ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କୋ ଭଵାନିତି ଚାହୁସ୍ତଂ ଆସ୍ଯତାମିତି ଚାପରାଃ କୁତ୍ରେତ୍ଯଥ ପ୍ରସୀଦେତି ଜଜଲ୍ପୁଃ ପ୍ରୀତମାନସାଃ

କିଛି ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଆପଣ କିଏ?' ଅନ୍ୟାନ୍ୟେ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ବସନ୍ତୁ।' ପରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, 'କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି? ଦୟା କରନ୍ତୁ,' ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଵିପରୀତା ନିପେତୁର୍ଵୈ ଵିସ୍ରସ୍ତାଂଶୁକମୂର୍ଧଜାଃ ପତିଵ୍ରତାଃ ପତୀନାଂ ତୁ ସଂନିଧୌ ଭଵମାଯଯା

କିଛି ନାରୀ, ତାଙ୍କର କେଶ ଓ ପୋଷାକ ଖସିଯାଇଥିଲା, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ପତିନିଷ୍ଠା ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଭବଙ୍କ ମାୟାରେ ଏପରି ହେଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଵସ୍ତାସାଂ ଚେଷ୍ଟାଵାକ୍ଯାନି ଚାଵ୍ଯଯଃ ଶୁଭଂ ଵାପ୍ଯଶୁଭଂ ଵାପି ନୋକ୍ତଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ

ସେ ଅବିନାଶୀ ପରମେଶ୍ୱର, ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥା ଶୁଣି ଓ ଦେଖି, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରୀକୁଲଂ ଵିପ୍ରାସ୍ ତଥାଭୂତଂ ଚ ଶଙ୍କରମ୍ ଅତୀଵ ପରୁଷଂ ଵାକ୍ଯଂ ଜଜଲ୍ପୁସ୍ତେ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନାରୀମାନଙ୍କ ଦଳ ଓ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖି, ମହାମୁନିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର କଥା କହିଲେ।

ତପାଂସି ତେଷାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରତ୍ଯାହନ୍ଯନ୍ତ ଶଙ୍କରେ ଯଥାଦିତ୍ଯପ୍ରକାଶେନ ତାରକା ନଭସି ସ୍ଥିତାଃ

ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କର ତପସ୍ୟା ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଆକାଶର ତାରାମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ଶ୍ରୂଯତେ ଋଷିଶାପେନ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ ସମୃଦ୍ଧଶ୍ରେଯସାଂ ଯୋନିର୍ ଯଜ୍ଞା ଵୈ ନାଶମାପ୍ତଵାନ୍

ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ, ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମହତ୍ ସଫଳତାର ମୂଳ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଯଜ୍ଞମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲେ।

ଭୃଗୋର୍ ଅପି ଚ ଶାପେନ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମଵୀର୍ଯଵାନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵାନ୍ଦଶ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୁଃଖିତଶ୍ ଚ ସଦା କୃତଃ

ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦଶ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ସଦା ଦୁଃଖିତ ରହିଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାପି ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଛିନ୍ନଂ ସଵୃଷଣଂ ପୁରା ଋଷିଣା ଗୌତମେନୋର୍ଵ୍ଯାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ଵିନିପାତିତମ୍

ଧର୍ମଜ୍ଞ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବେ ଋଷି ଗୌତମଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ, ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

ଗର୍ଭଵାସୋ ଵସୂନାଂ ଚ ଶାପେନ ଵିହିତସ୍ ତଥା ଋଷୀଣାଂ ଚୈଵ ଶାପେନ ନହୁଷଃ ସର୍ପତାଂ ଗତଃ

ଶାପରେ ବସୁମାନେ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ଶାପରେ ନହୁଷ ସାପ ହେଇଯାଇଥିଲେ।

କ୍ଷୀରୋଦଶ୍ ଚ ସମୁଦ୍ରୋ ଽସୌ ନିଵାସଃ ସର୍ଵଦା ହରେଃ ଦ୍ଵିତୀଯଶ୍ଚାମୃତାଧାରୋ ହ୍ଯ୍ ଅପେଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କୃତଃ

ଏହି କ୍ଷୀରସାଗର ସଦା ହରିଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ସାଗର, ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ ରହିଛି, ସେଠାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପିଇବାକୁ ନିଷେଧ।

ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଜନାର୍ଦନଃ କ୍ଷୀରେଣ ଚାଭିଷିଚ୍ଯେଶଂ ଦେଵଦେଵଂ ତ୍ରିଯଂବକମ୍

ବାରାଣସୀରେ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେବଦେବ ତ୍ରିଅମ୍ବକଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କଲେ।

ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁକ୍ତୋ ଦେହାଶ୍ଲେଷାମୃତେନ ଵୈ ନିଷିକ୍ତେନ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ କ୍ଷୀରେଣ ମଧୁସୂଦନଃ

ଉଚ୍ଚ ସ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ମଧୁସୂଦନ ନିଜେ ଦେହ ସମ୍ପର୍କର ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ସେଚଯିତ୍ଵାଥ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣା ମୁନିଭିଃ ସମମ୍ କ୍ଷୀରୋଦଂ ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚକ୍ରେ ନିଵାସଂ ଚାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମୁନିମାନେ ସହିତ ମିଳି କ୍ଷୀର ଢାଳିଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବବାଣୀ ଭଳି କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନ କରିଲେ।

ଧର୍ମଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଶପ୍ତୋ ମାଣ୍ଡଵ୍ଯେନ ମହାତ୍ମନା ଵୃଷ୍ଣଯଶ୍ଚୈଵ କୃଷ୍ଣେନ ଦୁର୍ଵାସାଦ୍ଯୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ

ଧର୍ମକୁ ମହାତ୍ମା ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପ ମିଳିଥିଲା, ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିମାନେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ବାସା ଭଳି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

ରାଘଵଃ ସାନୁଜଶ୍ ଚାପି ଦୁର୍ଵାସେନ ମହାତ୍ମନା ଶ୍ରୀଵତ୍ସଶ୍ ଚ ମୁନେଃ ପାଦ ପତନାତ୍ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ରାଘବ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ମହାତ୍ମା ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହେଲେ; ଶ୍ରୀବତ୍ସ ମୁନିଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ିଥିବାରୁ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।

ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵଶମାଗତାଃ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍

ଏମିତି ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉମାପତି ଦେବଦେବ ବିରୂପାକ୍ଷ ବ୍ୟତୀତ।

ଏଵଂ ହି ମୋହିତାସ୍ତେନ ନାଵବୁଧ୍ଯନ୍ତ ଶଙ୍କରମ୍ ଅତ୍ଯୁଗ୍ରଵଚନଂ ପ୍ରୋଚୁଶ୍ ଚୋଗ୍ରୋ ଽପ୍ଯନ୍ତରଧୀଯତ

ଏଭଳି ଭାବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ପଡ଼ି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ସେ ଭୟଙ୍କର ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ତେ ଽପି ଦାରୁଵନାତ୍ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରାତଃ ସଂଵିଗ୍ନମାନସାଃ ପିତାମହଂ ମହାତ୍ମାନମ୍ ଆସୀନଂ ପରମାସନେ

ସେଇ ମୁନିମାନେ ଦାରୁବନ ଛାଡ଼ି ସକାଳେ ଚିନ୍ତିତ ମନେ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ।

ଗତ୍ଵା ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସୁଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତମଖିଲଂ ଵିଭୋଃ ଶୁଭେ ଦାରୁଵନେ ତସ୍ମିନ୍ ମୁନଯଃ କ୍ଷୀଣଚେତସଃ

ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ମନ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିବା ମୁନିମାନେ ଦାରୁବନରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।

ସୋ ଽପି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା କ୍ଷଣାଦେଵ ପିତାମହଃ ତେଷାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତମଖିଲଂ ପୁଣ୍ଯେ ଦାରୁଵନେ ପୁରା

ପିତାମହ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ତୁରନ୍ତ ପୂର୍ବେ ପବିତ୍ର ଦାରୁବନରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ସ୍ମରଣ କଲେ।

