ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କ୍ଵଚିନ୍ନୃତ୍ଯତି ଶୃଙ୍ଗାରଂ କ୍ଵଚିଦ୍ରୌତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଆଶ୍ରମେ ହ୍ଯଟତେ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଯାଚତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ

କେବେ ଶୃଙ୍ଗାର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ଆଶ୍ରମରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ।

ମାଯାଂ କୃତ୍ଵା ତଥାରୂପାଂ ଦେଵସ୍ତଦ୍ଵନମ୍ ଆଗତଃ ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ ଚ ସମାହିତାଃ

ଏପରି ମାୟା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତା ସେହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକାଗ୍ର ମନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଅଦ୍ଭିର୍ ଵିଵିଧମାଲ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଧୂପୈର୍ଗନ୍ଧୈସ୍ତଥୈଵ ଚ ସପତ୍ନୀକା ମହାଭାଗାଃ ସପୁତ୍ରାଃ ସପରିଚ୍ଛଦାଃ

ପାଣି, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା, ଧୂପ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ସହିତ, ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧନ୍ୟ ହେଲେ।

ମୁନଯସ୍ତେ ତଥା ଵାଗ୍ଭିର୍ ଈଶ୍ଵରଂ ଚେଦମ୍ ଅବ୍ରୁଵନ୍ ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଯଦସ୍ମାଭିର୍ ଅନୁଷ୍ଠିତମ୍

ସେମାନେ ଏହିପରି ଶବ୍ଦରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବଦେବ, ଅମେ ଯେଉଁ କାମ କରିଛୁ, ସେସବୁ ଅଜ୍ଞାନରୁ।'

କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ଚରିତାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଗୁହ୍ଯାନି ଗହନାନି ଚ

'କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ଯାହା କିଛି ହୋଇଛି, ସେସବୁ ଆପଣ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଗଭୀର।'

ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯାନି ତେ ହର ଅଗତିଂ ତେ ନ ଜାନୀମୋ ଗତିଂ ନୈଵ ଚ ନୈଵ ଚ

ହେ ହର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଗତି ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଆମେ ତୁମର ଆସିବା କିମ୍ବା ଯିବା କିଛି ଜାଣିନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ମହାଦେଵ ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ମହାତ୍ମାନୋ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ହେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ମହାଦେବ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବେ ଅଛ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମହାତ୍ମାମାନେ, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

ନମୋ ଭଵାଯ ଭଵ୍ଯାଯ ଭାଵନାଯୋଦ୍ଭଵାଯ ଚ ଅନନ୍ତବଲଵୀର୍ଯାଯ ଭୂତାନାଂ ପତଯେ ନମଃ

ଭବ, ଭବ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଭାବନାର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ଧାରୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାଥ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ସଂହର୍ତ୍ରେ ଚ ପିଶଙ୍ଗାଯ ଅଵ୍ଯଯାଯ ଵ୍ଯଯାଯ ଚ ଗଙ୍ଗାସଲିଲଧାରାଯ ଆଧାରାଯ ଗୁଣାତ୍ମନେ

ବିନାଶକାରୀ, ପିଙ୍ଗଳବର୍ଣ୍ଣ, ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶଶୀଳୀ, ଗଙ୍ଗା ଜଳଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର ଓ ଗୁଣମୟ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ତ୍ର୍ଯଂବକାଯ ତ୍ରିନେତ୍ରାଯ ତ୍ରିଶୂଲଵରଧାରିଣେ କନ୍ଦର୍ପାଯ ହୁତାଶାଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ

ତିନି ଆଖିର ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କାମଦେବ, ଅଗ୍ନିଦେବ, ପରମାତ୍ମା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଶଙ୍କରାଯ ଵୃଷାଙ୍କାଯ ଗଣାନାଂ ପତଯେ ନମଃ ଦଣ୍ଡହସ୍ତାଯ କାଲାଯ ପାଶହସ୍ତାଯ ଵୈ ନମଃ

ଶଙ୍କର, ବୃଷଭ ଚିହ୍ନିତ, ଗଣମାନେଙ୍କର ନାଥ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କାଳ, ପାଶଧାରୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଵେଦମନ୍ତ୍ରପ୍ରଧାନାଯ ଶତଜିହ୍ଵାଯ ଵୈ ନମଃ ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମଂ ଚ ଯତ୍

ବେଦମନ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ, ଶତଜିହ୍ବା ଧାରୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯାହା କି ଭୂତ, ଭବ୍ୟ, ଭବିଷ୍ୟତ, ଅଚଳ ଓ ଚଳିତ—ସେସବୁକୁ ତୁମେ।

ତଵ ଦେହାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଦେଵ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍ ପାସି ହଂସି ଚ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପ୍ରସୀଦ ଭଗଵଂସ୍ତତଃ

ହେ ଦେବ, ତୁମର ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ତୁମେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର, ବିନାଶ କର। ତୁମର କଳ୍ୟାଣ ହେଉ, ଭଗବାନ, ଦୟା କର।

ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଦି ଵିଜ୍ଞାନାଦ୍ ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ କୁରୁତେ ନରଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନେଵ କୁରୁତେ ଯୋଗମାଯଯା

ମଣିଷ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନରୁ ଯାହା କିଛି କରେ, ସେସବୁ ତୁମର ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ତୁମେ ନିଜେ କରାଉଛ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୁ ମୁନଯଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୈରନ୍ତରାତ୍ମଭିଃ ଯାଚନ୍ତ ତପସା ଯୁକ୍ତାଃ ପଶ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଯଥାପୁରା

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ମୁନିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତପସ୍ୟା କରି ଅନୁରୋଧ କଲେ: 'ଆମେ ପୁରୁଣା ଭଳି ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବା।'

