ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପ୍ରସ୍ଥାନାଦିକମାଯାସଂ ସ୍ଵଦେହସ୍ଯ ଚରେଦ୍ଯତିଃ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୋତି କର୍ମଣାପ୍ଯେଵମାଚରନ୍

ଯତି ନିଜ ଶରୀର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଷ୍ଟ ସହିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ସଦ୍ଯୋ ଽପି ଲଭତେ ମୁକ୍ତିଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଅଛି, ସେଠାରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରେ।

ତ୍ଯାଗେନ ଵା କିଂ ଵିଧିନାପ୍ଯ୍ ଅନେନ ଭକ୍ତସ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଶୁଭୈର୍ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞୈଶ୍ ଚ ଦାନୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ ଚ ହୋମୈର୍ ଲବ୍ଧୈଶ୍ଚଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ ଚ ଵେଦୈଃ

କିମ୍ବା ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଏହି ପଦ୍ଧତି ଦ୍ୱାରା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଶୁଭ ବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞ, ବିଭିନ୍ନ ଦାନ, ହୋମ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ।

ଶ୍ଵେତେନୈଵଂ ଜିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ ଭଵଭକ୍ତ୍ଯା ମହାତ୍ମନା ଵୋ ଽସ୍ତୁ ଭକ୍ତିର୍ମହାଦେଵେ ଶଙ୍କରେ ପରମାତ୍ମନି

ଏଭଳି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଭକ୍ତିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜୟ ହୋଇଥିଲା। ତୁମେ ମହାଦେବ, ଶଙ୍କର, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ଏମିତି ଭକ୍ତି ଲାଭ କର।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତଦା ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭାଃ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଚ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାମ୍ ଅପୃଚ୍ଛନ୍ ପରମର୍ଷଯଃ

ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶ୍ୱେତଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ଶ୍ଵେତୋ ନାମ ମୁନିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗତାଯୁର୍ଗିରିଗହ୍ଵରେ ସକ୍ତୋ ହ୍ଯଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଏକ ମହାନ ଋଷି ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ରହୁଥିଲେ, ସେ ଭକ୍ତିରେ ଲଗି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।

ରୁଦ୍ରାଧ୍ଯାଯେନ ପୁଣ୍ଯେନ ନମସ୍ତେତ୍ଯାଦିନା ଦ୍ଵିଜାଃ ତତଃ କାଲୋ ମହାତେଜାଃ କାଲପ୍ରାପ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍

ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ପବିତ୍ର ରୁଦ୍ରାଧ୍ୟାୟ ପାଠ କରୁଥିଲେ, ଯାହା 'ନମଃ' ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ। ଏହିପରେ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ କାଳ, ଯାହାଙ୍କର ସମୟ ଆସିଥିଲା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

ନେତୁଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସାନ୍ନିଧ୍ଯମକରୋନ୍ମୁନେଃ ଶ୍ଵେତୋ ଽପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ କାଲଂ କାଲପ୍ରାପ୍ତୋ ଽପି ଶଙ୍କରମ୍

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନେବା ପାଇଁ, କାଳ ଋଷିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଶ୍ୱେତ, ନିଜର ସମୟ ଆସିଥିବା ବେଳେ, କାଳଙ୍କୁ ଦେଖି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

ପୂଜଯାମାସ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ତ୍ରିଯଂବକମନୁସ୍ମରନ୍ ତ୍ରିଯଂବକଂ ଯଜେଦେଵଂ ସୁଗନ୍ଧିଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍

ସେ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ତ୍ରିୟମ୍ବକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ—ସେ ଦେବତା ତ୍ରିୟମ୍ବକ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ପୋଷଣ ବଢ଼ାଇଥିବା।

କିଂ କରିଷ୍ଯତି ମେ ମୃତ୍ଯୁର୍ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁରହଂ ଯତଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ଶ୍ଵେତଂ ଲୋକଭଯଂକରଃ

'ମୃତ୍ୟୁ ମୋତେ କଣ କରିପାରିବ, କାରଣ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ।' ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା କାଳ ହସି ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଏହ୍ଯେହି ଶ୍ଵେତ ଚାନେନ ଵିଧିନା କିଂ ଫଲଂ ତଵ ରୁଦ୍ରୋ ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ବ୍ରହ୍ମା ଵା ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ

'ଆସ, ଆସ ଶ୍ୱେତ! ଏହି କ୍ରିୟାରେ ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଫଳ? ଏହା ରୁଦ୍ର, ବଘବାନ୍ ବା ବିଷ୍ଣୁ, ବା ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ କି?'

