ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପୁନଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ତଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ମଲିନଂ ତତଃ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରପରୀଧାନୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍

ପୁଣିଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ମେଳା ବସ୍ତ୍ର ଛାଡି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତାପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମ୍ ଆଵାହ୍ଯ ଵରୁଣଂ ତଥା ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ମନସା ଦେଵଂ ଧ୍ଯାନଯଜ୍ଞେନ ଵୈ ଭଵମ୍

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ବାରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଧ୍ୟାନ ଯଜ୍ଞ କରି ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚମ୍ଯ ତ୍ରିସ୍ତଦା ତୀର୍ଥେ ହ୍ଯ୍ ଅଵଗାହ୍ଯ ଭଵଂ ସ୍ମରନ୍ ପୁନରାଚମ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମହାଜଲମ୍

ତୀରେ ତିନିଥର ମୁଖ ଧୋଇ, ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଦେହକୁ ଜଳରେ ଡୁବାଇ, ପୁଣିଥର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୁଖ ଧୋଇ, ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ଅଵଗାହ୍ଯ ପୁନସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଜପେଦ୍ଵୈ ଚାଘମର୍ଷଣମ୍ ତତ୍ତୋଯେ ଭାନୁସୋମାଗ୍ନିମଣ୍ଡଲଂ ଚ ସ୍ମରେଦ୍ଵଶୀ

ପୁଣିଥରେ ଜଳରେ ଡୁବି, ଅଘମର୍ଷଣ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ସେହି ଜଳରେ, ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ମଣ୍ଡଳ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର।

ଆଚମ୍ଯ ଚ ପୁନସ୍ତସ୍ମାଜ୍ ଜଲାଦୁତ୍ତୀର୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତୀର୍ଥମଧ୍ଯେ ତୁ ପୁନଃ ପୁଣ୍ଯଵିଵୃଦ୍ଧଯେ

ପୁଣିଥର ମୁଖ ଧୋଇ, ଜଳରୁ ବାହାରି, ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣିଥରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୃଙ୍ଗେଣ ପର୍ଣପୁଟକୈଃ ପାଲାଶୈଃ କ୍ଷାଲିତୈସ୍ ତଥା ସକୁଶେନ ସପୁଷ୍ପେଣ ଜଲେନୈଵାଭିଷେଚଯେତ୍

ହରିଣ ଶିଙ୍ଗ, ପଳାଶ ପତ୍ର, ଭଲଭାବେ ଧୋଇଥିବା, କୁଶ ଘାସ ଓ ଫୁଲ ସହିତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟିଏଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ରୁଦ୍ରେଣ ପଵମାନେନ ତ୍ଵରିତାଖ୍ଯେନ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ ତରତ୍ସମନ୍ଦୀଵର୍ଗାଦ୍ଯୈସ୍ ତଥା ଶାନ୍ତିଦ୍ଵଯେନ ଚ

ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ର, ପବମାନ, ତ୍ୱରିତ ମନ୍ତ୍ର, ତାରତ୍ସମନ୍ଦୀ ଓ ଦୁଇଟି ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଶାନ୍ତିଧର୍ମେଣ ଚୈକେନ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମପଵିତ୍ରକୈଃ ତତ୍ତନ୍ମନ୍ତ୍ରାଧିଦେଵାନାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଋଷୀନ୍ ସ୍ମରନ୍

ଏକ ଶାନ୍ତି କ୍ରିୟା ଓ ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ପବିତ୍ରତା ସହିତ, ସେଇ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଋଷିମାନଙ୍କର ରୂପକୁ ମନେକରି, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ହି ଚାଭିଷିଚ୍ଯାଥ ସ୍ଵମୂର୍ଧ୍ନି ପଯସା ଦ୍ଵିଜାଃ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଚ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଂ ଦେଵଂ ହୃଦି ପଞ୍ଚାସ୍ଯମ୍ ଈଶ୍ଵରମ୍

ଏପରି ଭାବେ, ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ପାଣି ଛିଟିଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ହୃଦୟରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚମ୍ଯାଚମନଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସ୍ଵସୂତ୍ରୋକ୍ତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ପଵିତ୍ରହସ୍ତଃ ସ୍ଵାସୀନଃ ଶୁଚୌ ଦେଶେ ଯଥାଵିଧି

ନିଜ ସୂତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରକାରେ ଆଚମନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହାତରେ, ଶୁଚି ଥାଏ ବସି, ଯଥାବିଧି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ସକୁଶଂ ଚାପି ଦକ୍ଷିଣେନ କରେଣ ତୁ ପିବେତ୍ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ତ୍ରିସ୍ତୋଯଂ ଚକ୍ରୀ ଭୂତ୍ଵା ହ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ

ପାଣି ଛିଟିଇ, ଡାହାଣ ହାତରେ କୁଶ ଧରି, ତିନିଥର ପାଣି ପିଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ କରିବା ଦରକାର।

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଧିଂସାପାପପ୍ରଶାନ୍ତଯେ ଏଵଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ନାନାଚମନମୁତ୍ତମମ୍

ତାପରେ, ଦୁଃଖ ଓ ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ନାନ ଓ ଆଚମନ ବିଧି କୁହାଯାଇଛି।

ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ହିତାର୍ଥେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଆଵାହଯେତ୍ତତୋ ଦେଵୀଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ ଆଯାତୁ ଵରଦା ଦେଵୀତ୍ଯ୍ ଅନେନୈଵ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍

ତାପରେ ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ, ବେଦମାତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ, 'ଦୟାଳୁ ଦେବୀ ଆସନ୍ତୁ' ବୋଲି କହି, ଏଭଳି ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର।