ଉତ୍ଥାଯ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଭଵାଯ ଚ ଉଵାଚ ସତ୍ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମା ମୁନୀନ୍ଦାରୁଵନାଲଯାନ୍

ଉଠି, ହାତ ଜୋଡ଼ି ଭବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ତୁରନ୍ତ ଦାରୁବନରେ ବସୁଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଧିଗ୍ ଯୁଷ୍ମାନ୍ ପ୍ରାପ୍ତନିଧନାନ୍ ମହାନିଧିମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ଵୃଥାକୃତଂ ଯତୋ ଵିପ୍ରା ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ ଭାଗ୍ଯଵର୍ଜିତୈଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ଅନୁତ୍ତମ ମହାଧନ ହାରାଇ ନଷ୍ଟ ହେଲ; ତୁମେ ଭାଗ୍ୟହୀନ ଥିବାରୁ ବ୍ୟର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟ କଲ।

ଯସ୍ତୁ ଦାରୁଵନେ ତସ୍ମିଂଲ୍ ଲିଙ୍ଗୀ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽପ୍ଯଲିଙ୍ଗିଭିଃ ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ ଵିକୃତାକାରଃ ସ ଏଵ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଦାରୁବନରେ ତୁମେ ଯିଏଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗଧାରୀ ଦେଖିଥିଲ, ଯଦିଓ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବିକୃତ ଆକୃତି ଭାବିଥିଲ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର।

ଗୃହସ୍ଥୈଶ୍ ଚ ନ ନିନ୍ଦ୍ଯାସ୍ତୁ ସଦା ହ୍ଯତିଥଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵିରୂପାଶ୍ ଚ ସୁରୂପାଶ୍ ଚ ମଲିନାଶ୍ଚାପ୍ଯପଣ୍ଡିତାଃ

ଗୃହସ୍ଥମାନେ କେବେ ବି ଅତିଥିମାନେ କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ବିକୃତ କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦର, ମେଲା କିମ୍ବା ଅଶିକ୍ଷିତ ହେଉନ୍ତୁ।

ସୁଦର୍ଶନେନ ମୁନିନା କାଲମୃତ୍ଯୁରପି ସ୍ଵଯମ୍ ପୁରା ଭୂମୌ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯେଣ ଜିତୋ ହ୍ଯତିଥିପୂଜଯା

ମୁନି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକଥା ଶୁଣାଯାଏ, ଯେ ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଦର୍ଶନ ଅତିଥିପୂଜା ଦ୍ୱାରା କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲେ।

ଅନ୍ଯଥା ନାସ୍ତି ସଂତର୍ତୁଂ ଗୃହସ୍ଥୈଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚାତିଥିପୂଜାଂ ତାମ୍ ଆତ୍ମନୋ ଭୁଵି ଶୋଧନମ୍

ଅନ୍ୟଥା, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଦି ଅତିଥିପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ପୃଥିବୀରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉପାୟ ନାହିଁ।

ଗୃହସ୍ଥୋ ଽପି ପୁରା ଜେତୁଂ ସୁଦର୍ଶନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମକରୋଜ୍ଜାଯାଂ ଭାର୍ଯାମାହ ପତିଵ୍ରତାମ୍

ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ସୁଦର୍ଶନ ଗୃହସ୍ଥ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଜୟାରେ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, ତାଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ କହି।

ସୁଵ୍ରତେ ସୁଭ୍ରୁ ସୁଭଗେ ଶୃଣୁ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ତ୍ଵଯା ଵୈ ନାଵମନ୍ତଵ୍ଯା ଗୃହେ ହ୍ଯତିଥଯଃ ସଦା

ହେ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ, ଶୁଭ୍ର ଭୃକ୍ତି ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ମହିଳା, ସମସ୍ତ କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ତୁମେ ଘରେ କେବେ ବି ଅତିଥିଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସର୍ଵ ଏଵ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅତିଥିର୍ଯତ୍ପିନାକଧୃକ୍ ତସ୍ମାଦତିଥଯେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଆତ୍ମାନମପି ପୂଜଯ

ସମସ୍ତ ଅତିଥି ନିଜେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଦେବତା ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଦେଇ, ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କର।