ଶତାନି ତ୍ରୀଣି ମାସାନାଂ ଷଷ୍ଟ୍ଯା ଚାପ୍ଯଧିକାନି ଵୈ ପିତ୍ର୍ଯଃ ସଂଵତ୍ସରୋ ହ୍ଯେଷ ମାନୁଷେଣ ଵିଭାଵ୍ଯତେ
ତିନିଶଏ ମାସ ଓ ଏଠାରେ ଅଧିକ ଷଷ୍ଠି ମାସ ମିଶିଲେ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ହୁଏ, ଯାହାକି ମଣିଷ ମାନେ ଗଣନା କରନ୍ତି ।
ମାନୁଷେଣୈଵ ମାନେନ ଵର୍ଷାଣାଂ ଯଚ୍ଛତଂ ଭଵେତ୍ ପିତୄଣାଂ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ସଂଖ୍ଯାତାନୀହ ତାନି ଵୈ
ମଣିଷ ମାନେ ଯେପରି ମାପନ କରନ୍ତି, ଏଠି ଏକଶଏ ବର୍ଷ ମଣିଷ ପାଇଁ ତିନି ବର୍ଷ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ହୁଏ । ଏହିଭଳି ଗଣନା କରାଯାଏ ।
ଦଶ ଵୈ ଦ୍ଵ୍ଯଧିକା ମାସାଃ ପିତୃସଂଖ୍ଯେହ ସଂସ୍ମୃତା ଲୌକିକେନୈଵ ମାନେନ ଅବ୍ଦୋ ଯୋ ମାନୁଷଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦଶ ଓ ଦୁଇ ମାସ, ଅର୍ଥାତ୍ ବାରମାସ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଭାବେ ମନେ କରାଯାଏ । ସାଧାରଣ ମଣିଷ ମାପରେ ଏହି ବର୍ଷ ହୁଏ ।
ଏତଦ୍ଦିଵ୍ଯମହୋରାତ୍ରମ୍ ଇତି ଲୈଙ୍ଗେ ଽତ୍ର ପଠ୍ଯତେ ଦିଵ୍ଯେ ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରଵିଭାଗସ୍ତଯୋଃ ପୁନଃ
ଏହି ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ଲିଙ୍ଗପୁରାଣରେ ଦିବ୍ୟ ଦିନ ଓ ରାତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ, ଦିନ ଓ ରାତି ମିଶିଲେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ହୁଏ, ଏହାର ବିଭାଗ ପୁନି କୁହାଯାଏ ।
ଅହସ୍ତତ୍ରୋଦଗଯନଂ ରାତ୍ରିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଯନମ୍ ଏତେ ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ଦିଵ୍ଯେ ପ୍ରସଂଖ୍ଯାତେ ଵିଶେଷତଃ
ସେଠାରେ, ଦିନ ହେଉଛି ଉତ୍ତରାୟଣ, ରାତି ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣାୟଣ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦିନ ଓ ରାତି ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ ।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯାନି ତୁ ଵର୍ଷାଣି ଦିଵ୍ଯୋ ମାସସ୍ତୁ ସ ସ୍ମୃତଃ ମାନୁଷଂ ତୁ ଶତଂ ଵିପ୍ରା ଦିଵ୍ଯମାସାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତୁ ତେ
ତିରିଶ ବର୍ଷ ମିଶିଲେ ଗୋଟିଏ ଦିବ୍ୟ ମାସ ହୁଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏକଶଏ ମଣିଷ ବର୍ଷ ମିଶିଲେ ତିନି ଦିବ୍ୟ ମାସ ହୁଏ ।
ଦଶ ଚୈଵ ତଥାହାନି ଦିଵ୍ଯୋ ହ୍ଯେଷ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷଶତାନ୍ଯେଵ ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷାଣି ଯାନି ତୁ
ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ନିୟମ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ । ତିନିଶଏ ବର୍ଷ ଓ ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷ ଏଭଳି ଗଣନା କରାଯାଏ ।
ଦିଵ୍ଯଃ ସଂଵତ୍ସରୋ ହ୍ଯେଷ ମାନୁଷେଣ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ମାନୁଷାଣି ପ୍ରମାଣତଃ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷକୁ ମଣିଷ ମାନେ ଯେପରି ଗଣନା କରନ୍ତି, ସେପରି କୁହାଯାଏ । ତିନି ହଜାର ମଣିଷ ବର୍ଷ ଏହାର ମାପ ।
ତ୍ରିଂଶଦନ୍ଯାନି ଵର୍ଷାଣି ମତଃ ସପ୍ତର୍ଷିଵତ୍ସରଃ ନଵ ଯାନି ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାଣି ତୁ
ଅନ୍ୟ ତିରିଶ ବର୍ଷକୁ ସପ୍ତର୍ଷି ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନଅ ହଜାର ମଣିଷ ବର୍ଷ ଏଠି ଗଣାଯାଏ ।
ଅନ୍ଯାନି ନଵତୀଶ୍ଚୈଵ ଧ୍ରୌଵଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ତୁ ସଃ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାଣି ତୁ
ଅନ୍ୟ ନବେ ବର୍ଷ ଧ୍ରୁବ ବର୍ଷ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ଛଅତିରିଶ ହଜାର ମଣିଷ ବର୍ଷ ଏଠି ଗଣାଯାଏ ।