ପାଦ୍ଯମାଚମନୀଯଂ ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ପ୍ରାଣାଯାମତ୍ରଯଂ କୃତ୍ଵା ସମାସୀନଃ ସ୍ଥିତୋ ଽପି ଵା

ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇବା ଉଚିତ। ତିନି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ବସି କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

ସହସ୍ରଂ ଵା ତଦର୍ଧଂ ଵା ଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ତୁ ଵା ଗାଯତ୍ରୀଂ ପ୍ରଣଵେନୈଵ ତ୍ରିଵିଧେଷ୍ଵେକମାଚରେତ୍

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରଣବ ସହିତ ହଜାରଥର, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ, କିମ୍ବା ଏକଶଏ ଆଠଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ତିନି ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଏକଥର କରି।

ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ସ୍ଵଯମ୍ ଉତ୍ତମେ ଶିଖରେ ଦେଵୀତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵୋଦ୍ଵାସ୍ଯ ଚ ମାତରମ୍

ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପୂଜା କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, 'ଉତ୍ତମ ଶିଖରରେ ଥିବା ଦେବୀ' ବୋଲି କହି, ମାତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଚ୍ଯାଲୋକ୍ଯାଭିଵନ୍ଦ୍ଯେଶାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଭାସ୍କରଂ ତଥା

ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବେଦମାତା ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି, ଏବଂ ତାପରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

ଉଦୁତ୍ଯଂ ଚ ତଥା ଚିତ୍ରଂ ଜାତଵେଦସମେଵ ଚ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ପୁନଃ ସୂର୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ଵିଧାନତଃ

ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚମତ୍କାରୀ ଏବଂ ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁନି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମନ କରିବା ଦରକାର।

ତଥା ସୌରାଣି ସୂକ୍ତାନି ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମଜାନି ଚ ଜପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପଶ୍ଚାତ୍ ତ୍ରିଃ କୃତ୍ଵା ଚ ଵିଭାଵସୋଃ

ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମବେଦର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଆତ୍ମାନଂ ଚାନ୍ତରାତ୍ମାନଂ ପରମାତ୍ମାନମେଵ ଚ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ପୁନଃ ସୂର୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ଵିଭାଵସୁମ୍

ନିଜ ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁନି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ନମନ କରିବା ଉଚିତ।

ମୁନୀନ୍ ପିତୄନ୍ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ୍ଵନାମ୍ନାଵାହଯେତ୍ତତଃ ସର୍ଵାନାଵାହଯାମୀତି ଦେଵାନାଵାହ୍ଯ ସର୍ଵତଃ

ଏହାପରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଋଷିମାନେ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ନାମରେ ଆହ୍ୱାନ କରି, 'ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି' ବୋଲି, ଚାରିଦିଗରୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତର୍ପଯେଦ୍ଵିଧିନା ପଶ୍ଚାତ୍ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵା ହ୍ଯୁଦଙ୍ମୁଖଃ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସ୍ଵରୂପଂ ତତ୍ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ତାପରେ, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଓ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ନମସ୍କାର କରି।

ଦେଵାନାଂ ପୁଷ୍ପତୋଯେନ ଋଷୀଣାଂ ତୁ କୁଶାଂଭସା ପିତୄଣାଂ ତିଲତୋଯେନ ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତେନ ସର୍ଵତଃ

ଦେବତାଙ୍କୁ ଫୁଲ ମିଶା ପାଣି, ଋଷିମାନଙ୍କୁ କୁଶ ମିଶା ପାଣି, ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତିଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ମିଶା ପାଣି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଯଜ୍ଞୋପଵୀତୀ ଦେଵାନାଂ ନିଵୀତୀ ଋଷିତର୍ପଣମ୍ ପ୍ରାଚୀନାଵୀତୀ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପିତୄଣାଂ ତର୍ପଯେତ୍ କ୍ରମାତ୍

ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପବୀତ ବାମ କାନ୍ଧରେ, ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଛାତି ଉପରେ, ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଡାହାଣ କାନ୍ଧରେ ଧରି, କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ଅଙ୍ଗୁଲ୍ଯଗ୍ରେଣ ଵୈ ଧୀମାଂସ୍ ତର୍ପଯେଦ୍ଦେଵତର୍ପଣମ୍ ଋଷୀନ୍ କନିଷ୍ଠାଙ୍ଗୁଲିନା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧଯେ

ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେବା ପାଇଁ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଛୋଟ ଟିପ୍ ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ କନିଷ୍ଠା ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପିତୄଂସ୍ତୁ ତର୍ପଯେଦ୍ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗୁଷ୍ଠକେନ ତୁ ତଥୈଵଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଯଜେଦ୍ ଦ୍ଵିଜଃ

ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଡାହାଣ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵଯଜ୍ଞଂ ଚ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଭୂତଯଜ୍ଞଂ ତଥୈଵ ଚ ପିତୃଯଜ୍ଞଂ ଚ ପୂତାତ୍ମା ଯଜ୍ଞକର୍ମପରାଯଣଃ

ଯିଏ ପବିତ୍ର ମନରେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏବଂ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ଵଶାଖାଧ୍ଯଯନଂ ଵିପ୍ର ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ ଇତି ସ୍ମୃତଃ ଅଗ୍ନୌ ଜୁହୋତି ଯଚ୍ଚାନ୍ନଂ ଦେଵଯଜ୍ଞ ଇତି ସ୍ମୃତଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ଶାଖାର ବେଦ ପାଠ କରିବାକୁ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅଗ୍ନିକୁ ଅନ୍ନ ଦେଇ ହୋମ କରିବାକୁ ଦେବୟଜ୍ଞ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।