ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଉତ୍ଥାଯ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଭଵାଯ ଚ ଉଵାଚ ସତ୍ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମା ମୁନୀନ୍ଦାରୁଵନାଲଯାନ୍

ଉଠି, ହାତ ଜୋଡ଼ି ଭବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ତୁରନ୍ତ ଦାରୁବନରେ ବସୁଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଧିଗ୍ ଯୁଷ୍ମାନ୍ ପ୍ରାପ୍ତନିଧନାନ୍ ମହାନିଧିମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ଵୃଥାକୃତଂ ଯତୋ ଵିପ୍ରା ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ ଭାଗ୍ଯଵର୍ଜିତୈଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ଅନୁତ୍ତମ ମହାଧନ ହାରାଇ ନଷ୍ଟ ହେଲ; ତୁମେ ଭାଗ୍ୟହୀନ ଥିବାରୁ ବ୍ୟର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟ କଲ।

ଯସ୍ତୁ ଦାରୁଵନେ ତସ୍ମିଂଲ୍ ଲିଙ୍ଗୀ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽପ୍ଯଲିଙ୍ଗିଭିଃ ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ ଵିକୃତାକାରଃ ସ ଏଵ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଦାରୁବନରେ ତୁମେ ଯିଏଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗଧାରୀ ଦେଖିଥିଲ, ଯଦିଓ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବିକୃତ ଆକୃତି ଭାବିଥିଲ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର।

ଗୃହସ୍ଥୈଶ୍ ଚ ନ ନିନ୍ଦ୍ଯାସ୍ତୁ ସଦା ହ୍ଯତିଥଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵିରୂପାଶ୍ ଚ ସୁରୂପାଶ୍ ଚ ମଲିନାଶ୍ଚାପ୍ଯପଣ୍ଡିତାଃ

ଗୃହସ୍ଥମାନେ କେବେ ବି ଅତିଥିମାନେ କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ବିକୃତ କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦର, ମେଲା କିମ୍ବା ଅଶିକ୍ଷିତ ହେଉନ୍ତୁ।

ସୁଦର୍ଶନେନ ମୁନିନା କାଲମୃତ୍ଯୁରପି ସ୍ଵଯମ୍ ପୁରା ଭୂମୌ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯେଣ ଜିତୋ ହ୍ଯତିଥିପୂଜଯା

ମୁନି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକଥା ଶୁଣାଯାଏ, ଯେ ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଦର୍ଶନ ଅତିଥିପୂଜା ଦ୍ୱାରା କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲେ।

ଅନ୍ଯଥା ନାସ୍ତି ସଂତର୍ତୁଂ ଗୃହସ୍ଥୈଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚାତିଥିପୂଜାଂ ତାମ୍ ଆତ୍ମନୋ ଭୁଵି ଶୋଧନମ୍

ଅନ୍ୟଥା, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଦି ଅତିଥିପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ପୃଥିବୀରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉପାୟ ନାହିଁ।

ଗୃହସ୍ଥୋ ଽପି ପୁରା ଜେତୁଂ ସୁଦର୍ଶନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମକରୋଜ୍ଜାଯାଂ ଭାର୍ଯାମାହ ପତିଵ୍ରତାମ୍

ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ସୁଦର୍ଶନ ଗୃହସ୍ଥ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଜୟାରେ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, ତାଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ କହି।

ସୁଵ୍ରତେ ସୁଭ୍ରୁ ସୁଭଗେ ଶୃଣୁ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ତ୍ଵଯା ଵୈ ନାଵମନ୍ତଵ୍ଯା ଗୃହେ ହ୍ଯତିଥଯଃ ସଦା

ହେ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ, ଶୁଭ୍ର ଭୃକ୍ତି ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ମହିଳା, ସମସ୍ତ କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ତୁମେ ଘରେ କେବେ ବି ଅତିଥିଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସର୍ଵ ଏଵ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅତିଥିର୍ଯତ୍ପିନାକଧୃକ୍ ତସ୍ମାଦତିଥଯେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଆତ୍ମାନମପି ପୂଜଯ

ସମସ୍ତ ଅତିଥି ନିଜେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଦେବତା ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଦେଇ, ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କର।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଥ ସଂତପ୍ତା ଵିଵଶା ସା ପତିଵ୍ରତା ପତିମାହ ରୁଦନ୍ତୀ ଚ କିମୁକ୍ତଂ ଭଵତା ପ୍ରଭୋ

ଏପରି କହି, ସେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅସହାୟ ହୋଇ, କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କ'ଣ କହିଲେ?'

ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁନଃ ପ୍ରାହ ସୁଦର୍ଶନଃ ଦେଯଂ ସର୍ଵଂ ଶିଵାଯାର୍ଯେ ଶିଵ ଏଵାତିଥିଃ ସ୍ଵଯମ୍

ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁଦର୍ଶନ ପୁନି କହିଲେ, 'ହେ ମହିଳା, ସମସ୍ତ କିଛି ଶିବଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ଅତିଥି।'

ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵେ ପୂଜନୀଯାଃ ସର୍ଵେ ଽପ୍ଯତିଥଯଃ ସଦା ଏଵମୁକ୍ତା ତଦା ଭର୍ତ୍ରା ଭାର୍ଯା ତସ୍ଯ ପତିଵ୍ରତା

ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ପତିଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ସେ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟା...

ଶେଷାମିଵାଜ୍ଞାମାଦାଯ ମୂର୍ଧ୍ନା ସା ପ୍ରାଚରତ୍ତଦା ପରୀକ୍ଷିତୁଂ ତଥା ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ତଯୋଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଯେପରି ଅଞ୍ଜଳିର ଶେଷ ଅଂଶକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରାଯାଏ, ସେପରି ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ସେ ତାହାନୁସାରେ କାମ କଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧା ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ।

ଧର୍ମୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୋ ଭୂତ୍ଵା ଜଗାମାଥ ମୁନେର୍ଗୃହମ୍ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାର୍ଚଯାମାସ ସାର୍ଘ୍ଯାଦ୍ଯୈରନଘା ଦ୍ଵିଜମ୍

ଧର୍ମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ମୁନିଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଯାଇ, ନିଷ୍ପାପା ଭାର୍ଯ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ସମ୍ପୂଜିତସ୍ତଯା ତାଂ ତୁ ପ୍ରାହ ଧର୍ମୋ ଦ୍ଵିଜଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଭଦ୍ରେ କୁତଃ ପତିର୍ଧୀମାଂସ୍ ତଵ ଭର୍ତା ସୁଦର୍ଶନଃ

ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଧର୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ୱୟଂ କହିଲେ, 'ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେର ସୁଧିମାନ୍ ପତି ସୁଦର୍ଶନ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?'

ଅନ୍ନାଦ୍ଯୈରଲମଦ୍ଯାର୍ଯେ ସ୍ଵଂ ଦାତୁମିହ ଚାର୍ହସି ସା ଚ ଲଜ୍ଜାଵୃତା ନାରୀ ସ୍ମରନ୍ତୀ କଥିତଂ ପୁରା

ଯଥେଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ସହିତ, ହେ ମହିଳେ, ତୁମେ ତୁମ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଦେବା ଉଚିତ୍। କିନ୍ତୁ ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଢାକା ହୋଇ, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା କଥାକୁ ମନେ ପକାଇଲେ।

ଭର୍ତ୍ରା ନ୍ଯମୀଲଯନ୍ନେତ୍ରେ ଚଚାଲ ଚ ପତିଵ୍ରତା କିଂଚେତ୍ଯାହ ପୁନସ୍ତଂ ଵୈ ଧର୍ମେ ଚକ୍ରେ ଚ ସା ମତିମ୍

ପତିଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳ ତଳେ ଦୃଷ୍ଟି ନମାଇ, ସେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କମ୍ପିଲେ। କି କରିବି ବୋଲି ଭାବି, ପୁଣି ଧର୍ମଙ୍କୁ ମନେ ରଖି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

ନିଵେଦିତୁଂ କିଲାତ୍ମାନଂ ତସ୍ମୈ ପତ୍ଯୁରିହାଜ୍ଞଯା ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଭର୍ତା ତସ୍ଯା ନାର୍ଯାଃ ସୁଦର୍ଶନଃ

ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ନିଜକୁ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ସେ ନାରୀଙ୍କ ପତି ସୁଦର୍ଶନ...

