ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ, ନାରାୟଣ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ ଓ ଯାହାଙ୍କର ନିବାସ ସର୍ପରାଜ ଅନନ୍ତ ଉପରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଇ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତର ମୂଳ, ଆଧାର, ମଧ୍ୟ, କାଳ, ଦିଗ ଓ ଆକାଶ। ହେ ପାପରହିତ, ଆପଣଙ୍କ ଉଦରର ଶେଷ ମୁଁ ଦେଖିପାରିନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ହରି ପୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, "ମୋର ଉଦର ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅବିନାଶୀ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଜଗତଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।" ଏହି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅଟୁଟ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ସହିତ, ପୁନି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଉଦରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଘୁରି ଘୁରି ଯାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ହରିଙ୍କ ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଭାବରେ ