ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅନେନ ଵିଧିନା ସ୍ନାତ୍ଵା ସକୃତ୍ପୂଜ୍ଯ ଚ ଶଙ୍କରମ୍ ବ୍ରହ୍ମକୂର୍ଚଂ ଚ ପୀତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

ଏହି ବିଧିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକଥର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରହ୍ମକୁର୍ଚ୍ଚ ପିଇଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ତ୍ରିଵିଧଂ ସ୍ନାନମାଖ୍ଯାତଂ ଦେଵଦେଵେନ ଶଂଭୁନା ହିତାଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଯାନାଂ ଚତୁର୍ମୁଖସୁତୋତ୍ତମ

ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ ଶମ୍ଭୁ ଚାରିମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ପୁଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପକୃତ ହେଉଥିବା ପାଇଁ ତିନି ପ୍ରକାର ସ୍ନାନ ବିବରଣା କରିଛନ୍ତି।

ଵାରୁଣଂ ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ତତଶ୍ଚାଗ୍ନେଯମୁତ୍ତମମ୍ ମନ୍ତ୍ରସ୍ନାନଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ପୂଜଯେତ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ପ୍ରଥମେ ବାରୁଣ ସ୍ନାନ, ତାପରେ ଉତ୍ତମ ଅଗ୍ନିୟ ସ୍ନାନ, ତାପରେ ମନ୍ତ୍ର ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଭାଵଦୁଷ୍ଟୋ ଽମ୍ଭସି ସ୍ନାତ୍ଵା ଭସ୍ମନା ଚ ନ ଶୁଧ୍ଯତି ଭାଵଶୁଦ୍ଧଶ୍ଚରେଚ୍ଛୌଚମ୍ ଅନ୍ଯଥା ନ ସମାଚରେତ୍

ମନରେ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ରହିଲେ, ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବା ଭସ୍ମ ଲଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ମିଳେନି। ଭଲ ଭାବ ରଖି ପବିତ୍ରତା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ, ନାହିଁଲେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସରିତ୍ସରସ୍ତଡାଗେଷୁ ସର୍ଵେଷ୍ଵ୍ ଆ ପ୍ରଲଯଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵାପି ଭାଵଦୁଷ୍ଟଶ୍ଚେନ୍ ନ ଶୁଧ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ

ଏକ ଲୋକ ଯଦି ସମସ୍ତ ନଦୀ, ସର, ପୋଖରୀରେ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ମନ ଅପବିତ୍ର ରହିଲା, ତେବେ ପବିତ୍ରତା ହୁଏନି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ନୃଣାଂ ହି ଚିତ୍ତକମଲଂ ପ୍ରବୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଯଦା ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ତମସା ଜ୍ଞାନଭାନୋର୍ଭାସା ତଦା ଶୁଚିଃ

ମନର କମଳ ଯେତେବେଳେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯଦି ଏହା ଅନ୍ଧକାରରେ ଶୁଏ, ତେବେ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ପବିତ୍ରତା ମିଳେ।

ମୃଚ୍ଛକୃତ୍ତିଲପୁଷ୍ପଂ ଚ ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ଭସିତଂ ତଥା ଆଦାଯ ତୀରେ ନିଃକ୍ଷିପ୍ଯ ସ୍ନାନତୀର୍ଥେ କୁଶାନି ଚ

ସ୍ନାନ ପାଇଁ ମାଟି, ଗୋବର, ଫୁଲ ଏବଂ ଭସ୍ମ ନେଇ, ତୀରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ସେଥିରେ କୁଶ ଘାସ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଦରକାର।

ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯାଚମ୍ଯ ପାଦୌ ଚ ମଲଂ ଦେହାଦ୍ଵିଶୋଧ୍ଯ ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯୈସ୍ତୁ ତୀରଦେଶସ୍ଥୈସ୍ ତତଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍

ପାଦ ଧୋଇ ଏବଂ ମୁଖ ଧୋଇ, ତୀରରେ ମିଳୁଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେହର ମଳ ହଟାଇ, ତାପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଉଦ୍ଧୃତାସୀତିମନ୍ତ୍ରେଣ ପୁନର୍ଦେହଂ ଵିଶୋଧଯେତ୍ ମୃଦାଦାଯ ତତଶ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ ଵସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ହ୍ଯନୁଲ୍ବଣମ୍

