ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପ୍ରାଣାଂସ୍ତସ୍ଯ ଦଦୌ ଭୂଯସ୍ ତ୍ରିଶୂଲୀ ନୀଲଲୋହିତଃ ଲବ୍ଧ୍ଵାସୂନ୍ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍

ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ନୀଳ-ଲାଲ ଦେହୀ, ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଦେଲେ; ପ୍ରାଣ ମିଳିବା ପରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବଦେବୀ ଉମାପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତୋ ଽପଶ୍ଯଦ୍ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଵିଶ୍ଵମୀଶ୍ଵରମ୍ ସର୍ଵଲୋକମଯଂ ଦେଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ତୁତ୍ଵା ପିତାମହଃ

ସେ ଶିର ନମାଇ, ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ବିଶ୍ୱର ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକର ସ୍ୱରୂପ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପିତାମହ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ତତୋ ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଶର୍ଵଂ ସଦ୍ଯାଦିତ୍ଵଂ କଥଂ ଵିଭୋ

ତାପରେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇ, ସେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କିପରି ଆରମ୍ଭରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ?”

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ ପ୍ରବୋଧାର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରାହ ସସ୍ମିତମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସେ କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଭବ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ହସି ହସି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଶ୍ଵେତକଲ୍ପୋ ଯଦା ହ୍ଯାସୀଦ୍ ଅହମେଵ ତଦାଭଵମ୍ ଶ୍ଵେତୋଷ୍ଣୀଷଃ ଶ୍ଵେତମାଲ୍ଯଃ ଶ୍ଵେତାଂବରଧରଃ ସିତଃ

ଶ୍ୱେତ ଯୁଗ ଥିଲାବେଳେ, ମୁଁ ଏକାମାତ୍ର ଥିଲି; ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଧଳା, ଧଳା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲି, ଶୁଭ୍ର ଚମକୁଥିଲି।

ଶ୍ଵେତାସ୍ଥିଃ ଶ୍ଵେତରୋମା ଚ ଶ୍ଵେତାସୃକ୍ ଶ୍ଵେତଲୋହିତଃ ତେନ ନାମ୍ନା ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ ଶ୍ଵେତକଲ୍ପସ୍ତଦା ହ୍ଯସୌ

ଧଳା ହାଡ଼, ଧଳା କେଶ, ଧଳା ରକ୍ତ ଓ ଧଳା-ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଥିଲା; ଏହି ନାମରେ ସେ ଯୁଗକୁ ଶ୍ୱେତ ଯୁଗ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।

ମତ୍ପ୍ରସୂତା ଚ ଦେଵେଶୀ ଶ୍ଵେତାଙ୍ଗା ଶ୍ଵେତଲୋହିତା ଶ୍ଵେତଵର୍ଣା ତଦା ହ୍ଯାସୀଦ୍ ଗାଯତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତା

ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦେବୀ ଧଳା ଅଙ୍ଗ, ଧଳା-ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଓ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ; ସେତିବେଳେ ଗାୟତ୍ରୀ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଥିଲେ।

ତସ୍ମାଦହଂ ଚ ଦେଵେଶ ତ୍ଵଯା ଗୁହ୍ଯେନ ଵୈ ପୁନଃ ଵିଜ୍ଞାତଃ ସ୍ଵେନ ତପସା ସଦ୍ଯୋଜାତତ୍ଵମାଗତଃ

ତେଣୁ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ତୁମର ଗୁପ୍ତ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୁଣି ତୁମେ ଚିହ୍ନିପାରିଛ; ଏବଂ ସଦ୍ୟୋଜାତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲି।

ସଦ୍ଯୋଜାତେତି ବ୍ରହ୍ମୈତଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ଚୈତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ତସ୍ମାଦ୍ଗୁହ୍ଯତ୍ଵମାପନ୍ନଂ ଯେ ଵେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ

‘ସଦ୍ୟୋଜାତ’ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନାମ ଓ ଏହାକୁ ଗୁପ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ଏହା ଗୁପ୍ତ ମନାଯାଏ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣନ୍ତି—

ମତ୍ସମୀପଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ଯଦା ଚୈଵ ପୁନସ୍ତ୍ଵାସୀଲ୍ ଲୋହିତୋ ନାମ ନାମତଃ

ସେମାନେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ; ଏବଂ ପୁଣି, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଲୋହିତ ନାମରେ ଥିଲେ—