ଗୃହଦ୍ଵାରଂ ଗତୋ ଧୀମାଂସ୍ ତାମୁଵାଚ ମହାମୁନିଃ ଏହ୍ଯେହି କ୍ଵ ଗତା ଭଦ୍ରେ ତମୁଵାଚାତିଥିଃ ସ୍ଵଯମ୍

ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ମହାମୁନି ସୁଦର୍ଶନ ଘର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, 'ଆସ, ଆସ, ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, କେଉଁଠି ଗଲୁ?' ତେବେ ଅତିଥି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭାର୍ଯଯା ତ୍ଵନଯା ସାର୍ଧଂ ମୈଥୁନସ୍ଥୋ ଽହମଦ୍ଯ ଵୈ ସୁଦର୍ଶନ ମହାଭାଗ କିଂ କର୍ତଵ୍ଯମିହୋଚ୍ଯତାମ୍

'ହେ ସୁଦର୍ଶନ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ମିଳନ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅଛି; ଏବେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କହ।'

ସୁରତାନ୍ତସ୍ତୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଽହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ସୁଦର୍ଶନସ୍ତତଃ ପ୍ରାହ ସୁପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମିଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା; ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ,' ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ। ତାପରେ ସୁଦର୍ଶନ ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଚୈନାଂ ଯଥାକାମଂ ଗମିଷ୍ଯେ ଽହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ହୃଷ୍ଟୋ ଽଥ ଦର୍ଶଯାମାସ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମରାଟ୍ ସ୍ଵଯମ୍

'ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି ଏହାକୁ ଭୋଗ କର; ମୁଁ ଚାଲିଯିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।' ଏପରି ଖୁସି ହୋଇ, ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇଲେ।

ପ୍ରଦଦୌ ଚେପ୍ସିତଂ ସର୍ଵଂ ତମାହ ଚ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ ଏଷା ନ ଭୁକ୍ତା ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ମନସାପି ସୁଶୋଭନା

ସେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଲେ ଓ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ କହିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଶୁଭ୍ରା ନାରୀକୁ ମୁଁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରିନାହିଁ।'

ମଯା ଚୈଷା ନ ସଂଦେହଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଜ୍ଞାତୁମିହାଗତଃ ଜିତୋ ଵୈ ଯସ୍ତ୍ଵଯା ମୃତ୍ଯୁର୍ ଧର୍ମେଣୈକେନ ସୁଵ୍ରତ

'ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଛି ହୋଇନାହିଁ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲି। ହେ ସଦ୍ବ୍ରତ, ତୁମେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜିତିଛ।'

ଅହୋ ଽସ୍ଯ ତପସୋ ଵୀର୍ଯମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଚ ସଃ ତସ୍ମାତ୍ତଥା ପୂଜନୀଯାଃ ସର୍ଵେ ହ୍ଯତିଥଯଃ ସଦା

'ଆହା, ଏହି ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି!' ବୋଲି ସେ ଚାଲିଗଲେ। ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଏପରି ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ଭାଗ୍ଯହୀନା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତମେଵ ଶରଣଂ ତୂର୍ଣଂ ଗନ୍ତୁମର୍ହଥ ଶଙ୍କରମ୍

ଏଠାରେ ଅଧିକ କିଛି କହିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାଗ୍ୟହୀନ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭାଃ ବ୍ରହ୍ମାଣମଭିଵନ୍ଦ୍ଯାର୍ତାଃ ପ୍ରୋଚୁରାକୁଲିତେକ୍ଷଣାଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—

ନାପେକ୍ଷିତଂ ମହାଭାଗ ଜୀଵିତଂ ଵିକୃତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମାଭିର୍ ମହାଦେଵୋ ନିନ୍ଦିତୋ ଯସ୍ତ୍ଵନିନ୍ଦିତଃ

ହେ ମହାଭାଗ, ଆମେ ଆମ ଜୀବନକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁନାହିଁ, ନାରୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ, ଆମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଛୁ, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଛୁ।

ଶପ୍ତଶ୍ ଚ ସର୍ଵଗଃ ଶୂଲୀ ପିନାକୀ ନୀଲଲୋହିତଃ ଅଜ୍ଞାନାଚ୍ଛାପଜା ଶକ୍ତିଃ କୁଣ୍ଠିତାସ୍ଯନିରୀକ୍ଷଣାତ୍

ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାପିଥିବା, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପିନାକଧନୁଧାରୀ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଯିଏ, ସେ ଶାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆମର ଅଜ୍ଞାନରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପର ଶକ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଅସାର ହୋଇଯାଏ।