ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଆଦୌ ଵେଦାନଧୀତ୍ଯୈଵ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚ ଗୁରୋଃ ସଦା ଵିଚାର୍ଯାର୍ଥଂ ମୁନେର୍ଧର୍ମାନ୍ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ହୃଦୟରେ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ ବେଦ ପଢି, ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଏବଂ ଋଷିଙ୍କ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

ଗ୍ରହଣାନ୍ତଂ ହି ଵା ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ ସ୍ନାତ୍ଵାହୃତ୍ଯ ଚ ଦାରାନ୍ଵୈ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସୁଵ୍ରତାନ୍

କିମ୍ବା ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, କିମ୍ବା ବାରୋ ବର୍ଷ ପରେ, ସ୍ନାନ କରି, ବିବାହ କରି, ଶିଳ୍ପଶୀଳ୍ପ ଓ ସଦ୍ବ୍ରତ ପୁଏମାନେ ଜନ୍ମାଇବା ପରେ,

ଵୃତ୍ତିଭିଶ୍ଚାନୁରୂପାଭିସ୍ ତାନ୍ ଵିଭଜ୍ଯ ସୁତାନ୍ମୁନିଃ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିଭିଶ୍ଚେଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରଂ ଵିଭୁମ୍

ମୁନି, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉପାର୍ଜନ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗ କରିଦେଇ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି,

ପୂଜଯେତ୍ ପରମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରାପ୍ଯାରଣ୍ଯଂ ଵିଭାଵସୌ ମୁନିର୍ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷଂ ଵା ଵର୍ଷମାତ୍ରମ୍ ଅଥାପି ଵା

ଏହାପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ମୁନି ଅଗ୍ନିରେ ଉପଜୀବିକା କରି, ବାରୋ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ରହି, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପକ୍ଷଦ୍ଵାଦଶକଂ ଵାପି ଦିନଦ୍ଵାଦଶକଂ ତୁ ଵା କ୍ଷୀରଭୁକ୍ ସଂଯୁତଃ ଶାନ୍ତଃ ସର୍ଵାନ୍ ସମ୍ପୂଜଯେତ୍ସୁରାନ୍

କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଧ ଖାଇ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଇଷ୍ଟ୍ଵୈଵଂ ଜୁହୁଯାଦଗ୍ନୌ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରାଣି ମନ୍ତ୍ରତଃ ଅପ୍ସୁ ଵୈ ପାର୍ଥିଵଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଗୁରଵେ ତୈଜସାନି ତୁ

ଏଭଳି ଯଜ୍ଞ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା, ମାଟିର ପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ପାଣିରେ ରଖିବା, ଧାତୁର ପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵଧନଂ ସକଲଂ ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଵିଶଙ୍କଯା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଗୁରୁଂ ଭୂମୌ ଵିରକ୍ତଃ ସଂନ୍ଯସେଦ୍ଯତିଃ

ନିଜ ସମସ୍ତ ଧନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, ଭୂମିରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ଯତି ହେବା ଉଚିତ।

ନିକୃତ୍ଯ କେଶାନ୍ ସଶିଖାନ୍ ଉପଵୀତଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ପଞ୍ଚଭିର୍ ଜୁହୁଯାଦ୍ ଅପ୍ସୁ ଭୂଃ ସ୍ଵାହେତି ଵିଚକ୍ଷଣଃ

ଚୁଲ ଓ ଶିଖା କାଟି, ଉପବୀତ ଛାଡ଼ି, ପଞ୍ଚଟି ଅଘ୍ରାଣ ପାଣିରେ 'ଭୂଃ ସ୍ୱାହା' ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଚରେଦେଵଂ ଯତିଃ ଶିଵଵିମୁକ୍ତଯେ ଵ୍ରତେନାନଶନେନାପି ତୋଯଵୃତ୍ତ୍ଯାପି ଵା ପୁନଃ

ତାପରେ ଏଭଳି ଆଚରଣ କରି, ଶିବଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ବ୍ରତ, ଉପବାସ କିମ୍ବା କେବଳ ପାଣି ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ପର୍ଣଵୃତ୍ତ୍ଯା ପଯୋଵୃତ୍ତ୍ଯା ଫଲଵୃତ୍ତ୍ଯାପି ଵା ଯତିଃ ଏଵଂ ଜୀଵନ୍ମୃତୋ ନୋ ଚେତ୍ ଷଣ୍ମାସାଦ୍ଵତ୍ସରାତ୍ତୁ ଵା

କିମ୍ବା ପତ୍ର, ଦୁଧ, ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ଏଭଳି ଯତି ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ ସମାନ ହୋଇଯାଏ; ନହେଲେ ଛଅ ମାସ କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ପରେ।

ପ୍ରସ୍ଥାନାଦିକମାଯାସଂ ସ୍ଵଦେହସ୍ଯ ଚରେଦ୍ଯତିଃ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୋତି କର୍ମଣାପ୍ଯେଵମାଚରନ୍

ଯତି ନିଜ ଶରୀର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଷ୍ଟ ସହିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ସଦ୍ଯୋ ଽପି ଲଭତେ ମୁକ୍ତିଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଅଛି, ସେଠାରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରେ।

ତ୍ଯାଗେନ ଵା କିଂ ଵିଧିନାପ୍ଯ୍ ଅନେନ ଭକ୍ତସ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଶୁଭୈର୍ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞୈଶ୍ ଚ ଦାନୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ ଚ ହୋମୈର୍ ଲବ୍ଧୈଶ୍ଚଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ ଚ ଵେଦୈଃ

କିମ୍ବା ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଏହି ପଦ୍ଧତି ଦ୍ୱାରା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଶୁଭ ବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞ, ବିଭିନ୍ନ ଦାନ, ହୋମ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ।

ଶ୍ଵେତେନୈଵଂ ଜିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ ଭଵଭକ୍ତ୍ଯା ମହାତ୍ମନା ଵୋ ଽସ୍ତୁ ଭକ୍ତିର୍ମହାଦେଵେ ଶଙ୍କରେ ପରମାତ୍ମନି

ଏଭଳି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଭକ୍ତିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜୟ ହୋଇଥିଲା। ତୁମେ ମହାଦେବ, ଶଙ୍କର, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ଏମିତି ଭକ୍ତି ଲାଭ କର।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତଦା ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭାଃ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଚ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାମ୍ ଅପୃଚ୍ଛନ୍ ପରମର୍ଷଯଃ

ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶ୍ୱେତଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ଶ୍ଵେତୋ ନାମ ମୁନିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗତାଯୁର୍ଗିରିଗହ୍ଵରେ ସକ୍ତୋ ହ୍ଯଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଏକ ମହାନ ଋଷି ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ରହୁଥିଲେ, ସେ ଭକ୍ତିରେ ଲଗି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।

ରୁଦ୍ରାଧ୍ଯାଯେନ ପୁଣ୍ଯେନ ନମସ୍ତେତ୍ଯାଦିନା ଦ୍ଵିଜାଃ ତତଃ କାଲୋ ମହାତେଜାଃ କାଲପ୍ରାପ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍

ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ପବିତ୍ର ରୁଦ୍ରାଧ୍ୟାୟ ପାଠ କରୁଥିଲେ, ଯାହା 'ନମଃ' ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ। ଏହିପରେ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ କାଳ, ଯାହାଙ୍କର ସମୟ ଆସିଥିଲା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

ନେତୁଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସାନ୍ନିଧ୍ଯମକରୋନ୍ମୁନେଃ ଶ୍ଵେତୋ ଽପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ କାଲଂ କାଲପ୍ରାପ୍ତୋ ଽପି ଶଙ୍କରମ୍

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନେବା ପାଇଁ, କାଳ ଋଷିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଶ୍ୱେତ, ନିଜର ସମୟ ଆସିଥିବା ବେଳେ, କାଳଙ୍କୁ ଦେଖି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

ପୂଜଯାମାସ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ତ୍ରିଯଂବକମନୁସ୍ମରନ୍ ତ୍ରିଯଂବକଂ ଯଜେଦେଵଂ ସୁଗନ୍ଧିଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍

ସେ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ତ୍ରିୟମ୍ବକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ—ସେ ଦେବତା ତ୍ରିୟମ୍ବକ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ପୋଷଣ ବଢ଼ାଇଥିବା।

କିଂ କରିଷ୍ଯତି ମେ ମୃତ୍ଯୁର୍ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁରହଂ ଯତଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସ୍ମିତଂ ପ୍ରାହ ଶ୍ଵେତଂ ଲୋକଭଯଂକରଃ

