ଦୀପ୍ତିଃ ସୂର୍ଯେ ଵପୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ଶୈଲେ ଽନିଲେ ବଲମ୍ ଔଷ୍ଣ୍ଯମଗ୍ନୌ ତଥା ଶୈତ୍ଯମ୍ ଅପ୍ସୁ ଶବ୍ଦୋ ଽମ୍ବରେ ତଥା
ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଆକୃତି, ପାହାଡ଼ରେ ଦୃଢତା, ପବନରେ ଶକ୍ତି, ଅଗ୍ନିରେ ତାପ, ପାଣିରେ ଶୀତଳତା, ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ—
ଅକ୍ଷରାନ୍ତରନିଷ୍ପନ୍ଦାଦ୍ ଗୁଣାନେତାନ୍ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ଜପୋ ଜପ୍ଯୋ ମହାଦେଵୋ ମହାଯୋଗୋମହେଶ୍ଵରଃ
ଅଚଳ ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ୱରୂପରୁ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି; ଜପ, ଜପ୍ୟ, ମହାଦେବ, ମହାଯୋଗୀ, ମହେଶ୍ୱର—
ପୁରେଶଯୋ ଗୁହାଵାସୀ ଖେଚରୋ ରଜନୀଚରଃ ତପୋନିଧିର୍ଗୁହଗୁରୁର୍ ନନ୍ଦନୋ ନନ୍ଦଵର୍ଧନଃ
ନଗରର ନାଥ, ଗୁହାରେ ବସିବା, ଆକାଶରେ ଚଳିବା, ରାତିରେ ଘୁରିବା, ତପସ୍ୟାର ଧନ, ଗୁପ୍ତ ଗୁରୁ, ଆନନ୍ଦ ଦେବା, ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇବା।
ହଯଶୀର୍ଷା ପଯୋଧାତା ଵିଧାତା ଭୂତଭାଵନଃ ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯୋ ବୋଧିତା ନେତା ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରକମ୍ପନଃ
ଘୋଡ଼ାମୁଣ୍ଡିଆ, ସାଗରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା, ଜାଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା, ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ଅପରାଜିତ, ଅଚଳ।
ବୃହଦ୍ରଥୋ ଭୀମକର୍ମା ବୃହତ୍କୀର୍ତିର୍ ଧନଞ୍ଜଯଃ ଘଣ୍ଟାପ୍ରିଯୋ ଧ୍ଵଜୀ ଛତ୍ତ୍ରୀ ପିନାକୀ ଧ୍ଵଜିନୀପତିଃ
ବିଶାଳ ରଥର ମାଲିକ, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତିର ଧନୀ, ଧନ ଜିତିଥିବା, ଘଣ୍ଟାକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା, ପତାକାଧାରୀ, ଛତା ଧରିଥିବା, ପିଣାକ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ, ସେନାପତି।
କଵଚୀ ପଟ୍ଟିଶୀ ଖଡ୍ଗୀ ଧନୁର୍ହସ୍ତଃ ପରଶ୍ଵଧୀ ଅଘସ୍ମରୋ ଽନଘଃ ଶୂରୋ ଦେଵରାଜୋ ଽରିମର୍ଦନଃ
କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବଣ୍ଡୁକ ଓ ତଳୱାର ଧରିଥିବା, ଧନୁଷ ଓ କୁଟାର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପାପ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା, ନିର୍ମଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ଧୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା।
ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ପୁରାସ୍ମାଭିର୍ ଦ୍ଵିଷନ୍ତୋ ନିହତା ଯୁଧି ଅଗ୍ନିଃ ସଦାର୍ଣଵାଂଭସ୍ତ୍ଵଂ ପିବନ୍ନପି ନ ତୃପ୍ଯସେ
ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାଇଛୁ; ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଶାଗରର ପାଣି ପିଏ ତଥାପି ତୃପ୍ତି ହୁଏନା, ସେପରି।
କ୍ରୋଧାକାରଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା କାମଦଃ କାମଗଃ ପ୍ରିଯଃ ବ୍ରହ୍ମଚାରି ଚାଗାଧଶ୍ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଟପୂଜିତଃ
କ୍ରୋଧର ଆକାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମନେ ଶାନ୍ତ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଅପାର, ବେଦପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ସଦ୍ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
ଦେଵାନାମ୍ ଅକ୍ଷଯଃ କୋଶସ୍ ତ୍ଵଯା ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ ହଵ୍ଯଂ ତଵେଦଂ ଵହତି ଵେଦୋକ୍ତଂ ହଵ୍ଯଵାହନଃ ପ୍ରୀତେ ତ୍ଵଯି ମହାଦେଵ ଵଯଂ ପ୍ରୀତା ଭଵାମହେ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷୟ ଧନାଗାର ତୁମେ; ଯଜ୍ଞ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ; ବେଦ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ହବି ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ପହଞ୍ଚାଏ; ମହାଦେବ, ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ।
ଭଵାନୀଶୋ ଽନାଦିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ତାଦିସର୍ଗଃ ସାଂଖ୍ଯାଃ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମଂ ତ୍ଵାଂ ଵିଦିତ୍ଵା କ୍ଷୀଣଧ୍ଯାନାସ୍ତ୍ଵାମମୃତ୍ଯୁଂ ଵିଶନ୍ତି
ଭବାନୀଙ୍କ ନାଥ, ଆଦିହୀନ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ ଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ଜାଣି, ଧ୍ୟାନ ଶେଷ କରି ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଯୋଗାଶ୍ ଚ ତ୍ଵାଂ ଧ୍ଯାଯିନୋ ନିତ୍ଯସିଦ୍ଧଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଯୋଗାନ୍ ସଂତ୍ଯଜନ୍ତେ ପୁନସ୍ତାନ୍ ଯେ ଚାପ୍ଯନ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସନ୍ନା ଵିଶୁଦ୍ଧାଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିସ୍ତେ ଦିଵ୍ଯଭୋଗା ଭଵନ୍ତି
