ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ ଛଗଲଃ କୁଣ୍ଡକର୍ଣଶ୍ ଚ କୁଭାଣ୍ଡଶ୍ ଚ ପ୍ରଵାହକଃ
ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ତପୋଧନ ହେବେ — ଛଗଳ, କୁଣ୍ଡକର୍ଣ୍ଣ, କୁଭାଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରବାହକ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗମ୍ ଅମୃତତ୍ଵାଯ ତେ ଗତାଃ ଷଡ୍ଵିଂଶେ ପରିଵର୍ତେ ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ପରାଶରଃ
ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚିବେ। ଛବିଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ବ୍ୟାସ ପରାଶର ହେବେ—
ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସହିଷ୍ଣୁର୍ନାମ ନାମତଃ ପୁରଂ ଭଦ୍ରଵଟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସହିଷ୍ଣୁ ନାମରେ, ଭଦ୍ରବଟ ନଗରରେ, କଳିଯୁଗ ଶେଷରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବି।
ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଧାର୍ମିକାଃ ଉଲୂକୋ ଵିଦ୍ଯୁତଶ୍ଚୈଵ ଶଂବୂକୋ ହ୍ଯାଶ୍ଵଲାଯନଃ
ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ — ଉଲୂକ, ବିଦ୍ୟୁତ, ଶମ୍ବୂକ ଓ ଆଶ୍ୱଲାୟଣ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ତେ ଗତାଃ ସପ୍ତଵିଂଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତେ କ୍ରମାଗତେ
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗକୁ ପାଇଁ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ଗଲେ । ସତେଇତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆସିଲେ, ପୁନି ଏହି ଘଟଣା ଘଟିବ ।
ଜାତୂକର୍ଣ୍ଯୋ ଯଦା ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତପୋଧନଃ ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସୋମଶର୍ମା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଯେତେବେଳେ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ ବଡ଼ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସୋମଶର୍ମା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବି ।
ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗଵିଶ୍ରୁତଃ ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ଶିଷ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ
ଯେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୱୀ ଓ ଯୋଗରେ ନିପୁଣ ହେବେ ।
ଅକ୍ଷପାଦଃ କୁମାରଶ୍ ଚ ଉଲୂକୋ ଵତ୍ସ ଏଵ ଚ ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଵିମଲାଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ
ଅକ୍ଷପାଦ, କୁମାର, ଉଲୂକ ଓ ବତ୍ସ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା, ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ତତୋ ଗତାଃ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତେ କ୍ରମାଗତେ
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗକୁ ପାଇଁ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ଗଲେ । ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆସିଲେ, ପୁନି ଏହି ଘଟଣା ହେବ ।
ପରାଶରସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଲୋକପିତାମହଃ ଯଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵ୍ଯାସୋ ନାମ୍ନା ଦ୍ଵୈପାଯନଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଯେତେବେଳେ ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶ୍ରୀମାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ, ବ୍ୟାସ ନାମରେ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ହେବେ,
ତଦା ଷଷ୍ଠେନ ଚାଂଶେନ କୃଷ୍ଣଃ ପୁରୁଷସତ୍ତମଃ ଵସୁଦେଵାଦ୍ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵାସୁଦେଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେତେବେଳେ ଷଷ୍ଠ ଅଂଶରେ, କୃଷ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାସୁଦେବ ହେବେ ।
ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗମାଯଯା ଲୋକଵିସ୍ମଯନାର୍ଥାଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଶରୀରକଃ
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଯୋଗୀ ଭାବେ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେବା ପାଇଁ ଅବତାର ନେବି ।
ଶ୍ମଶାନେ ମୃତମ୍ ଉତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଯମ୍ ଅନାଥକମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ହିତାର୍ଥାଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଯୋଗମାଯଯା
ଶ୍ମଶାନରେ ପଡ଼ିଥିବା, କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନଥିବା ଏକ ମୃତଦେହକୁ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମୁଁ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ।
ଦିଵ୍ଯାଂ ମେରୁଗୁହାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଦା ବ୍ରହ୍ମଂଲ୍ ଲକୁଲୀ ନାମ ନାମତଃ
ଦିବ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ, ତୁମେ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ, ଲକୁଳୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି ।
କାଯାଵତାର ଇତ୍ଯେଵଂ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଵୈ ତଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁଵିଖ୍ଯାତଂ ଯାଵଦ୍ ଭୂମିର୍ ଧରିଷ୍ଯତି
ଏହାକୁ କାୟାବତାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେ ସମୟରେ, ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ପୃଥିବୀ ରହିଥିବାଯାଏଁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ।
ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ କୁଶିକଶ୍ ଚୈଵ ଗର୍ଗଶ୍ ଚ ମିତ୍ରଃ କୌରୁଷ୍ଯ ଏଵ ଚ
ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋର ପୁଅମାନେ ତପସ୍ୱୀ ହେବେ — କୁଶିକ, ଗର୍ଗ, ମିତ୍ର ଓ କୌରୁଷ୍ୟ ।
ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଵିମଲା ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵରେତସଃ
ଏମାନେ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗକୁ ପାଇଁ, ପବିତ୍ର ଓ ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା ଥିବା ।
ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ଏତେ ପାଶୁପତାଃ ସିଦ୍ଧା ଭସ୍ମୋଦ୍ଧୂଲିତଵିଗ୍ରହାଃ
ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନି ଫେରିବା ଦୁର୍ଲଭ । ଏମାନେ ସିଦ୍ଧ ପାଶୁପତ, ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା ।
ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନରତା ନିତ୍ଯଂ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରତଃ ସ୍ଥିତାଃ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଯି ଚ ଯୋଗେନ ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
ସେମାନେ ସଦା ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହିଥାନ୍ତି, ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ଯୋଗରେ, ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା ।
ସଂସାରବନ୍ଧଚ୍ଛେଦାର୍ଥଂ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗପ୍ରକାଶକମ୍ ସ୍ଵରୂପଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଯୋଗଂ ପାଶୁପତଂ ମହତ୍
ସଂସାରର ବନ୍ଧନ କାଟିବା, ଜ୍ଞାନର ପଥକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଓ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ ପାଇବା ପାଇଁ, ଏହି ମହା ପାଶୁପତ ଯୋଗ ।
ଯୋଗମାର୍ଗା ଅନେକାଶ୍ ଚ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନେକଶଃ ନ ନିଵୃତ୍ତିମୁପାଯାନ୍ତି ଵିନା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଅନେକ ଯୋଗ ପଥ ଓ ଅନେକ ଜ୍ଞାନ ପଥ ଅଛି, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିନା ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ନହୁଏ ।
ଯଦାଚରେତ୍ତପଶ୍ଚାଯଂ ସର୍ଵଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଵିଵର୍ଜିତମ୍ ତଦା ସ ମୁକ୍ତୋ ମନ୍ତଵ୍ଯଃ ପକ୍ଵଂ ଫଲମିଵ ସ୍ଥିତଃ
ଯେତେବେଳେ କେହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି ମନ୍ତବ୍ୟ, ପକା ଫଳ ପରି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ।
ଏକାହଂ ଯଃ ପୁମାନ୍ସମ୍ଯକ୍ ଚରେତ୍ପାଶୁପତଵ୍ରତମ୍ ନ ସାଂଖ୍ଯେ ପଞ୍ଚରାତ୍ରେ ଵା ନ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଗତିଂ କଦା
ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏକ ଦିନ ପାଶୁପତ ବ୍ରତକୁ ଠିକ ଭାବରେ ପାଳନ କରେ, ସେ ସାଂଖ୍ୟ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚରାତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯେତଦ୍ଵୈ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଅଵତାରେଷୁ ଲକ୍ଷଣମ୍ ମନ୍ଵାଦିକୃଷ୍ଣପର୍ଯନ୍ତମ୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶଦ୍ ଯୁଗକ୍ରମାତ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ମନୁରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୃଷ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଠାଇଶ ଯୁଗର ଅନୁକ୍ରମରେ ଅବତାରମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ବିବରଣା କରିଛି।
ତତ୍ର ଶ୍ରୁତିସମୂହାନାଂ ଵିଭାଗୋ ଧର୍ମଲକ୍ଷଣଃ ଭଵିଷ୍ଯତି ତଦା କଲ୍ପେ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଯଦା
ସେଠାରେ ଶ୍ରୁତିଗୁଡିକର ବିଭାଗ ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ ହେବ; ଏହି କଳ୍ପରେ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାବେଳେ ଏହା ହେବ।
ନିଶମ୍ଯୈଵଂ ମହାତେଜା ମହାଦେଵେନ କୀର୍ତିତମ୍ ରୁଦ୍ରାଵତାରଂ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଅବତାର ବିଷୟରେ ଏଭଳି ଶୁଣି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭଗବାନ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଇଷ୍ଟାଭିଃ ପୁନଃ ପ୍ରାହ ଚ ଶଙ୍କରମ୍ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁମଯା ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁମଯା ଗଣାଃ
ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରି, ପୁନି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ବିଷ୍ଣୁରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି।'
ନ ହି ଵିଷ୍ଣୁସମା କାଚିଦ୍ ଗତିରନ୍ଯା ଵିଧୀଯତେ ଇତ୍ଯେଵଂ ସତତଂ ଵେଦା ଗାଯନ୍ତି ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ; ଏହିପରି ବେଦମାନେ ସଦା ଗାୟନ କରନ୍ତି— ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ ଦେଵଦେଵୋ ଭଗଵାଂସ୍ ତଵ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନେ ରତଃ ତଵ ପ୍ରଣାମପରମଃ କଥଂ ଦେଵୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମର ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ ଲଗିଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରିବାରେ ସଦା ଲଗିଥିବା— ଦେବତା କିପରି ପ୍ରଭୁ ହେଲେ?
ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ପ୍ରପିବନ୍ନିଵ ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତସ୍ତତ୍ପ୍ରଶ୍ନଗୌରଵାତ୍
ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାହାର ପ୍ରଶ୍ନର ଗମ୍ଭୀରତାରୁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁରେ ତାକି ରହିଲେ।