ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କ୍ଵ ଶର୍ଵସ୍ତଵ ଭକ୍ତିଶ୍ ଚ କ୍ଵ ପୂଜା ପୂଜଯା ଫଲମ୍ କ୍ଵ ଚାହଂ କ୍ଵ ଚ ମେ ଭୀତିଃ ଶ୍ଵେତ ବଦ୍ଧୋ ଽସି ଵୈ ମଯା

'ତୁମର ଭକ୍ତି କେଉଁଠି, ପୂଜା କେଉଁଠି, ପୂଜାର ଫଳ କେଉଁଠି? ମୁଁ କେଉଁଠି, ମୋର ଭୟ କେଉଁଠି? ଶ୍ୱେତ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛ।'

ଲିଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍ ସଂସ୍ଥିତଃ ଶ୍ଵେତ ତଵ ରୁଦ୍ରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ଽସୌ ମହାଦେଵଃ କଥଂ ପୂଜ୍ଯୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ, ହେ ଶ୍ୱେତ, ତୁମର ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି; ସେଇ ନିର୍ଜନ୍ତ୍ର ମହାଦେବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ?

ତତଃ ସଦାଶିଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଦ୍ଵିଜଂ ନିହନ୍ତୁମାଗତମ୍ ନିହନ୍ତୁମନ୍ତକଂ ସ୍ମଯନ୍ ସ୍ମରାରିଯଜ୍ଞହା ହରଃ

ତାପରେ ସଦାଶିବ ନିଜେ, ହସିକି, ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ୱିଜକୁ ମାରିବା ପାଇଁ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ, ସ୍ମରର ଶତ୍ରୁ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ହରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଲେ।

ତ୍ଵରନ୍ ଵିନିର୍ଗତଃ ପରଃ ଶିଵଃ ସ୍ଵଯଂ ତ୍ରିଲୋଚନଃ ତ୍ରିଯଂବକୋ ଽମ୍ବଯା ସମଂ ସନନ୍ଦିନା ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ

ତାଳମାଳେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସ୍ୱୟଂ ଶିବ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଅମ୍ବିକା, ନନ୍ଦିନୀ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ ବାହାରିଆସିଲେ।

ସସର୍ଜ ଜୀଵିତଂ କ୍ଷଣାଦ୍ ଭଵଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ଭଯାତ୍ ପପାତ ଚାଶୁ ଵୈ ବଲୀ ମୁନେସ୍ତୁ ସଂନିଧୌ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେ ତୁରନ୍ତ ଜୀବନ ଦେଲେ, ଭୟରେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖି; ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଗଲେ।

ନନାଦ ଚୋର୍ଧ୍ଵମୁଚ୍ଚଧୀର୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଚାନ୍ତକାନ୍ତକମ୍ ନିରୀକ୍ଷଣେନ ଵୈ ମୃତଂ ଭଵସ୍ଯ ଵିପ୍ରପୁଙ୍ଗଵାଃ

ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଶେଷକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଭବଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।

ଵିନେଦୁରୁଚ୍ଚମୀଶ୍ଵରାଃ ସୁରେଶ୍ଵରା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ପ୍ରଣେମୁରଂବିକାମୁମାଂ ମୁନୀଶ୍ଵରାସ୍ତୁ ହର୍ଷିତାଃ

ଦେବମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୁଃଖ କଲେ; ସେମାନେ ଅମ୍ବିକା ଓ ଉମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ମହାମୁନିମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।

ସସର୍ଜୁର୍ ଅସ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵୈ ମୁନେର୍ଭଵସ୍ଯ ଖେଚରାଃ ସୁଶୋଭନଂ ସୁଶୀତଲଂ ସୁପୁଷ୍ପଵର୍ଷମଂବରାତ୍

ଆକାଶର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୁନି ଭବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନ୍ଦର, ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଝରାଇଲେ।

ଅହୋ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଚାନ୍ତକଂ ମୃତଂ ତଦା ସୁଵିସ୍ମିତଃ ଶିଲାଶନାତ୍ମଜୋ ଽଵ୍ଯଯଂ ଶିଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍

ମୃତ୍ୟୁକୁ ମରିଥିବା ଦେଖି, ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ପାହାଡ଼ର ପୁଅ ଅବିନାଶୀ ଶିବ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ଉଵାଚ ବାଲଧୀର୍ମୃତଃ ପ୍ରସୀଦ ଚେତି ଵୈ ମୁନେଃ ମହେଶ୍ଵରଂ ମହେଶ୍ଵର-ସ୍ଯ ଚାନୁଗୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ

ଶିଶୁମନ ନେଇ, ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ, 'ଦୟା କର', ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ଗଣପତି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସେବକଙ୍କୁ।

ତତୋ ଵିଵେଶ ଭଗଵାନ୍ ଅନୁଗୃହ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍ କ୍ଷଣାଦ୍ଗୂଢଶରୀରଂ ହି ଧ୍ଵସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନ୍ତକଂ କ୍ଷଣାତ୍

ତାପରେ ଭଗବାନ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କୃପା କରି, ତାଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଦେହ ଧ୍ୱଂସ ହେବାକୁ ଦେଖି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଏହା କଲେ।

ତସ୍ମାନ୍ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯଂ ଚୈଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ପୂଜଯେ ଦ୍ଵିଜାଃ ମୁକ୍ତିଦଂ ଭୁକ୍ତିଦଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାମପି ଶଙ୍କରମ୍

ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ସେଇ ଶଙ୍କର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ବହୁନା କିଂ ପ୍ରଲାପେନ ସଂନ୍ଯସ୍ଯାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵୈ ଭଵମ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାପରଯା ତସ୍ମିନ୍ ଵିଶୋକା ଵୈ ଭଵିଷ୍ଯଥ

ଅଧିକ କଥା କହିବାର କଣ ଦରକାର? ସବୁ ଛାଡ଼ି ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ତୁମେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତଦା ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ପ୍ରସୀଦ ଭକ୍ତିର୍ଦେଵେଶେ ଭଵେଦ୍ରୁଦ୍ରେ ପିନାକିନି

ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ କହିଲେ: 'ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ରୁଦ୍ର, ପିନାକଧାରୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ହେଉ।'

କେନ ଵା ତପସା ଦେଵ ଯଜ୍ଞେନାପ୍ଯଥ କେନ ଵା ଵ୍ରତୈର୍ଵା ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ

କେଉଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବ, କିମ୍ବା କେଉଁ ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା କେଉଁ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତ ହେବେ?

ନ ଦାନେନ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତପସା ଚ ନ ଵିଦ୍ଯଯା ଯଜ୍ଞୈର୍ ହୋମୈର୍ ଵ୍ରତୈର୍ ଵେଦୈର୍ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ ନିରୋଧନୈଃ

ଦାନ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ବ୍ରତ, ବେଦ, ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ—

ପ୍ରସାଦେ ନୈଵ ସା ଭକ୍ତିଃ ଶିଵେ ପରମକାରଣେ ଅଥ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତେ ପରମର୍ଷଯଃ

ଶିବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ, ତାଙ୍କର କୃପା ବିନା ସେଇ ଭକ୍ତି ହୁଏନାହିଁ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେଇ ସମସ୍ତ ମହାମୁନିମାନେ—

ସଦାରତନଯାଃ ଶ୍ରାନ୍ତାଃ ପ୍ରଣେମୁଶ୍ ଚ ପିତାମହମ୍ ତସ୍ମାତ୍ପାଶୁପତୀ ଭକ୍ତିର୍ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦା

ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ସହିତ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ପିତାମହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତେଣୁ ପାଶୁପତ ଭକ୍ତି ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।

ମୁନେର୍ ଵିଜଯଦା ଚୈଵ ସର୍ଵମୃତ୍ଯୁଜଯପ୍ରଦା ଦଧୀଚସ୍ତୁ ପୁରା ଭକ୍ତ୍ଯା ହରିଂ ଜିତ୍ଵାମରୈର୍ଵିଭୁମ୍

ଏହା ମୁନିଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦେଉଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜୟ ଦେଉଛି। ପୁରୁଣାକାଳରେ ଦଧୀଚି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅମରମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।

କ୍ଷଯଂ ଜଘାନ ପାଦେନ ଵଜ୍ରାସ୍ଥିତ୍ଵଂ ଚ ଲବ୍ଧଵାନ୍ ମଯାପି ନିର୍ଜିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ ମହାଦେଵସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍

ମୁଁ ଆପଣ ପାଦରେ କ୍ଷୟକୁ ଦଳିଦେଲି ଏବଂ ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢତା ପାଇଲି; ମହାଦେବଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରି ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିଲି।

ଶ୍ଵେତେନାପି ଗତେନାସ୍ଯଂ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୁନିଵରେଣ ତୁ ମହାଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଜିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଯଥା ମଯା

ମହାଦେବଙ୍କର କୃପାରେ, ଯେପରି ଧଳା ଦେହ ଥିବା ମୁନି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜିତିପାରିଲି।

କଥଂ ଭଵପ୍ରସାଦେନ ଦେଵଦାରୁଵନୌକସଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ଶରଣଂ ଦେଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ମେ ପ୍ରଭୋ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭବଙ୍କର କୃପାରେ ଦେବଦାରୁବନର ବାସିନ୍ଦାମାନେ କିପରି ଦେବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଥିଲେ, ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

ତାନୁଵାଚ ମହାଭାଗାନ୍ ଭଗଵାନ୍ ଆତ୍ମଭୂଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଦେଵଦାରୁଵନସ୍ଥାଂସ୍ତୁ ତପସା ପାଵକପ୍ରଭାନ୍

ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା, ଭଗବାନ୍, ସେଇ ମହାଭାଗମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦେବଦାରୁବନରେ ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଏଷ ଦେଵୋ ମହାଦେଵୋ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତୁ ମହେଶ୍ଵରଃ ନ ତସ୍ମାତ୍ପରମଂ କିଂଚିତ୍ ପଦଂ ସମଧିଗମ୍ଯତେ

ଏହି ଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି ଜଣାଯିବେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ଅବସ୍ଥା ପାଇଯିବା ନାହିଁ।

ଦେଵାନାଂ ଚ ଋଷୀନାଂ ଚ ପିତୄଣାଂ ଚୈଵ ସ ପ୍ରଭୁଃ ସହସ୍ରଯୁଗପର୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରଲଯେ ସର୍ଵଦେହିନଃ

ସେ ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କର ଠାକୁର; ହଜାର ଯୁଗ ଶେଷରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କୁ ଲୟ କରନ୍ତି।

ସଂହରତ୍ଯେଷ ଭଗଵାନ୍ କାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରଃ ଏଷ ଚୈଵ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସୃଜତ୍ଯେକଃ ସ୍ଵତେଜସା

ଏହି ଭଗବାନ୍ ମହେଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ କାଳ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

ଏଷ ଚକ୍ରୀ ଚ ଵଜ୍ରୀ ଚ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲକ୍ଷଣଃ ଯୋଗୀ କୃତଯୁଗେ ଚୈଵ ତ୍ରେତାଯାଂ କ୍ରତୁର୍ ଉଚ୍ଯତେ

ସେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନିତ; କୃତଯୁଗରେ ଯୋଗୀ, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ ବୋଲି ପରିଚିତ।

ଦ୍ଵାପରେ ଚୈଵ କାଲାଗ୍ନିର୍ ଧର୍ମକେତୁଃ କଲୌ ସ୍ମୃତଃ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ମୂର୍ତଯସ୍ତ୍ଵେତା ଯେ ଽଭିଧ୍ଯାଯନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ

ଦ୍ୱାପରରେ ସେ କାଳାଗ୍ନି, କଳିରେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି; ଏହିସବୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏମିତି ଜାଣନ୍ତି।

ଚତୁରସ୍ରଂ ବହିଶ୍ଚାନ୍ତର୍ ଅଷ୍ଟାସ୍ରଂ ପିଣ୍ଡିକାଶ୍ରଯେ ଵୃତ୍ତଂ ସୁଦର୍ଶନଂ ଯୋଗ୍ଯମ୍ ଏଵଂ ଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍

ବାହାରେ ଚତୁରସ୍ର, ତଳଭାଗରେ ଅଷ୍ଟକୋଣୀ ଏବଂ ଉପରେ ଗୋଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ, ତାହାକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।