ଯୋଗୀମାନେ ସଦା ସିଦ୍ଧ ଭାବେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଅନ୍ୟ ଯୋଗ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ପବିତ୍ର ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖି, ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଅପ୍ରସଂଖ୍ଯେଯତତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଯଥା ଵିଦ୍ମଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ କୀର୍ତିତଂ ତଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅପାରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏତେ ଅଗଣିତ ତତ୍ତ୍ୱ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ଯେତେ ଦୂର ଜାଣିପାରିଛୁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ତୁମର ମହିମା ଗାଇଛୁ, ହେ ଅପାର ମହାନ।
ଶିଵୋ ନୋ ଭଵ ସର୍ଵତ୍ର ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମନାରାଯଣସ୍ତଵମ୍
ଶିବ, ସମସ୍ତଠାରେ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର; ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ସେଉଁଠି ଅଛ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁଠି ଏହି ବ୍ରହ୍ମନାରାୟଣ ସ୍ତବ ଭକ୍ତିରେ ପଢ଼େ—
ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵା ସମାହିତଃ ଅଶ୍ଵମେଧାଯୁତଂ କୃତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲଂ ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍
କିମ୍ବା ଏହାକୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଖରେ ପଢ଼ାଏ, କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ପାପାଚାରୋ ଽପି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛିଵସନ୍ନିଧୌ ଜପେଦ୍ଵାପି ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେ କୌଣସି ପାପୀ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ଏହା ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଜପ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଵା ଦୈଵିକେ କାର୍ଯେ ଯଜ୍ଞେ ଵାଵଭୃଥାନ୍ତିକେ କୀର୍ତଯେଦ୍ଵା ସତାଂ ମଧ୍ଯେ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ତିକମ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ ଶେଷରେ, ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ ସଦ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଢ଼ାଯାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଅତ୍ଯନ୍ତାଵନତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଧୁପିଙ୍ଗାଯତେକ୍ଷଣଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଽତ୍ଯର୍ଥମ୍ ଅଭଵତ୍ସତ୍ଯକୀର୍ତନାତ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ନମ୍ରତା ଦେଖି, ମଧୁ ଓ ତାମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଆଖିଥିବା, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ଏତେ ସତ୍ୟ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଖୁସିରେ ଚମକିଉଠିଲା।
ଉମାପତିର୍ଵିରୂପାକ୍ଷୋ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିନାଶନଃ ପିନାକୀ ଖଣ୍ଡପରଶୁଃ ସୁପ୍ରୀତସ୍ତୁ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ଉମାଙ୍କର ପତି, ତିନି ଆଖିଅଛନ୍ତି, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ଵଂସ କରିଥିବା, ପିନାକ ଧାରୀ, ଭଙ୍ଗା କୁହାଡ଼ି ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ ବିରୂପାକ୍ଷ, ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ଦେଵଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାଗମୃତଂ ତଯୋଃ ଜାନନ୍ନପି ମହାଦେଵଃ କ୍ରୀଡାପୂର୍ଵମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ସେ ଭଗବାନ ଦେବତା, ତାଙ୍କ ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାଦେବ ହସିକି ଖେଳିମିଶା ଭାବରେ କହିଲେ।
କୌ ଭଵନ୍ତୌ ମହାତ୍ମାନୌ ପରସ୍ପରହିତୈଷିଣୌ ସମେତାଵଂବୁଜାଭକ୍ଷାଵ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ଘୋରେ ମହାପ୍ଲଵେ
ଏ ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ବନ୍ୟାରେ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ କିଏ, ମହାତ୍ମା, ପରସ୍ପର ଭଲ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ପଦ୍ମ ଖାଇଥିବା, ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଛ?