ମତ୍କୃତେନ ଚ ଵର୍ଣେନ କଲ୍ପୋ ଵୈ ଲୋହିତଃ ସ୍ମୃତଃ ତଦା ଲୋହିତମାଂସାସ୍ଥିଲୋହିତକ୍ଷୀରସଂଭଵା

ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ରଙ୍ଗରୁ, ସେ ଯୁଗକୁ ଲୋହିତ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ସେତିବେଳେ ଲୋକମାନେ ଲାଲ ମାଂସ, ହାଡ଼ ଓ ରକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଲୋହିତାକ୍ଷୀ ସ୍ତନଵତୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଗୌଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତା ତତୋ ଽସ୍ଯା ଲୋହିତତ୍ଵେନ ଵର୍ଣସ୍ଯ ଚ ଵିପର୍ଯଯାତ୍

ଲୋହିତ ଆଖି ଓ ଉନ୍ନତ ସ୍ତନ ଥିବା ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗାଈ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ତାଙ୍କର ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଓ ରଙ୍ଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନାମ ହୋଇଛି ।

ଵାମତ୍ଵାଚ୍ଚୈଵ ଦେଵସ୍ଯ ଵାମଦେଵତ୍ଵମାଗତଃ ତତ୍ରାପି ଚ ମହାସତ୍ତ୍ଵ ତ୍ଵଯାହଂ ନିଯତାତ୍ମନା

ଦେବତାଙ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଥିବାରୁ ବାମଦେବ ନାମ ହୋଇଛି । ହେ ମହାତ୍ମା, ତୁମେ ନିଜ ଆତ୍ମନିୟମ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଏଠି ଜାଣିଛ ।

ଵିଜ୍ଞାତଃ ସ୍ଵେନ ଯୋଗେନ ତସ୍ମିନ୍ଵର୍ଣାନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ ତତଶ୍ ଚ ଵାମଦେଵେତି ଖ୍ଯାତିଂ ଯାତୋ ଽସ୍ମି ଭୂତଲେ

ତୁମେ ନିଜର ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସେ ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ବେଳେ ଜାଣିଛ । ଏହିପରି ଭାବେ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ବାମଦେବ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି ।

ଯେ ଚାପି ଵାମଦେଵ ତ୍ଵାଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତୀହ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍

ଏଠି ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମକୁ ବାମଦେବ ଭାବେ ଜାଣିବେ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ।

ଯଦାହଂ ପୁନରେଵେହ ପୀତଵର୍ଣୋ ଯୁଗକ୍ରମାତ୍ ମତ୍କୃତେନ ଚ ନାମ୍ନା ଵୈ ପୀତକଲ୍ପୋ ଽଭଵତ୍ତଦା

ଯେତେବେଳେ ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ପୁନି ପୀତ ରଙ୍ଗରେ ଏଠି ଆସିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମୋର ନାମରେ ପୀତ ରୂପ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା ।

ମତ୍ପ୍ରସୂତା ଚ ଦେଵେଶୀ ପୀତାଙ୍ଗୀ ପୀତଲୋହିତା ପୀତଵର୍ଣା ତଦା ହ୍ଯାସୀଦ୍ ଗାଯତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତା

ମୋ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବୀ, ଯାହାର ଦେହ ପୀତ ଓ ପୀତ-ଲାଲ ଥିଲା, ସେ ସମୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଭାବେ, ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।

ତତ୍ରାପି ଚ ମହାସତ୍ତ୍ଵ ଯୋଗଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା ଯସ୍ମାଦହଂ ତୈର୍ଵିଜ୍ଞାତୋ ଯୋଗତତ୍ପରମାନସୈଃ

ହେ ମହାତ୍ମା, ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମୋତେ ଜାଣିଥିଲେ ।

ତତ୍ର ତତ୍ପୁରୁଷତ୍ଵେନ ଵିଜ୍ଞାତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଯା ପୁନଃ ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ପୁରୁଷତ୍ଵଂ ଵୈ ମମୈତତ୍କନକାଣ୍ଡଜ

ସେଠାରେ ତୁମେ ପୁଣି ମୋତେ ତତ୍ପୁରୁଷ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲ । ଏହିପରି ଭାବେ, ହେ କନକାଣ୍ଡ, ଏହି ତତ୍ପୁରୁଷ ଭାବ ମୋର ।

ଯେ ମାଂ ରୁଦ୍ରଂ ଚ ରୁଦ୍ରାଣୀଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ ଵେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ତପସା ଯୁକ୍ତା ଵିମଲା ବ୍ରହ୍ମସଂଗତାଃ

ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଇ, ମୋତେ, ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ରାଣୀ, ଗାୟତ୍ରୀ, ବେଦମାତାଙ୍କୁ ଜାଣିବେ,

ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ଯଦାହଂ ପୁନରେଵାସଂ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣୋ ଭଯାନକଃ

ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ । ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପୁଣି କଳା ଓ ଭୟଙ୍କର ହେଉଛି ।

ମତ୍କୃତେନ ଚ ଵର୍ଣେନ ସଂକଲ୍ପଃ କୃଷ୍ଣ ଉଚ୍ଯତେ ତତ୍ରାହଂ କାଲସଂକାଶଃ କାଲୋ ଲୋକପ୍ରକାଲକଃ

ମୋର ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ସେ ସଂକଳ୍ପ କଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେଠାରେ ମୁଁ କାଳ ଭଳି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସମାପ୍ତ କରୁଥିବା କାଳ ହେଉଛି ।

ଵିଜ୍ଞାତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଘୋରୋ ଘୋରପରାକ୍ରମଃ ମତ୍ପ୍ରସୂତା ଚ ଗାଯତ୍ରୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗୀ କୃଷ୍ଣଲୋହିତା

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଥିବା ବୋଲି ଜାଣିଛ । ମୋ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଗାୟତ୍ରୀ କଳା ଦେହ ଓ କଳା-ଲାଲ ଥିଲେ ।

କୃଷ୍ଣରୂପା ଚ ଦେଵେଶ ତଦାସୀଦ୍ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତା ତସ୍ମାଦ୍ ଘୋରତ୍ଵମାପନ୍ନଂ ଯେ ମାଂ ଵେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଭୂତଲେ

ସେ ସମୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ କଳା ରୂପ ଥିଲେ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏହିପରି ଭାବେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ପୃଥିବୀରେ ଜାଣିବେ,

ତେଷାମଘୋରଃ ଶାନ୍ତଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯାମ୍ଯହମଵ୍ଯଯଃ ପୁନଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପତ୍ଵଂ ଯଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ମମାଭଵତ୍

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅଭୟ, ଶାନ୍ତ ଓ ଅବିନାଶୀ ହେଇ ରହିବି । ପୁଣି, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ବିଶ୍ୱରୂପ ହେଲି, ହେ ବ୍ରହ୍ମା,

ତଦାପ୍ଯହଂ ତ୍ଵଯା ଜ୍ଞାତଃ ପରମେଣ ସମାଧିନା ଵିଶ୍ଵରୂପା ଚ ସଂଵୃତ୍ତା ଗାଯତ୍ରୀ ଲୋକଧାରିଣୀ

ସେତେବେଳେ ତୁମେ ପରମ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଜାଣିଥିଲ । ଗାୟତ୍ରୀ ବିଶ୍ୱରୂପ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।

ତସ୍ମିନ୍ ଵିଶ୍ଵତ୍ଵମ୍ ଆପନ୍ନଂ ଯେ ମାଂ ଵେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଭୂତଲେ ତେଷାଂ ଶିଵଶ୍ ଚ ସୌମ୍ଯଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସଦୈଵ ହି

ମୁଁ ବିଶ୍ୱତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀରେ ମୋତେ ଜାଣିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସଦା ଶିବ ଓ ଶାନ୍ତ ହେଇ ରହିବି ।

ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ଵୈ କଲ୍ପୋ ଽଯଂ ସମୁଦାହୃତଃ ଵିଶ୍ଵରୂପା ତଥା ଚେଯଂ ସାଵିତ୍ରୀ ସମୁଦାହୃତା

ଯେହেতୁ ଏହି ରୂପକୁ ବିଶ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେପରି ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ସର୍ଵରୂପା ତଥା ଚେମେ ସଂଵୃତ୍ତା ମମ ପୁତ୍ରକାଃ ଚତ୍ଵାରସ୍ତେ ମଯା ଖ୍ଯାତାଃ ପୁତ୍ର ଵୈ ଲୋକସଂମତାଃ

ଏହିପରି ସମସ୍ତ ରୂପ ମୋରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ହେ ମୋ ପୁଅମାନେ । ଏହି ଚାରିଜଣ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ନାମ ଦେଇଛି, ସେମାନେ ମୋର ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ।