍ଥାଯ ଭୂତାନି ପରିଷିଞ୍ଚତି

ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ; ଭସ୍ମର ଶକ୍ତି ଆଶ୍ରୟ କରି, ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ଛିଟାଯାଏ।

ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ଯଃ କୃତ୍ଵା କରିଷ୍ଯତି ତ୍ରିଯାଯୁଷମ୍ ଭସ୍ମନା ମମ ଵୀର୍ଯେଣ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ

ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରି, ତିନି ଆୟୁଷ୍ୟ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ସେ ମୋର ଭସ୍ମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଭାସତ ଇତ୍ଯେଵ ଯଦ୍ଭସ୍ମ ଶୁଭଂ ଭାଵଯତେ ଚ ଯତ୍ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ସର୍ଵପାପାନାଂ ଭସ୍ମେତି ପରିକୀର୍ତିତମ୍

ଯାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ତାହାକୁ 'ଭସ୍ମ' କୁହାଯାଏ; ଯାହା ଶୁଭ କରେ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଏ। ଏହା ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେଇପାଇଁ ଏହାକୁ 'ଭସ୍ମ' ବୋଲାଯାଏ।

ଊଷ୍ମପାଃ ପିତରୋ ଜ୍ଞେଯା ଦେଵା ଵୈ ସୋମସଂଭଵାଃ ଅଗ୍ନୀଷୋମାତ୍ମକଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ପିତୃମାନେ ଉଷ୍ମା ପିଇଥିବା ବୋଲି ଜାଣ; ଦେବମାନେ ସୋମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମର ସ୍ୱଭାବର।

ଅହମଗ୍ନିର୍ମହାତେଜାଃ ସୋମଶ୍ଚୈଷା ମହାଂବିକା ଅହମଗ୍ନିଶ୍ ଚ ସୋମଶ୍ ଚ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ପୁରୁଷଃ ସ୍ଵଯମ୍

ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ; ସୋମ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ମହା ଅମ୍ବିକା। ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ସ୍ୱଭାବର, ଏବଂ ମୁଁ ନିଜେ ପୁରୁଷ।

ତସ୍ମାଦ୍ଭସ୍ମ ମହାଭାଗା ମଦ୍ଵୀର୍ଯମିତି ଚୋଚ୍ଯତେ ସ୍ଵଵୀର୍ଯଂ ଵପୁଷା ଚୈଵ ଧାରଯାମୀତି ଵୈ ସ୍ଥିତିଃ

ସେଇପାଇଁ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଭସ୍ମକୁ ମୋର ଶକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ରୂପକୁ ଏହାରେ ଧାରଣ କରେ, ଏହିପରି ଏହା ଅବିଚଳ ରହିଥାଏ।

ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ରକ୍ଷାର୍ଥମଶୁଭେଷୁ ଚ ଭସ୍ମନା କ୍ରିଯତେ ରକ୍ଷା ସୂତିକାନାଂ ଗୃହେଷୁ ଚ

ସେଇ ସମୟରୁ, ଲୋକମାନେ ଓ ଅଶୁଭ ଘଟଣାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ଘରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭସ୍ମ ଦିଆଯାଏ।

ଭସ୍ମସ୍ନାନଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ମତ୍ସମୀପଂ ସମାଗମ୍ଯ ନ ଭୂଯୋ ଵିନିଵର୍ତତେ

ଯେଉଁଠି ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରି ମନ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜିତ ପାଇଛି, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ ପୁଣି ଫେରି ଯାଆନାହାନ୍ତି।

ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ କାପିଲଂ ଚୈଵ ନିର୍ମିତମ୍ ପୂର୍ଵଂ ପାଶୁପତଂ ହ୍ଯେତନ୍ ନିର୍ମିତଂ ତଦନୁତ୍ତମମ୍

ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଓ କାପିଳ ଯୋଗ ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା; ଏହି ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଶେଷାଶ୍ଚାଶ୍ରମିଣଃ ସର୍ଵେ ପଶ୍ଚାତ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ସୃଷ୍ଟିରେଷା ମଯା ସୃଷ୍ଟା ଲଜ୍ଜାମୋହଭଯାତ୍ମିକା

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ; ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ମୁଁ ଲଜ୍ଜା, ମୋହ ଓ ଭୟର ଆକାରରେ ତିଆରି କରିଛି।