କଃ ସମର୍ଥଃ ପରିତ୍ରାତୁଂ ମଯା ଗ୍ରସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ଅନେନ ମମ କିଂ ଵିପ୍ର ରୌଦ୍ରେଣ ଵିଧିନା ପ୍ରଭୋଃ

'ମୋ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିବା ଜଣେକୁ କିଏ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? ଏହି ତୁମ ଭୟଙ୍କର କ୍ରିୟା ଦେବତା ପାଇଁ କଣ ଉପକାର କରିବ?'

ନେତୁଂ ଯସ୍ଯୋତ୍ଥିତଶ୍ଚାହଂ ଯମଲୋକଂ କ୍ଷଣେନ ଵୈ ଯସ୍ମାଦ୍ଗତାଯୁସ୍ତ୍ଵଂ ତସ୍ମାନ୍ ମୁନେ ନେତୁମିହୋଦ୍ଯତଃ

'ତୁମକୁ ନେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଉଠିଛି—କେବଳ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଯମର ଲୋକକୁ। ତୁମର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।'

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୈରଵଂ ଧର୍ମମିଶ୍ରିତମ୍ ହା ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ରେତି ଲଲାପ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ

ଭୟଙ୍କର କାଳଙ୍କ ଧର୍ମ ମିଶ୍ରିତ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାନ ଋଷି 'ହା ରୁଦ୍ର! ରୁଦ୍ର! ରୁଦ୍ର!' ବୋଲି କୁହିଲେ।

ତଂ ପ୍ରାହ ଚ ମହାଦେଵଂ କାଲଂ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ଦୃଶା ନେତ୍ରେଣ ବାଷ୍ପମିଶ୍ରେଣ ସଂଭ୍ରାନ୍ତେନ ସମାକୁଲଃ

ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, କାଳଙ୍କୁ ଚାହିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଜଳଭରା ଥିଲା, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ତ୍ଵଯା କିଂ କାଲ ନୋ ନାଥଶ୍ ଚାସ୍ତି ଚେଦ୍ଧି ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ଲିଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍ ଶଙ୍କରୋ ରୁଦ୍ରଃ ସର୍ଵଦେଵଭଵୋଦ୍ଭଵଃ

'କାଳ, ଯଦି ନାଥ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କଣ କରିପାରିବ? ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି ଶଙ୍କର, ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ।'

ଅତୀଵ ଭଵଭକ୍ତାନାଂ ମଦ୍ଵିଧାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ଵିଧିନା କିଂ ମହାବାହୋ ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ଯଥାଗତମ୍

'ମୋ ପରି ଭବରେ ଭକ୍ତି ଥିବା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ, ଏହି କ୍ରିୟାର କଣ ଅର୍ଥ? ବଳବାନ୍, ତୁମେ ଯେପରି ଆସିଛ, ସେପରି ଚାଲିଯାଅ।'

ତତୋ ନିଶମ୍ଯ କୁପିତସ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଭଯଙ୍କରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ପାଶହସ୍ତୋ ଭଯାଵହଃ

ଶ୍ୱେତଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର କାଳ, ପାଶ ଧାରଣ କରି, ଭୟ ଦେଇ, ବଡ଼ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଲେ, ବାରମ୍ବାର ତାଳି ମାରିଲେ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ସମୟ ଆସିଥିଲା, ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

ସିଂହନାଦଂ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ଚାସ୍ଫାଟ୍ଯ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ବବନ୍ଧ ଚ ମୁନିଂ କାଲଃ କାଲପ୍ରାପ୍ତଂ ତମାହ ଚ

ବଡ଼ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଇ, ପୁନିପୁନି ତାଳି ମାରି, କାଳ ସେ ଆସିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ମଯା ବଦ୍ଧୋ ଽସି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଶ୍ଵେତଂ ନେତୁଂ ଯମାଲଯମ୍ ଅଦ୍ଯ ଵୈ ଦେଵଦେଵେନ ତଵ ରୁଦ୍ରେଣ କିଂ କୃତମ୍

'ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ମୁଁ ତୁମକୁ ବାନ୍ଧିଛି! ଆଜି ମୁଁ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ଯମଙ୍କ ଘରକୁ ନେଉଛି। ତୁମର ଦେବଦେବ, ରୁଦ୍ର କଣ କରିପାରିଲେ?'