'ମୃତ୍ୟୁ ମୋତେ କଣ କରିପାରିବ, କାରଣ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ।' ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା କାଳ ହସି ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଏହ୍ଯେହି ଶ୍ଵେତ ଚାନେନ ଵିଧିନା କିଂ ଫଲଂ ତଵ ରୁଦ୍ରୋ ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ବ୍ରହ୍ମା ଵା ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ

'ଆସ, ଆସ ଶ୍ୱେତ! ଏହି କ୍ରିୟାରେ ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଫଳ? ଏହା ରୁଦ୍ର, ବଘବାନ୍ ବା ବିଷ୍ଣୁ, ବା ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ କି?'

କଃ ସମର୍ଥଃ ପରିତ୍ରାତୁଂ ମଯା ଗ୍ରସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ଅନେନ ମମ କିଂ ଵିପ୍ର ରୌଦ୍ରେଣ ଵିଧିନା ପ୍ରଭୋଃ

'ମୋ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିବା ଜଣେକୁ କିଏ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? ଏହି ତୁମ ଭୟଙ୍କର କ୍ରିୟା ଦେବତା ପାଇଁ କଣ ଉପକାର କରିବ?'

ନେତୁଂ ଯସ୍ଯୋତ୍ଥିତଶ୍ଚାହଂ ଯମଲୋକଂ କ୍ଷଣେନ ଵୈ ଯସ୍ମାଦ୍ଗତାଯୁସ୍ତ୍ଵଂ ତସ୍ମାନ୍ ମୁନେ ନେତୁମିହୋଦ୍ଯତଃ

'ତୁମକୁ ନେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଉଠିଛି—କେବଳ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଯମର ଲୋକକୁ। ତୁମର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।'

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୈରଵଂ ଧର୍ମମିଶ୍ରିତମ୍ ହା ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ରେତି ଲଲାପ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ

ଭୟଙ୍କର କାଳଙ୍କ ଧର୍ମ ମିଶ୍ରିତ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାନ ଋଷି 'ହା ରୁଦ୍ର! ରୁଦ୍ର! ରୁଦ୍ର!' ବୋଲି କୁହିଲେ।

ତଂ ପ୍ରାହ ଚ ମହାଦେଵଂ କାଲଂ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ଦୃଶା ନେତ୍ରେଣ ବାଷ୍ପମିଶ୍ରେଣ ସଂଭ୍ରାନ୍ତେନ ସମାକୁଲଃ

ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, କାଳଙ୍କୁ ଚାହିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଜଳଭରା ଥିଲା, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ତ୍ଵଯା କିଂ କାଲ ନୋ ନାଥଶ୍ ଚାସ୍ତି ଚେଦ୍ଧି ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ଲିଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍ ଶଙ୍କରୋ ରୁଦ୍ରଃ ସର୍ଵଦେଵଭଵୋଦ୍ଭଵଃ

'କାଳ, ଯଦି ନାଥ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କଣ କରିପାରିବ? ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି ଶଙ୍କର, ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ।'

ଅତୀଵ ଭଵଭକ୍ତାନାଂ ମଦ୍ଵିଧାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ଵିଧିନା କିଂ ମହାବାହୋ ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ଯଥାଗତମ୍

'ମୋ ପରି ଭବରେ ଭକ୍ତି ଥିବା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ, ଏହି କ୍ରିୟାର କଣ ଅର୍ଥ? ବଳବାନ୍, ତୁମେ ଯେପରି ଆସିଛ, ସେପରି ଚାଲିଯାଅ।'

ତତୋ ନିଶମ୍ଯ କୁପିତସ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଭଯଙ୍କରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ପାଶହସ୍ତୋ ଭଯାଵହଃ

ଶ୍ୱେତଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର କାଳ, ପାଶ ଧାରଣ କରି, ଭୟ ଦେଇ, ବଡ଼ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଲେ, ବାରମ୍ବାର ତାଳି ମାରିଲେ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ସମୟ ଆସିଥିଲା, ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

ସିଂହନାଦଂ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ଚାସ୍ଫାଟ୍ଯ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ବବନ୍ଧ ଚ ମୁନିଂ କାଲଃ କାଲପ୍ରାପ୍ତଂ ତମାହ ଚ

ବଡ଼ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଇ, ପୁନିପୁନି ତାଳି ମାରି, କାଳ ସେ ଆସିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।