ତାଵୂଚତୁର୍ମହାତ୍ମାନୌ ସଂନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍ ଭଗଵାନ୍ କିଂ ତୁ ଯତ୍ତେ ଽଦ୍ଯ ନ ଵିଜ୍ଞାନଂ ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ
ସେ ଦୁଇଜଣ ମହାତ୍ମା, ପରସ୍ପରକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖି, କହିଲେ: 'ଭଗବାନ, ଆଜି ତୁମେ କଣ ଜାଣିନାହ, ହେ ପ୍ରଭୁ?'
ଵିଭୋ ରୁଦ୍ର ମହାମାଯ ଇଚ୍ଛଯା ଵାଂ କୃତୌ ତ୍ଵଯା ତଯୋସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଅଭିନନ୍ଦ୍ଯାଭିମାନ୍ଯ ଚ
ହେ ପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ର, ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି କାମ ହୋଇଛି; ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଗର୍ବରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ଦେଵୋ ମଧୁରଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା ଭୋ ଭୋ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ ତ୍ଵାଂ ତ୍ଵାଂ ଚ କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍
ଭଗବାନ ମଧୁର ଓ କୋମଳ କଥାରେ କହିଲେ: 'ହେ ହେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ତୁମକୁ ଓ ତୁମକୁ, କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ କହୁଛି।'
ପ୍ରୀତୋ ଽହମନଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାଶ୍ଵତାକ୍ଷରଯୁକ୍ତଯା ଭଵନ୍ତୌ ହୃଦଯସ୍ଯାସ୍ଯ ମମ ହୃଦ୍ଯତରାଵୁଭୌ
ଏହି ଭକ୍ତି ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଅକ୍ଷର ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମୋ ହୃଦୟର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ।
ଯୁଵାଭ୍ଯାଂ କିଂ ଦଦାମ୍ଯଦ୍ଯ ଵରାଣାଂ ଵରମୀପ୍ସିତମ୍ ଅଥୋଵାଚ ମହାଭାଗୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଵମିଦଂ ଵଚଃ
ମୁଁ ଆଜି ତୁମେ ଦୁଇଜଣକୁ କଣ ଦେବି, କୌଣସି ଚାହିଦା ଥିଲେ କୁହ; ତାପରେ ମହାଭାଗ ବିଷ୍ଣୁ ଭବକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଵଂ ମମ କୃତଂ ଦେଵ ପରିତୁଷ୍ଟୋ ଽସି ମେ ଯଦି ତ୍ଵଯି ମେ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠା ତୁ ଭକ୍ତିର୍ଭଵତୁ ଶଙ୍କରଃ
ଭଗବାନ, ମୋ ପାଇଁ ସବୁ କିଛି ହୋଇଗଲା; ଯଦି ତୁମେ ମୋପରି ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋର ଭକ୍ତି ତୁମେ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ହେ ଶଙ୍କର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞାଯ ସଂଭାଵଯତ କେଶଵମ୍ ପ୍ରଦଦୌ ଚ ମହାଦେଵୋ ଭକ୍ତିଂ ନିଜପଦାଂବୁଜେ
ଏଭଳି କହି, କେଶବଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଇ, ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ଦାନ କଲେ।
ଭଵାନ୍ସର୍ଵସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ କର୍ତା ତ୍ଵମଧିଦୈଵତମ୍ ତଦେଵଂ ସ୍ଵସ୍ତି ତେ ଵତ୍ସ ଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯଂବୁଜେକ୍ଷଣ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା; ଏଭଳି, ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା, ପୁଅ, ମୁଁ ଚାଲିଯିବି, ପଦ୍ମନୟନ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚାପି ଶଙ୍କରଃ ଅନୁଗୃହ୍ଯାସ୍ପୃଶଦ୍ଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ ଶଙ୍କର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
କରାଭ୍ଯାଂ ସୁଶୁଭାଭ୍ଯାଂ ଚ ପ୍ରାହ ହୃଷ୍ଟତରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ମତ୍ସମସ୍ତ୍ଵଂ ନ ସଂଦେହୋ ଵତ୍ସ ଭକ୍ତଶ୍ ଚ ମେ ଭଵାନ୍
ନିଜ ସୁନ୍ଦର ହାତରେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, କହିଲେ: 'ତୁମେ ମୋ ପରି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ପୁଅ, ଏବଂ ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ।'