କ୍ଵ ଶର୍ଵସ୍ତଵ ଭକ୍ତିଶ୍ ଚ କ୍ଵ ପୂଜା ପୂଜଯା ଫଲମ୍ କ୍ଵ ଚାହଂ କ୍ଵ ଚ ମେ ଭୀତିଃ ଶ୍ଵେତ ବଦ୍ଧୋ ଽସି ଵୈ ମଯା

'ତୁମର ଭକ୍ତି କେଉଁଠି, ପୂଜା କେଉଁଠି, ପୂଜାର ଫଳ କେଉଁଠି? ମୁଁ କେଉଁଠି, ମୋର ଭୟ କେଉଁଠି? ଶ୍ୱେତ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛ।'

ଲିଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍ ସଂସ୍ଥିତଃ ଶ୍ଵେତ ତଵ ରୁଦ୍ରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ଽସୌ ମହାଦେଵଃ କଥଂ ପୂଜ୍ଯୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ, ହେ ଶ୍ୱେତ, ତୁମର ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି; ସେଇ ନିର୍ଜନ୍ତ୍ର ମହାଦେବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ?

ତତଃ ସଦାଶିଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଦ୍ଵିଜଂ ନିହନ୍ତୁମାଗତମ୍ ନିହନ୍ତୁମନ୍ତକଂ ସ୍ମଯନ୍ ସ୍ମରାରିଯଜ୍ଞହା ହରଃ

ତାପରେ ସଦାଶିବ ନିଜେ, ହସିକି, ମୁଣ୍ଡ କାଟିବାକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ୱିଜକୁ ମାରିବା ପାଇଁ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ, ସ୍ମରର ଶତ୍ରୁ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ହରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଲେ।

ତ୍ଵରନ୍ ଵିନିର୍ଗତଃ ପରଃ ଶିଵଃ ସ୍ଵଯଂ ତ୍ରିଲୋଚନଃ ତ୍ରିଯଂବକୋ ଽମ୍ବଯା ସମଂ ସନନ୍ଦିନା ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ

ତାଳମାଳେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସ୍ୱୟଂ ଶିବ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଅମ୍ବିକା, ନନ୍ଦିନୀ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ ବାହାରିଆସିଲେ।

ସସର୍ଜ ଜୀଵିତଂ କ୍ଷଣାଦ୍ ଭଵଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ଭଯାତ୍ ପପାତ ଚାଶୁ ଵୈ ବଲୀ ମୁନେସ୍ତୁ ସଂନିଧୌ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେ ତୁରନ୍ତ ଜୀବନ ଦେଲେ, ଭୟରେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖି; ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଗଲେ।

ନନାଦ ଚୋର୍ଧ୍ଵମୁଚ୍ଚଧୀର୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଚାନ୍ତକାନ୍ତକମ୍ ନିରୀକ୍ଷଣେନ ଵୈ ମୃତଂ ଭଵସ୍ଯ ଵିପ୍ରପୁଙ୍ଗଵାଃ

ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଶେଷକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଭବଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।

ଵିନେଦୁରୁଚ୍ଚମୀଶ୍ଵରାଃ ସୁରେଶ୍ଵରା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ପ୍ରଣେମୁରଂବିକାମୁମାଂ ମୁନୀଶ୍ଵରାସ୍ତୁ ହର୍ଷିତାଃ

ଦେବମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୁଃଖ କଲେ; ସେମାନେ ଅମ୍ବିକା ଓ ଉମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ମହାମୁନିମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।

ସସର୍ଜୁର୍ ଅସ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵୈ ମୁନେର୍ଭଵସ୍ଯ ଖେଚରାଃ ସୁଶୋଭନଂ ସୁଶୀତଲଂ ସୁପୁଷ୍ପଵର୍ଷମଂବରାତ୍

ଆକାଶର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୁନି ଭବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନ୍ଦର, ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଝରାଇଲେ।

ଅହୋ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଚାନ୍ତକଂ ମୃତଂ ତଦା ସୁଵିସ୍ମିତଃ ଶିଲାଶନାତ୍ମଜୋ ଽଵ୍ଯଯଂ ଶିଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍

ମୃତ୍ୟୁକୁ ମରିଥିବା ଦେଖି, ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ପାହାଡ଼ର ପୁଅ ଅବିନାଶୀ ଶିବ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।