'ଉଦ୍ଧୃତାସୀତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେହକୁ ପୁଣିଥରେ ପବିତ୍ର କରିବା, ମାଟି ନେଇ, ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଦୂରେ ରଖି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରାଂ ଦୁରାଧର୍ଷାମ୍ ଇତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ କପିଲାଗୋମଯେନୈଵ ଖସ୍ଥେନୈଵ ତୁ ଲେପଯେତ୍

'ଗନ୍ଧଦ୍ୱାରାଁ ଦୁରାଧର୍ଷାମ୍' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କପିଳା ଗାଈର ଗୋବରକୁ ହାତରେ ଧରି, ତାହାକୁ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ତଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ମଲିନଂ ତତଃ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରପରୀଧାନୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍

ପୁଣିଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ମେଳା ବସ୍ତ୍ର ଛାଡି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତାପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମ୍ ଆଵାହ୍ଯ ଵରୁଣଂ ତଥା ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ମନସା ଦେଵଂ ଧ୍ଯାନଯଜ୍ଞେନ ଵୈ ଭଵମ୍

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ବାରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଧ୍ୟାନ ଯଜ୍ଞ କରି ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚମ୍ଯ ତ୍ରିସ୍ତଦା ତୀର୍ଥେ ହ୍ଯ୍ ଅଵଗାହ୍ଯ ଭଵଂ ସ୍ମରନ୍ ପୁନରାଚମ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମହାଜଲମ୍

ତୀରେ ତିନିଥର ମୁଖ ଧୋଇ, ଭବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଦେହକୁ ଜଳରେ ଡୁବାଇ, ପୁଣିଥର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୁଖ ଧୋଇ, ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ଅଵଗାହ୍ଯ ପୁନସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଜପେଦ୍ଵୈ ଚାଘମର୍ଷଣମ୍ ତତ୍ତୋଯେ ଭାନୁସୋମାଗ୍ନିମଣ୍ଡଲଂ ଚ ସ୍ମରେଦ୍ଵଶୀ

ପୁଣିଥରେ ଜଳରେ ଡୁବି, ଅଘମର୍ଷଣ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ସେହି ଜଳରେ, ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ମଣ୍ଡଳ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର।

ଆଚମ୍ଯ ଚ ପୁନସ୍ତସ୍ମାଜ୍ ଜଲାଦୁତ୍ତୀର୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତୀର୍ଥମଧ୍ଯେ ତୁ ପୁନଃ ପୁଣ୍ଯଵିଵୃଦ୍ଧଯେ

ପୁଣିଥର ମୁଖ ଧୋଇ, ଜଳରୁ ବାହାରି, ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣିଥରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୃଙ୍ଗେଣ ପର୍ଣପୁଟକୈଃ ପାଲାଶୈଃ କ୍ଷାଲିତୈସ୍ ତଥା ସକୁଶେନ ସପୁଷ୍ପେଣ ଜଲେନୈଵାଭିଷେଚଯେତ୍

ହରିଣ ଶିଙ୍ଗ, ପଳାଶ ପତ୍ର, ଭଲଭାବେ ଧୋଇଥିବା, କୁଶ ଘାସ ଓ ଫୁଲ ସହିତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟିଏଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ରୁଦ୍ରେଣ ପଵମାନେନ ତ୍ଵରିତାଖ୍ଯେନ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ ତରତ୍ସମନ୍ଦୀଵର୍ଗାଦ୍ଯୈସ୍ ତଥା ଶାନ୍ତିଦ୍ଵଯେନ ଚ

ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ର, ପବମାନ, ତ୍ୱରିତ ମନ୍ତ୍ର, ତାରତ୍ସମନ୍ଦୀ ଓ ଦୁଇଟି ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଶାନ୍ତିଧର୍ମେଣ ଚୈକେନ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମପଵିତ୍ରକୈଃ ତତ୍ତନ୍ମନ୍ତ୍ରାଧିଦେଵାନାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଋଷୀନ୍ ସ୍ମରନ୍

ଏକ ଶାନ୍ତି କ୍ରିୟା ଓ ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ପବିତ୍ରତା ସହିତ, ସେଇ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଋଷିମାନଙ୍କର ରୂପକୁ ମନେକରି, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ହି ଚାଭିଷିଚ୍ଯାଥ ସ୍ଵମୂର୍ଧ୍ନି ପଯସା ଦ୍ଵିଜାଃ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଚ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଂ ଦେଵଂ ହୃଦି ପଞ୍ଚାସ୍ଯମ୍ ଈଶ୍ଵରମ୍

ଏପରି ଭାବେ, ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ପାଣି ଛିଟିଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ହୃଦୟରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚମ୍ଯାଚମନଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସ୍ଵସୂତ୍ରୋକ୍ତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ପଵିତ୍ରହସ୍ତଃ ସ୍ଵାସୀନଃ ଶୁଚୌ ଦେଶେ ଯଥାଵିଧି

ନିଜ ସୂତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରକାରେ ଆଚମନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହାତରେ, ଶୁଚି ଥାଏ ବସି, ଯଥାବିଧି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ସକୁଶଂ ଚାପି ଦକ୍ଷିଣେନ କରେଣ ତୁ ପିବେତ୍ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ତ୍ରିସ୍ତୋଯଂ ଚକ୍ରୀ ଭୂତ୍ଵା ହ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ

ପାଣି ଛିଟିଇ, ଡାହାଣ ହାତରେ କୁଶ ଧରି, ତିନିଥର ପାଣି ପିଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ କରିବା ଦରକାର।

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଧିଂସାପାପପ୍ରଶାନ୍ତଯେ ଏଵଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ନାନାଚମନମୁତ୍ତମମ୍

ତାପରେ, ଦୁଃଖ ଓ ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ନାନ ଓ ଆଚମନ ବିଧି କୁହାଯାଇଛି।

ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ହିତାର୍ଥେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଆଵାହଯେତ୍ତତୋ ଦେଵୀଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ ଆଯାତୁ ଵରଦା ଦେଵୀତ୍ଯ୍ ଅନେନୈଵ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍

ତାପରେ ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ, ବେଦମାତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ, 'ଦୟାଳୁ ଦେବୀ ଆସନ୍ତୁ' ବୋଲି କହି, ଏଭଳି ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର।

ପାଦ୍ଯମାଚମନୀଯଂ ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ପ୍ରାଣାଯାମତ୍ରଯଂ କୃତ୍ଵା ସମାସୀନଃ ସ୍ଥିତୋ ଽପି ଵା

ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇବା ଉଚିତ। ତିନି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ବସି କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

ସହସ୍ରଂ ଵା ତଦର୍ଧଂ ଵା ଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ତୁ ଵା ଗାଯତ୍ରୀଂ ପ୍ରଣଵେନୈଵ ତ୍ରିଵିଧେଷ୍ଵେକମାଚରେତ୍

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରଣବ ସହିତ ହଜାରଥର, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ, କିମ୍ବା ଏକଶଏ ଆଠଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ତିନି ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଏକଥର କରି।

ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ସ୍ଵଯମ୍ ଉତ୍ତମେ ଶିଖରେ ଦେଵୀତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵୋଦ୍ଵାସ୍ଯ ଚ ମାତରମ୍

ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପୂଜା କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, 'ଉତ୍ତମ ଶିଖରରେ ଥିବା ଦେବୀ' ବୋଲି କହି, ମାତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଚ୍ଯାଲୋକ୍ଯାଭିଵନ୍ଦ୍ଯେଶାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଭାସ୍କରଂ ତଥା

ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବେଦମାତା ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି, ଏବଂ ତାପରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

ଉଦୁତ୍ଯଂ ଚ ତଥା ଚିତ୍ରଂ ଜାତଵେଦସମେଵ ଚ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ପୁନଃ ସୂର୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ଵିଧାନତଃ

ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚମତ୍କାରୀ ଏବଂ ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁନି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମନ କରିବା ଦରକାର।