ଵର୍ଷାଣାଂ ତଚ୍ଛତଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଦିଵ୍ଯୋ ହ୍ଯେଷ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵ ନିଯୁତାନ୍ଯାହୁର୍ ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାଣି ତୁ
ଏକଶଏ ବର୍ଷକୁ ଦିବ୍ୟ ନିୟମ ଭାବେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ୍ । ତିନି ଲକ୍ଷ ମଣିଷ ବର୍ଷ କୁହାଯାଏ ।
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣି ସଂଖ୍ଯାତାନି ତୁ ସଂଖ୍ଯଯା ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ପ୍ରାହୁଃ ସଂଖ୍ଯାଵିଦୋ ଜନାଃ
ଷଷ୍ଠି ହଜାର ଗଣାଯାଏ । ଯେମାନେ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ହଜାର ବୋଲି କହନ୍ତି ।
ଦିଵ୍ଯେନୈଵ ପ୍ରମାଣେନ ଯୁଗସଂଖ୍ଯାପ୍ରକଲ୍ପନମ୍ ପୂର୍ଵଂ କୃତଯୁଗଂ ନାମ ତତସ୍ତ୍ରେତା ଵିଧୀଯତେ
ଦିବ୍ୟ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୁଗର ସଂଖ୍ୟା ଗଣାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ କୃତ ଯୁଗ, ପରେ ତ୍ରେତା ଯୁଗ ହୁଏ ।
ଦ୍ଵାପରଶ୍ଚ କଲିଶ୍ଚୈଵ ଯୁଗାନ୍ଯେତାନି ସୁଵ୍ରତାଃ ଅଥ ସଂଵତ୍ସରା ଦୃଷ୍ଟା ମାନୁଷେଣ ପ୍ରମାଣତଃ
ତାପରେ ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗ, ଏହିଗୁଡ଼ିକ ଯୁଗ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛି । ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ମଣିଷ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଦେଖାଯାଏ ।
କୃତସ୍ଯାଦ୍ଯସ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଦିଵ୍ଯମାନେନ କୀର୍ତିତମ୍ ସହସ୍ରାଣାଂ ଶତାନ୍ଯାସଂଶ୍ ଚତୁର୍ଦଶ ଚ ସଂଖ୍ଯଯା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, କୃତଯୁଗର ଦିବ୍ୟ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଅବଧି ଚାରିଶେ ହଜାର ହଜାର ଏବଂ ସହସ୍ର ଶତ ମିଶି ଏକ ଲକ୍ଷ ଚାରିଶେ ହଜାର ବର୍ଷ ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ତଥାନ୍ଯାନି କୃତଂ ଯୁଗମ୍ ତଥା ଦଶସହସ୍ରାଣାଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତସଂଖ୍ଯଯା
ଏହିପରି, କୃତଯୁଗର ଅବଧି ଚାଳିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷର ଶତ ଗୁଣିତ ମିଶିଛି।
ଅଶୀତିଶ୍ ଚ ସହସ୍ରାଣି କାଲସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗସ୍ଯ ଚ ସପ୍ତୈଵ ନିଯୁତାନ୍ଯାହୁର୍ ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାଣି ତୁ
ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅବଧି ଅଠାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ସାତ ଲକ୍ଷ ମାନବ ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଂଶତିଶ୍ ଚ ସହସ୍ରାଣି କାଲସ୍ତୁ ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ଚ ତଥା ଶତସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତ୍ରୀଣି ସଂଖ୍ଯଯା
ଦ୍ୱାପରଯୁଗର ଅବଧି କୁଡି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ମିଶିଛି।
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣି କାଲଃ କଲିଯୁଗସ୍ଯ ତୁ ଏଵଂ ଚତୁର୍ଯୁଗଃ କାଲ ଋତେ ସଂଧ୍ଯାଂଶକାତ୍ସ୍ମୃତଃ
କଳିଯୁଗର ଅବଧି ଷାଠି ହଜାର ବର୍ଷ; ଏଭଳି ଚାରିଯୁଗ ମିଶି, ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ଅବଧି ମନେ ରଖାଯାଏ।
ନିଯୁତାନ୍ଯେଵ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ ନିରଂଶାନି ତୁ ତାନି ଵୈ ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥା ତ୍ରୀଣି ନିଯୁତାନୀହ ସଂଖ୍ଯଯା
ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ମୋଟ ଛଅ ଲକ୍ଷ ତିରିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ଅଛି, ଏଉଁଠି ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଚାଳିଶି ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ହେଉଛି।
ଵିଂଶତିଶ୍ ଚ ସହସ୍ରାଣି ସଂଧ୍ଯାଂଶଶ୍ ଚ ଚତୁର୍ଯୁଗଃ ଏଵଂ ଚତୁର୍ଯୁଗାଖ୍ଯାନାଂ ସାଧିକା ହ୍ଯେକସପ୍ତତିଃ
ଚାରିଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ମୋଟ କୁଡି ହଜାର ବର୍ଷ; ଏଭଳି, ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ସହିତ ଚାରିଯୁଗର ମୋଟ ଅବଧି ଏକାତରି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ହୁଏ।
କୃତତ୍ରେତାଦିଯୁକ୍ତାନାଂ ମନୋରନ୍ତରମୁଚ୍ଯତେ ମନ୍ଵନ୍ତରସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା ଚ ଵର୍ଷାଗ୍ରେଣ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁଗ ମିଶିଥିବା ଅବଧିକୁ ମନ୍ବନ୍ତର ବୋଲାଯାଏ; ମନ୍ବନ୍ତରର ସଂଖ୍ୟା ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ କହାଯାଇଛି।
ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିସ୍ତଥାନ୍ଯାନି ନିଯୁତାନ୍ଯଧିକାନି ତୁ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏକ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅବଧି ତିରିଶି କୋଟି ମାନବ ବର୍ଷ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ସତଷଠି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଅଧିକ ଅଛି।
ଵିଂଶତିଶ୍ ଚ ସହସ୍ରାଣି କାଲୋ ଽଯମ୍ ଅଧିକଂ ଵିନା ମନ୍ଵନ୍ତରସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯୈଷା ଲୈଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍କୀର୍ତିତା ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଠାରେ ଅଧିକ ଅବଧି କୁଡି ହଜାର ବର୍ଷ ବ୍ୟତୀତ; ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ସଂଖ୍ୟା ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣରେ କହାଯାଇଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଚତୁର୍ଯୁଗସ୍ଯ ଚ ତଥା ଵର୍ଷସଂଖ୍ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା ଚତୁର୍ଯୁଗସହସ୍ରଂ ଵୈ କଲ୍ପଶ୍ଚୈକୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି, ଚାରିଯୁଗର ବର୍ଷ ସଂଖ୍ୟା କହାଯାଇଛି; ଏକ ହଜାର ଚାରିଯୁଗ ମିଶି ଏକ କଳ୍ପ ହୁଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ନିଶାନ୍ତେ ସୃଜତେ ଲୋକାନ୍ ନଶ୍ଯନ୍ତେ ନିଶି ଜନ୍ତଵଃ ତତ୍ର ଵୈମାନିକାନାଂ ତୁ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିକୋଟଯଃ
ରାତି ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ; ରାତିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନଶ୍ୱର ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅଠାଇଶି କୋଟି ଅଛି।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଵୈ ସଂଖ୍ଯା ସାନ୍ତରେଷୁ ଯଥାତଥା ତ୍ରୀଣି କୋଟିଶତାନ୍ଯାସନ୍ କୋଟ୍ଯୋ ଦ୍ଵିନଵତିସ୍ ତଥା
ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟା ଏଭଳି: ତିନି ଶତ କୋଟି ଏବଂ ବିରାନବେ କୋଟି ଅଛି।
କଲ୍ପେ ଽତୀତେ ତୁ ଵୈ ଵିପ୍ରାଃ ସହସ୍ରାଣାଂ ତୁ ସପ୍ତତିଃ ପୁନସ୍ତଥାଷ୍ଟସାହସ୍ରଂ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ସମାସତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ସତର ହଜାର ଏବଂ ପୁଣି ଆଠି ହଜାର ସମସ୍ତଠାରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଥିଲା।
କଲ୍ପାଵସାନିକାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଲଯେ ସମୁପସ୍ଥିତେ ମହର୍ଲୋକାତ୍ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯେତେ ଜନଲୋକଂ ଜନାସ୍ତତଃ
କଳ୍ପ ଶେଷରେ ଯେଉଁମାନେ ରହିଯାନ୍ତି, ପ୍ରଳୟ ଆସିଲେ ସେମାନେ ମହର୍ଲୋକ ଛାଡ଼ି ଜନଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
କୋଟୀନାଂ ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ତୁ ଅଷ୍ଟୌ କୋଟିଶତାନି ତୁ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିଶ୍ ଚ ତଥା କୋଟ୍ଯୋ ନିଯୁତାନି ଚ ସପ୍ତତିଃ
ଦୁଇ ହଜାର କୋଟି, ଏଠାରେ ଆଠି ଶତ କୋଟି, ଦୁଇଷଠି କୋଟି ଏବଂ ସତର ଲକ୍ଷ ନିୟୁତି ଅଛି।