ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵେ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଭୂତ୍ଵା ଶୂଲପାଣିଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତ ତତୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଥ ଦେଵେଶଂ ଦୁର୍ଦର୍ଶମକୃତାତ୍ମଭିଃ

ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର; ଏପରେ ତୁମେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ, ଯିଏ ଅଶୁଦ୍ଧ ମନବଳିଏ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ।

ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵମଜ୍ଞାନମ୍ ଅଧର୍ମଶ୍ ଚ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣମମିତୌଜସମ୍

ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେଉଁଠାରେ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କର।

ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥିତା ଵନୌକାସ୍ତେ ଦେଵଦାରୁଵନଂ ତତଃ ଆରାଧଯିତୁମାରବ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ଯଥା

ସେଠାରୁ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ଦେବଦାରୁବନକୁ ଯାଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କହିଥିବା ପ୍ରକାରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ପର୍ଵତାନାଂ ଗୁହାସୁ ଚ ନଦୀନାଂ ଚ ଵିଵିକ୍ତେଷୁ ପୁଲିନେଷୁ ଶୁଭେଷୁ ଚ

ବିଭିନ୍ନ ପୂଜାମଞ୍ଚରେ, ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ, ନଦୀପାର ଏବଂ ପବିତ୍ର ବାଲୁକାପ୍ରଦେଶରେ—

ଶୈଵାଲଶୋଭନାଃ କେଚିତ୍ କେଚିଦନ୍ତର୍ଜଲେଶଯାଃ କେଚିଦ୍ଦର୍ଭାଵକାଶାସ୍ତୁ ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଗ୍ରଧିଷ୍ଠିତାଃ

କେହି ଶିବାଳି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, କେହି ଅଳ୍ପ ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, କେହି ଦର୍ଭା ଉପରେ ବସି, କେହି ପାଦଅଙ୍ଗୁଠିର ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।

ଦନ୍ତୋଲୂଖଲିନସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟାସ୍ ତଥା ପରେ ସ୍ଥାନଵୀରାସନାସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ମୃଗଚର୍ଯାରତାଃ ପରେ

କେହି କାଠର ଉଲୁଖଳ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, କେହି ପଥର ଉପରେ; କେହି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ, କେହି ମୃଗର ଭଳି ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚଳିଥିଲେ।

କାଲଂ ନଯନ୍ତି ତପସା ପୂଜଯା ଚ ମହାଧିଯଃ ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରେ ପୂର୍ଣେ ଵସନ୍ତେ ସମୁପସ୍ଥିତେ

ସେମାନେ ମହାନ ମନେ ତପସ୍ୟା ଓ ପୂଜାରେ ସମୟ କାଟିଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ଓ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଗଲା।

ତତସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରସାଦାର୍ଥଂ ଭକ୍ତାନାମ୍ ଅନୁକମ୍ପଯା ଦେଵଃ କୃତଯୁଗେ ତସ୍ମିନ୍ ଗିରୌ ହିମଵତଃ ଶୁଭେ

ତା'ପରେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରିବା ପାଇଁ, ସେହି କୃତଯୁଗର ଶୁଭ ପାହାଡ଼ରେ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

ଦେଵଦାରୁଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରସନ୍ନଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଭସ୍ମପାଂସୂପଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୋ ନଗ୍ନୋ ଵିକୃତଲକ୍ଷଣଃ

ପରମେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୋଇ, ଦେବଦାରୁବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଭସ୍ମ ଓ ଧୂଳି ଲେପିଥିଲା, ନଗ୍ନ ଓ ବିଚିତ୍ର ଚିହ୍ନ ସହିତ।

ଉଲ୍ମୁକଵ୍ଯଗ୍ରହସ୍ତଶ୍ ଚ ରକ୍ତପିଙ୍ଗଲଲୋଚନଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ହସତେ ରୌଦ୍ରଂ କ୍ଵଚିଦ୍ଗାଯତି ଵିସ୍ମିତଃ

ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ଲାଲ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ; କେବେ ଭୟଙ୍କର ହସି, କେବେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଗାନ କରୁଥିଲେ।

କ୍ଵଚିନ୍ନୃତ୍ଯତି ଶୃଙ୍ଗାରଂ କ୍ଵଚିଦ୍ରୌତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଆଶ୍ରମେ ହ୍ଯଟତେ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଯାଚତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ

କେବେ ଶୃଙ୍ଗାର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ଆଶ୍ରମରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ।

ମାଯାଂ କୃତ୍ଵା ତଥାରୂପାଂ ଦେଵସ୍ତଦ୍ଵନମ୍ ଆଗତଃ ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ ଚ ସମାହିତାଃ

ଏପରି ମାୟା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତା ସେହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକାଗ୍ର ମନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଅଦ୍ଭିର୍ ଵିଵିଧମାଲ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଧୂପୈର୍ଗନ୍ଧୈସ୍ତଥୈଵ ଚ ସପତ୍ନୀକା ମହାଭାଗାଃ ସପୁତ୍ରାଃ ସପରିଚ୍ଛଦାଃ

ପାଣି, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା, ଧୂପ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ସହିତ, ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧନ୍ୟ ହେଲେ।

ମୁନଯସ୍ତେ ତଥା ଵାଗ୍ଭିର୍ ଈଶ୍ଵରଂ ଚେଦମ୍ ଅବ୍ରୁଵନ୍ ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଯଦସ୍ମାଭିର୍ ଅନୁଷ୍ଠିତମ୍

ସେମାନେ ଏହିପରି ଶବ୍ଦରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବଦେବ, ଅମେ ଯେଉଁ କାମ କରିଛୁ, ସେସବୁ ଅଜ୍ଞାନରୁ।'

କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ଚରିତାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଗୁହ୍ଯାନି ଗହନାନି ଚ

'କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ଯାହା କିଛି ହୋଇଛି, ସେସବୁ ଆପଣ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଗଭୀର।'

ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯାନି ତେ ହର ଅଗତିଂ ତେ ନ ଜାନୀମୋ ଗତିଂ ନୈଵ ଚ ନୈଵ ଚ

ହେ ହର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଗତି ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଆମେ ତୁମର ଆସିବା କିମ୍ବା ଯିବା କିଛି ଜାଣିନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ମହାଦେଵ ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ମହାତ୍ମାନୋ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ହେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ମହାଦେବ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବେ ଅଛ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମହାତ୍ମାମାନେ, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

ନମୋ ଭଵାଯ ଭଵ୍ଯାଯ ଭାଵନାଯୋଦ୍ଭଵାଯ ଚ ଅନନ୍ତବଲଵୀର୍ଯାଯ ଭୂତାନାଂ ପତଯେ ନମଃ

ଭବ, ଭବ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଭାବନାର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ଧାରୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାଥ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ସଂହର୍ତ୍ରେ ଚ ପିଶଙ୍ଗାଯ ଅଵ୍ଯଯାଯ ଵ୍ଯଯାଯ ଚ ଗଙ୍ଗାସଲିଲଧାରାଯ ଆଧାରାଯ ଗୁଣାତ୍ମନେ

ବିନାଶକାରୀ, ପିଙ୍ଗଳବର୍ଣ୍ଣ, ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶଶୀଳୀ, ଗଙ୍ଗା ଜଳଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର ଓ ଗୁଣମୟ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ତ୍ର୍ଯଂବକାଯ ତ୍ରିନେତ୍ରାଯ ତ୍ରିଶୂଲଵରଧାରିଣେ କନ୍ଦର୍ପାଯ ହୁତାଶାଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ

ତିନି ଆଖିର ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କାମଦେବ, ଅଗ୍ନିଦେବ, ପରମାତ୍ମା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଶଙ୍କରାଯ ଵୃଷାଙ୍କାଯ ଗଣାନାଂ ପତଯେ ନମଃ ଦଣ୍ଡହସ୍ତାଯ କାଲାଯ ପାଶହସ୍ତାଯ ଵୈ ନମଃ

ଶଙ୍କର, ବୃଷଭ ଚିହ୍ନିତ, ଗଣମାନେଙ୍କର ନାଥ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କାଳ, ପାଶଧାରୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଵେଦମନ୍ତ୍ରପ୍ରଧାନାଯ ଶତଜିହ୍ଵାଯ ଵୈ ନମଃ ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମଂ ଚ ଯତ୍

ବେଦମନ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ, ଶତଜିହ୍ବା ଧାରୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯାହା କି ଭୂତ, ଭବ୍ୟ, ଭବିଷ୍ୟତ, ଅଚଳ ଓ ଚଳିତ—ସେସବୁକୁ ତୁମେ।

ତଵ ଦେହାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଦେଵ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍ ପାସି ହଂସି ଚ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପ୍ରସୀଦ ଭଗଵଂସ୍ତତଃ

ହେ ଦେବ, ତୁମର ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ତୁମେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର, ବିନାଶ କର। ତୁମର କଳ୍ୟାଣ ହେଉ, ଭଗବାନ, ଦୟା କର।

ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଦି ଵିଜ୍ଞାନାଦ୍ ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ କୁରୁତେ ନରଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନେଵ କୁରୁତେ ଯୋଗମାଯଯା

ମଣିଷ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନରୁ ଯାହା କିଛି କରେ, ସେସବୁ ତୁମର ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ତୁମେ ନିଜେ କରାଉଛ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୁ ମୁନଯଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୈରନ୍ତରାତ୍ମଭିଃ ଯାଚନ୍ତ ତପସା ଯୁକ୍ତାଃ ପଶ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଯଥାପୁରା

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ମୁନିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତପସ୍ୟା କରି ଅନୁରୋଧ କଲେ: 'ଆମେ ପୁରୁଣା ଭଳି ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବା।'

ତତୋ ଦେଵଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ସ୍ଵମେଵାସ୍ଥାଯ ଶଙ୍କରଃ ରୂପଂ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷଂ ଚ ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁରଦାତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ ଦେବ ଶଙ୍କର ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ତିନି ଆଖିର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ।

ଲବ୍ଧଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତଯା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଦେଵଂ ତ୍ରିଯଂବକମ୍ ପୁନସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁରୀଶାନଂ ଦେଵଦାରୁଵନୌକସଃ

ସେଇ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦାରୁବନର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ପୁନିଥରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ନମୋ ଦିଗ୍ଵାସସେ ନିତ୍ଯଂ କୃତାନ୍ତାଯ ତ୍ରିଶୂଲିନେ ଵିକଟାଯ କରାଲାଯ କରାଲଵଦନାଯ ଚ

ସଦା ଦିଗ୍ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମୃତ୍ୟୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାନକ ମୁହଁ ଥିବା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଅରୂପାଯ ସୁରୂପାଯ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ତେ ନମଃ କଟଙ୍କଟାଯ ରୁଦ୍ରାଯ ସ୍ଵାହାକାରାଯ ଵୈ ନମଃ

ଅରୂପୀ, ସୁନ୍ଦର ରୂପୀ, ବିଶ୍ୱରୂପୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଝଙ୍କାର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା, ରୁଦ୍ର, ସ୍ୱାହା ଧ୍ୱନିର ମୂର୍ତ୍ତି—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।