ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କୃତତ୍ରେତାଦିଯୁକ୍ତାନାଂ ମନୋରନ୍ତରମୁଚ୍ଯତେ ମନ୍ଵନ୍ତରସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା ଚ ଵର୍ଷାଗ୍ରେଣ ପ୍ରକୀର୍ତିତା

କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁଗ ମିଶିଥିବା ଅବଧିକୁ ମନ୍ବନ୍ତର ବୋଲାଯାଏ; ମନ୍ବନ୍ତରର ସଂଖ୍ୟା ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ କହାଯାଇଛି।

ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିସ୍ତଥାନ୍ଯାନି ନିଯୁତାନ୍ଯଧିକାନି ତୁ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏକ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅବଧି ତିରିଶି କୋଟି ମାନବ ବର୍ଷ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ସତଷଠି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଅଧିକ ଅଛି।

ଵିଂଶତିଶ୍ ଚ ସହସ୍ରାଣି କାଲୋ ଽଯମ୍ ଅଧିକଂ ଵିନା ମନ୍ଵନ୍ତରସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯୈଷା ଲୈଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍କୀର୍ତିତା ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏଠାରେ ଅଧିକ ଅବଧି କୁଡି ହଜାର ବର୍ଷ ବ୍ୟତୀତ; ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ସଂଖ୍ୟା ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣରେ କହାଯାଇଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ଚତୁର୍ଯୁଗସ୍ଯ ଚ ତଥା ଵର୍ଷସଂଖ୍ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା ଚତୁର୍ଯୁଗସହସ୍ରଂ ଵୈ କଲ୍ପଶ୍ଚୈକୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଏଭଳି, ଚାରିଯୁଗର ବର୍ଷ ସଂଖ୍ୟା କହାଯାଇଛି; ଏକ ହଜାର ଚାରିଯୁଗ ମିଶି ଏକ କଳ୍ପ ହୁଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ନିଶାନ୍ତେ ସୃଜତେ ଲୋକାନ୍ ନଶ୍ଯନ୍ତେ ନିଶି ଜନ୍ତଵଃ ତତ୍ର ଵୈମାନିକାନାଂ ତୁ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିକୋଟଯଃ

ରାତି ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ; ରାତିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନଶ୍ୱର ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅଠାଇଶି କୋଟି ଅଛି।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଵୈ ସଂଖ୍ଯା ସାନ୍ତରେଷୁ ଯଥାତଥା ତ୍ରୀଣି କୋଟିଶତାନ୍ଯାସନ୍ କୋଟ୍ଯୋ ଦ୍ଵିନଵତିସ୍ ତଥା

ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟା ଏଭଳି: ତିନି ଶତ କୋଟି ଏବଂ ବିରାନବେ କୋଟି ଅଛି।

କଲ୍ପେ ଽତୀତେ ତୁ ଵୈ ଵିପ୍ରାଃ ସହସ୍ରାଣାଂ ତୁ ସପ୍ତତିଃ ପୁନସ୍ତଥାଷ୍ଟସାହସ୍ରଂ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ସମାସତଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ସତର ହଜାର ଏବଂ ପୁଣି ଆଠି ହଜାର ସମସ୍ତଠାରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଥିଲା।

କଲ୍ପାଵସାନିକାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଲଯେ ସମୁପସ୍ଥିତେ ମହର୍ଲୋକାତ୍ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯେତେ ଜନଲୋକଂ ଜନାସ୍ତତଃ

କଳ୍ପ ଶେଷରେ ଯେଉଁମାନେ ରହିଯାନ୍ତି, ପ୍ରଳୟ ଆସିଲେ ସେମାନେ ମହର୍ଲୋକ ଛାଡ଼ି ଜନଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

କୋଟୀନାଂ ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ତୁ ଅଷ୍ଟୌ କୋଟିଶତାନି ତୁ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିଶ୍ ଚ ତଥା କୋଟ୍ଯୋ ନିଯୁତାନି ଚ ସପ୍ତତିଃ

ଦୁଇ ହଜାର କୋଟି, ଏଠାରେ ଆଠି ଶତ କୋଟି, ଦୁଇଷଠି କୋଟି ଏବଂ ସତର ଲକ୍ଷ ନିୟୁତି ଅଛି।

କଲ୍ପାର୍ଧସଂଖ୍ଯା ଦିଵ୍ଯା ଵୈ କଲ୍ପମେଵଂ ତୁ କଲ୍ପଯେତ୍ କଲ୍ପାନାଂ ଵୈ ସହସ୍ରଂ ତୁ ଵର୍ଷମେକମଜସ୍ଯ ତୁ

କଳ୍ପର ଅର୍ଧ ସଂଖ୍ୟା ଦିବ୍ୟ ଭାବେ ଏଭଳି ହିସାବ କରାଯାଏ; ଏକ ହଜାର କଳ୍ପ ମିଶି ଅଜନ୍ମାର ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ।

