ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ମୋକ୍ଷୋ ଧର୍ମସ୍ତଥାର୍ଥଶ୍ ଚ କାମଶ୍ଚେତି ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ଯସ୍ମାଦ୍ଵେଦାଶ୍ ଚ ଵେଦ୍ଯଂ ଚ ଚତୁର୍ଧା ଵୈ ଭଵିଷ୍ଯତି

ମୋକ୍ଷ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ—ଏହି ଚାରିଟି ଏବଂ ଏହାର ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଓ ଜାଣିବାକୁ ଥିବା ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଚାରିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେବ।

ଭୂତଗ୍ରାମାଶ୍ ଚ ଚତ୍ଵାର ଆଶ୍ରମାଶ୍ ଚ ତଥୈଵ ଚ ଧର୍ମସ୍ଯ ପାଦାଶ୍ଚତ୍ଵାରଶ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ମମ ପୁତ୍ରକାଃ

ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବ ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଧର୍ମର ଚାରିଟି ଆଧାର ଅଛି, ଏବଂ ମୋର ଚାରିଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି।

ତସ୍ମାଚ୍ଚତୁର୍ଯୁଗାଵସ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଵୈ ସଚରାଚରମ୍ ଚତୁର୍ଧାଵସ୍ଥିତଶ୍ଚୈଵ ଚତୁଷ୍ପାଦୋ ଭଵିଷ୍ଯତି

ଏହିକାରଣରୁ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଚାରି ଯୁଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବ, ଏବଂ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ଚାରିଟି ଆଧାରରେ ଦଢ଼ ହେବ।

ଭୂର୍ଲୋକୋ ଽଥ ଭୁଵର୍ଲୋକଃ ସ୍ଵର୍ଲୋକଶ୍ ଚ ମହସ୍ ତଥା ଜନସ୍ତପଶ୍ ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକସ୍ତତଃ ପରମ୍

ଭୂଲୋକ, ତାପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ, ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ଏବଂ ମହଲୋକ; ଜନଲୋକ, ତପଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଉପରେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ।

ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରସ୍ଥିତୋ ଲୋକଃ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ତଦକ୍ଷରମ୍ ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵର୍ମହଶ୍ଚୈଵ ପାଦାଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ଚ

ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ସେଇ ଅକ୍ଷର ଅଛି; ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱର୍ ଓ ମହଲୋକ ଏହି ଚାରିଟି ଆଧାର।

ଭୂର୍ଲୋକଃ ପ୍ରଥମଃ ପାଦୋ ଭୁଵର୍ଲୋକସ୍ତତଃ ପରମ୍ ସ୍ଵର୍ଲୋକୋ ଵୈ ତୃତୀଯଶ୍ ଚ ଚତୁର୍ଥସ୍ତୁ ମହସ୍ ତଥା

ଭୂଲୋକ ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ତାପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ, ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ମହଲୋକ।

ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ ଜନସ୍ତତ୍ର ଷଷ୍ଠଶ୍ ଚ ତପ ଉଚ୍ଯତେ ସତ୍ଯଂ ତୁ ସପ୍ତମୋ ଲୋକୋ ହ୍ଯ୍ ଅପୁନର୍ଭଵଗାମିନାମ୍

ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଜନଲୋକ, ଷଷ୍ଠ ହେଉଛି ତପଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ ସପ୍ତମ ଲୋକ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଃ ସ୍ମୃତଂ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ସ୍କାନ୍ଦମୌମଂ ତଥା ସ୍ଥାନଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତମ୍

ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହିପରି ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଉମାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ।

ରୁଦ୍ରଲୋକଃ ସ୍ମୃତସ୍ତସ୍ମାତ୍ ପଦଂ ତଦ୍ଯୋଗିନାଂ ଶୁଭମ୍ ନିର୍ମମା ନିରହଙ୍କାରାଃ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତାଃ

ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ପଦ ବୋଲି ମନାଯାଏ—ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ମମ, ନିରହଂକାରୀ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ।

ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ତଦ୍ଦ୍ଵିଜା ଯୁକ୍ତା ଧ୍ଯାନତତ୍ପରମାନସାଃ ଯସ୍ମାଚ୍ଚତୁଷ୍ପଦା ହ୍ଯେଷା ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟା ସରସ୍ଵତୀ

ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏକତ୍ରିତ ଏବଂ ଧ୍ୟାନରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରିବେ; ଏବଂ ତୁମେ ଯେ ଚାରିପଦୀ ସରସ୍ୱତୀକୁ ଦେଖିଛ, ସେହିପାଇଁ।

ପାଦାନ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଵୈ କୌମାରଂ ଶାନ୍ତମୁତ୍ତମମ୍ ଔମଂ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ତସ୍ମାଦ୍ଦୃଷ୍ଟା ଚତୁଷ୍ପଦା

ପାଦର ଶେଷ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଲୋକ, ଶାନ୍ତ ଓ ଉତ୍ତମ କୌମାର, ଏବଂ ଆଉ ଏହି ଔମ ଓ ମହେଶ୍ୱର; ଏହିପରି ଚାରିପଦୀ ରୂପ ଦେଖାଯାଇଛି।

ତସ୍ମାତ୍ତୁ ପଶଵଃ ସର୍ଵେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଚତୁଷ୍ପଦାଃ ତତଶ୍ଚୈଷାଂ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଚତ୍ଵାରସ୍ତେ ପଯୋଧରାଃ

ଏହିକାରଣରୁ ସମସ୍ତ ପଶୁ ଚାରିପଦୀ ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଚାରିଟି ଦୁଧ ଥିବ।

ସୋମଶ୍ ଚ ମନ୍ତ୍ରସଂଯୁକ୍ତୋ ଯସ୍ମାନ୍ମମ ମୁଖାଚ୍ଚ୍ଯୁତଃ ଜୀଵଃ ପ୍ରାଣଭୃତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପୁନଃ ପୀତସ୍ତନାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଏବଂ ଯେହେତୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସୋମ ମୋ ମୁଖରୁ ବହିଛି, ସେଇ ଜୀବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ୱାସ ନେଇଥାନ୍ତି, ଓ ବ୍ରହ୍ମନ, ସେମାନେ ପୁନି ମାଆର ଦୁଧ ପିଇଥିବା ବୋଲି ଅଭିଧାନ ହୋଇଛି।

ତସ୍ମାତ୍ସୋମମଯଂ ଚୈଵ ଅମୃତଂ ଜୀଵସଂଜ୍ଞିତମ୍ ଚତୁଷ୍ପାଦା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଶ୍ଵେତତ୍ଵଂ ଚାସ୍ଯ ତେନ ତତ୍

ଏହିକାରଣରୁ, ସୋମ ନାମକ ଅମୃତକୁ ଜୀବ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ; ସେମାନେ ଚାରିପଦୀ ହେବେ, ଏବଂ ଏହିକାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଧଳା।

ଯସ୍ମାଚ୍ଚୈଵ କ୍ରିଯା ଭୂତ୍ଵା ଦ୍ଵିପଦା ଚ ମହେଶ୍ଵରୀ ଦୃଷ୍ଟା ପୁନସ୍ତଥୈଵୈଷା ସାଵିତ୍ରୀ ଲୋକଭାଵିନୀ

ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଥିଲାବେଳେ, ଦୁଇପଦୀ ମହାଶକ୍ତି ମାଁ ପୁଣି ଦେଖାଯାଇଥିଲେ, ଏହି ସାବିତ୍ରୀ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ।

ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଦ୍ଵିପଦାଃ ସର୍ଵେ ଦ୍ଵିସ୍ତନାଶ୍ ଚ ନରାଃ ଶୁଭାଃ ତସ୍ମାଚ୍ଚେଯମଜା ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵଵର୍ଣା ମହେଶ୍ଵରୀ

ଏହିକାରଣରୁ, ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଦୁଇପଦୀ ଏବଂ ଦୁଇଟି ସ୍ତନ ଥିବା; ଏହିପରି ଅଜନ୍ମା ମହେଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ଯା ଵୈ ଦୃଷ୍ଟା ମହାସତ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵଭୂତଧରା ତ୍ଵଯା ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଵୈ ଭଵିଷ୍ଯତି

ଯିଏ ତୁମେ ଦେଖିଥିଲେ, ସେଇ ମହାଶକ୍ତି ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଏହିକାରଣରୁ, ପ୍ରଜାମାନେ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରିବେ।