ତତୋ ଦେଵଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ସ୍ଵମେଵାସ୍ଥାଯ ଶଙ୍କରଃ ରୂପଂ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷଂ ଚ ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁରଦାତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ ଦେବ ଶଙ୍କର ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ତିନି ଆଖିର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ।

ଲବ୍ଧଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତଯା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଦେଵଂ ତ୍ରିଯଂବକମ୍ ପୁନସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁରୀଶାନଂ ଦେଵଦାରୁଵନୌକସଃ

ସେଇ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦାରୁବନର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ପୁନିଥରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ନମୋ ଦିଗ୍ଵାସସେ ନିତ୍ଯଂ କୃତାନ୍ତାଯ ତ୍ରିଶୂଲିନେ ଵିକଟାଯ କରାଲାଯ କରାଲଵଦନାଯ ଚ

ସଦା ଦିଗ୍ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମୃତ୍ୟୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାନକ ମୁହଁ ଥିବା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଅରୂପାଯ ସୁରୂପାଯ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ତେ ନମଃ କଟଙ୍କଟାଯ ରୁଦ୍ରାଯ ସ୍ଵାହାକାରାଯ ଵୈ ନମଃ

ଅରୂପୀ, ସୁନ୍ଦର ରୂପୀ, ବିଶ୍ୱରୂପୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଝଙ୍କାର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା, ରୁଦ୍ର, ସ୍ୱାହା ଧ୍ୱନିର ମୂର୍ତ୍ତି—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ସର୍ଵପ୍ରଣତଦେହାଯ ସ୍ଵଯଂ ଚ ପ୍ରଣତାତ୍ମନେ ନିତ୍ଯଂ ନୀଲଶିଖଣ୍ଡାଯ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠାଯ ନମୋନମଃ

ସମସ୍ତେ ଯାହାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ନମ୍ର ହୃଦୟ ଥିବା, ସଦା ନୀଳପଙ୍ଖୀ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ—ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

ନୀଲକଣ୍ଠାଯ ଦେଵାଯ ଚିତାଭସ୍ମାଙ୍ଗଧାରିଣେ ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ନୀଲଲୋହିତଃ

ନୀଳକଣ୍ଠ ଦେବ, ଶ୍ମଶାନ ଭସ୍ମ ଲେପିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନୀଳଲୋହିତ—ତୁମେ।

ଆତ୍ମା ଚ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସାଂଖ୍ଯୈଃ ପୁରୁଷ ଉଚ୍ଯତେ ପର୍ଵତାନାଂ ମହାମେରୁର୍ ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସାଂଖ୍ୟମାନେ ଯାହାକୁ ପୁରୁଷ କୁହନ୍ତି, ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାମେରୁ, ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା—ତୁମେ।

ଋଷୀଣାଂ ଚ ଵସିଷ୍ଠସ୍ ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାଂ ଵାସଵସ୍ ତଥା ଓଙ୍କାରଃ ସର୍ଵଵେଦାନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସାମ ଚ ସାମସୁ

ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଶିଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାସବ, ସମସ୍ତ ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଓଁକାର, ସାମଗାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାମ—ତୁମେ।

ଆରଣ୍ଯାନାଂ ପଶୂନାଂ ଚ ସିଂହସ୍ତ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଗ୍ରାମ୍ଯାଣାମୃଷଭଶ୍ଚାସି ଭଗଵାଂଲ୍ଲୋକପୂଜିତଃ

ବନରେ ଥିବା ସବୁ ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସିଂହ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ୍; ଘରେ ପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ବୃଷଭ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ ଭଗବାନ୍।

ସର୍ଵଥା ଵର୍ତମାନୋ ଽପି ଯୋ ଯୋ ଭାଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତ୍ଵାମେଵ ତତ୍ର ପଶ୍ଯାମୋ ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ତଥା

ଯେଉଁଯେଉଁ ଦଶା ଅଛି କିମ୍ବା ଆସିବ, ସେଠାରେ ଆମେ ସେଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛୁ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ।

କାମଃ କ୍ରୋଧଶ୍ ଚ ଲୋଭଶ୍ ଚ ଵିଷାଦୋ ମଦ ଏଵ ଚ ଏତଦ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ବୋଦ୍ଧୁଂ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର

ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଦୁଃଖ ଓ ଅହଂକାର—ଏହି ସବୁ ବିଷୟ ଆମେ ବୁଝିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଦୟା କରନ୍ତୁ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର।

ମହାସଂହରଣେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ଵଯା ଦେଵ କୃତାତ୍ମନା କରଂ ଲଲାଟେ ସଂଵିଧ୍ଯ ଵହ୍ନିରୁତ୍ପାଦିତସ୍ତ୍ଵଯା

ମହାପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ହେ ଦେବ, ଆପଣ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ମାଥାରେ ହାତ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତେନାଗ୍ନିନା ତଦା ଲୋକା ଅର୍ଚିର୍ଭିଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତାଃ ତସ୍ମାଦଗ୍ନିସମା ହ୍ଯେତେ ବହଵୋ ଵିକୃତାଗ୍ନଯଃ

ସେଇ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଚାରିପଟେ ଆଗର ଶିଖାରେ ଘେରାଯାଇଗଲା; ତେଣୁ ସେଇ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଅନେକ ବିକୃତ ଅଗ୍ନି ରହିଛି।

କାମଃ କ୍ରୋଧଶ୍ ଚ ଲୋଭଶ୍ ଚ ମୋହୋ ଦମ୍ଭ ଉପଦ୍ରଵଃ ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ

ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ, ଡମ୍ଭ, ବିପଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଯେଉଁଠି ଅଚଳ କିମ୍ବା ଚଳିତ—