ଵର୍ଷାଣାମଷ୍ଟସାହସ୍ରଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯୁଗମ୍ ସଵନଂ ଯୁଗସାହସ୍ରଂ ସର୍ଵଦେଵୋଦ୍ଭଵସ୍ଯ ତୁ

ଆଠି ହଜାର ବର୍ଷ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମ ଯୁଗ; ସବନ ଯୁଗର ଏକ ହଜାର ମିଶି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ହୁଏ।

ସଵନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁ ତ୍ରିଵିଧଂ ତ୍ରିଗୁଣଂ ତଥା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତଃ କାଲଃ କାଲାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭୋ

ଏହିପରି, ତିନି ପ୍ରକାର ଓ ତିନି ଗୁଣରେ ବିଭକ୍ତ ହଜାର ହଜାର ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି; ସେପରି, କାଳର ଅବତାର ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସମୟ ବି ଏଭଳି ଘୋଷିତ ହୋଇଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ଭଵୋଦ୍ଭଵସ୍ତପଶ୍ଚୈଵ ଭଵ୍ଯୋ ରମ୍ଭଃ କ୍ରତୁଃ ପୁନଃ ଋତୁର୍ଵହ୍ନିର୍ହଵ୍ଯଵାହଃ ସାଵିତ୍ରଃ ଶୁଦ୍ଧ ଏଵ ଚ

ସୃଷ୍ଟି, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟା ଅଛି; ଏହିପରି, ଭବିଷ୍ୟତ, ଫୁଲିବା, ପୁନି ଯଜ୍ଞ, ଋତୁ, ଅଗ୍ନି, ହବି ନେଇଯିବା ଅଗ୍ନି, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ଉଶିକଃ କୁଶିକଶ୍ଚୈଵ ଗାନ୍ଧାରୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଋଷଭଶ୍ ଚ ତଥା ଷଡ୍ଜୋ ମଜ୍ଜାଲୀଯଶ୍ ଚ ମଧ୍ଯମଃ

ଉଶିକ, କୁଶିକ, ଗାନ୍ଧାର, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଋଷଭ, ଷଡ୍ଜ, ମଜ୍ଜାଳୀୟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଅଛନ୍ତି।

ଵୈରାଜୋ ଵୈ ନିଷାଦଶ୍ ଚ ମୁଖ୍ଯୋ ଵୈ ମେଘଵାହନଃ ପଞ୍ଚମଶ୍ଚିତ୍ରକଶ୍ଚୈଵ ଆକୂତିର୍ ଜ୍ଞାନ ଏଵ ଚ

ବୈରାଜ, ନିଷାଦ, ପ୍ରଧାନ ମେଘବାହନ, ପଞ୍ଚମ ଚିତ୍ରକ, ଆକୂତି ଓ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ମନଃ ସୁଦର୍ଶୋ ବୃଂହଶ୍ ଚ ତଥା ଵୈ ଶ୍ଵେତଲୋହିତଃ ରକ୍ତଶ୍ ଚ ପୀତଵାସାଶ୍ ଚ ଅସିତଃ ସର୍ଵରୂପକଃ

ମନ, ସୁଦର୍ଶ, ବୃଂହ, ଶ୍ୱେତଲୋହିତ, ରକ୍ତ, ପିତାବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅସିତ ଓ ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରୀ ଅଛନ୍ତି।

ଏଵଂ କଲ୍ପାସ୍ତୁ ସଂଖ୍ଯାତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ କୋଟିକୋଟିସହସ୍ରାଣି କଲ୍ପାନାଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ

ଏଭଳି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କରାଯାଇଛି; ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୋଟି କୋଟି ହଜାର କଳ୍ପ ଅଛି।

ଗତାନି ତାଵଚ୍ଛେଷାଣି ଅହର୍ନିଶ୍ଯାନି ଵୈ ପୁନଃ ପରାନ୍ତେ ଵୈ ଵିକାରାଣି ଵିକାରଂ ଯାନ୍ତି ଵିଶ୍ଵତଃ

ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଦିନ ଓ ରାତି ଚାଲିଗଲା; ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମୟର ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସବୁଠାରୁ ନିଜ ମୂଳକୁ ଫେରିଯାଏ।

ଵିକାରସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯାଜ୍ଞାଵଶେନୈଵ ତୁ ସଂହୃତିଃ ସଂହୃତେ ତୁ ଵିକାରେ ଚ ପ୍ରଧାନେ ଚାତ୍ମନି ସ୍ଥିତେ

ଶିବଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ହିଁ ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଲୟ ହୁଏ; ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲୟ ହେଲେ, ପ୍ରଧାନ ଓ ଆତ୍ମା ଅବିକଳ ରହିଯାନ୍ତି।

ସାଧର୍ମ୍ଯେଣାଵତିଷ୍ଠେତେ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷାଵୁଭୌ ଗୁଣାନାଂ ଚୈଵ ଵୈଷମ୍ଯେ ଵିପ୍ରାଃ ସୃଷ୍ଟିରିତି ସ୍ମୃତା

ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ ଦୁହେଁ ଏକାକାର ରହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଗୁଣମାନେ ଅସମ ହେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସାମ୍ଯେ ଲଯୋ ଗୁଣାନାଂ ତୁ ତଯୋର୍ହେତୁର୍ମହେଶ୍ଵରଃ ଲୀଲଯା ଦେଵଦେଵେନ ସର୍ଗାସ୍ତ୍ଵୀଦୃଗ୍ଵିଧାଃ କୃତାଃ

ଗୁଣମାନେ ସମ ହେଲେ, ଲୟ ହୁଏ; ଏହି ଦୁହାର କାରଣ ମହେଶ୍ୱର। ଦେବଦେବଙ୍କର ଲୀଳାରେ ଏପରି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।

ଅସଂଖ୍ଯାତାଶ୍ ଚ ସଂକ୍ଷେପାତ୍ ପ୍ରଧାନାଦ୍ ଅନ୍ଵଧିଷ୍ଠିତାତ୍ ଅସଂଖ୍ଯାତାଶ୍ ଚ କଲ୍ପାଖ୍ଯା ହ୍ଯ୍ ଅସଂଖ୍ଯାତାଃ ପିତାମହାଃ

ସଂକ୍ଷେପରେ, ପ୍ରଧାନର ଅଧୀନରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଅସଂଖ୍ୟ କଳ୍ପ ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

ହରଯଶ୍ଚାପ୍ଯସଂଖ୍ଯାତାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଏକ ଏଵ ମହେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଧାନାଦିପ୍ରଵୃତ୍ତାନି ଲୀଲଯା ପ୍ରାକୃତାନି ତୁ

ହରିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ମହେଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର; ପ୍ରଧାନ ଆଦି ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତିକ କ୍ରିୟା ତାଙ୍କର ଲୀଳାରେ ହୁଏ।

ଗୁଣାତ୍ମିକା ଚ ତଦ୍ଵୃତ୍ତିସ୍ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଵୈ ତ୍ରିଧା ଅପ୍ରାକୃତସ୍ଯ ତସ୍ଯାଦିର୍ ମଧ୍ଯାନ୍ତଂ ନାସ୍ତି ଚାତ୍ମନଃ

ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର କ୍ରିୟା ତିନିପ୍ରକାର ଓ ଗୁଣମୟ; ସେଠାରେ ଅପ୍ରାକୃତିକ ମହାନ୍ତା ପାଇଁ ଆତ୍ମାର ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ କିଛି ନାହିଁ।

ପିତାମହସ୍ଯାଥ ପରଃ ପରାର୍ଧଦ୍ଵଯସଂମିତଃ ଦିଵା ସୃଷ୍ଟଂ ତୁ ଯତ୍ସର୍ଵଂ ନିଶି ନଶ୍ଯତି ଚାସ୍ଯ ତତ୍

ପିତାମହଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ ଜଣେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ଦିନ ଦୁଇ ପରାର୍ଧ ସମାନ; ସେଠାରେ ଦିନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସବୁ ଜିନିଷ ତାଙ୍କର ରାତିରେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ।

ଭୂର୍ଭୁଵଃସ୍ଵର୍ମହସ୍ତତ୍ର ନଶ୍ଯତେ ଚୋର୍ଧ୍ଵତୋ ନ ଚ ରାତ୍ରୌ ଚୈକାର୍ଣଵେ ବ୍ରହ୍ମା ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ

ସେଠାରେ ଭୂ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଉପରର ଲୋକ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ରାତିରେ ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।

ସୁଷ୍ଵାପାମ୍ଭସି ଯସ୍ତସ୍ମାନ୍ ନାରାଯଣ ଇତି ସ୍ମୃତଃ ଶର୍ଵର୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଵୈ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୂନ୍ଯଂ ଚରାଚରମ୍

ଗଭୀର ନିଦ୍ରାର ଜଳରେ ବିଲୀନ ଥିବାରୁ ସେ ନାରାୟଣ ବୋଲି ପରିଚିତ; ରାତି ଶେଷରେ ଜାଗି, ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି—

ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତଦା ମତିଂ ଚକ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ ଉଦକୈରାପ୍ଲୁତାଂ କ୍ଷ୍ମାଂ ତାଂ ସମାଦାଯ ସନାତନଃ

ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଜଳରେ ବିଲୀନ ଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇ, ସନାତନ ସ୍ୱରୂପେ—

ପୂର୍ଵଵତ୍ସ୍ଥାପଯାମାସ ଵାରାହଂ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ ନଦୀନଦସମୁଦ୍ରାଂଶ୍ ଚ ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚାକରୋତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ପୂର୍ବବତ୍ ବାରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେହିପରି ପୃଥିବୀକୁ ରଖିଲେ; ନଦୀ, ନଦ, ସମୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଥିଲେ, ସେହିପରି କରିଦେଲେ।