ଅଜଶ୍ଚୈଵ ମହାତେଜା ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଅମୋଘରେତାଃ ସର୍ଵତ୍ର ମୁଖେ ଚାସ୍ଯ ହୁତାଶନଃ

ଯିଏ ଜନ୍ମହୀନ ଏବଂ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ହେବେ; ତାଙ୍କର ବୀଜ କେବେ ନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଖରେ ହେବ ହବନ ଅଗ୍ନି।

ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଗତୋ ମେଧ୍ଯଃ ପଶୁରୂପୀ ହୁତାଶନଃ ତପସା ଭାଵିତାତ୍ମାନୋ ଯେ ମାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେଠାରୁ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ପବିତ୍ର, ପଶୁ ଆକାରରେ ଥିବା ଏହି ଅଗ୍ନିମୁଖୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି ଦେଖିବେ—

ଈଶିତ୍ଵେ ଚ ଵଶିତ୍ଵେ ଚ ସର୍ଵଗଂ ସର୍ଵତଃ ସ୍ଥିତମ୍ ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାଂ ନିର୍ମୁକ୍ତାସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାନୁଷ୍ଯକଂ ଵପୁଃ

ଏହି ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଶକ୍ତି ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ରଜ ଓ ତମ ଗୁଣରୁ ମୁକ୍ତ, ମଣିଷ ଶରୀରକୁ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି—

ମତ୍ସମୀପମୁପେଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରେଣ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଭଳି କହିଥିଲେ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନରାହ ପିତାମହଃ ଯ ଏଵଂ ଭଗଵାନ୍ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଵୈ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ବ୍ରହ୍ମା ଶିର ନମାଇ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ପୁନି କହିଲେ: 'ଯିଏ ଏଭଳି ଭାବେ ଗାୟତ୍ରୀ ମାନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିଥାଏ—'

ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାନଂ ହି ସର୍ଵଂ ତ୍ଵାଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯାସ୍ତଵ ଚେଶ୍ଵର ତସ୍ଯ ଦେହି ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ତଥାସ୍ତ୍ଵିତି ଚ ସୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍

'ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ତୁମେ, ତୁମର ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା। ସେଠିପାଇଁ ସେଠିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଦିଅ।' ଏଭଳି ସେ କହିଲେ।

ତସ୍ମାଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ହି ଵିଶ୍ଵତ୍ଵମ୍ ଅସ୍ଯାଶ୍ଚାସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଂ ଵଚନାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରଭୋଃ

ଏହିପରି, ଯିଏ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ବିଶ୍ୱତ୍ୱକୁ ଜାଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରହ୍ମ ସାଯୁଜ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵମଖିଲଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରେଣ ପରିଭାଷିତମ୍ ପୁନଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ରୁଦ୍ରମାହ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଏଭଳି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁଥିରେ ରୁଦ୍ର କଥା କହିଥିଲେ, ପୁନି ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରଜାପତି କହିଲେ।

ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ମହେଶ୍ଵର ଉମାଧଵ ମହାଦେଵ ନମୋ ଲୋକାଭିଵନ୍ଦିତ

'ହେ ଭଗବାନ, ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱର ଆକାର, ମହେଶ୍ୱର, ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ମହାଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ।'

ଵିଶ୍ଵରୂପ ମହାଭାଗ କସ୍ମିନ୍କାଲେ ମହେଶ୍ଵର ଯା ଇମାସ୍ତେ ମହାଦେଵ ତନଵୋ ଲୋକଵନ୍ଦିତାଃ

'ହେ ବିଶ୍ୱର ଆକାର, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କେଉଁ ସମୟରେ ମହେଶ୍ୱର, ଏହି ତୁମ ରୂପଗୁଡ଼ିକ, ମହାଦେବ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ପ୍ରକଟ ହୁଏ?'

କସ୍ଯାଂ ଵା ଯୁଗସଂଭୂତ୍ଯାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତୀହ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ କେନ ଵା ତପସା ଦେଵ ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ କେନ ଵା

'କେଉଁ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ଏଠାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରିବେ? କେଉଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା କେଉଁ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବ?'

ନମସ୍ତେ ଵୈ ମହାଦେଵ ଶକ୍ଯୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶର୍ଵଃ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ପୁରଃ

'ହେ ମହାଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ—ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବେ କି?' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶର୍ବ ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।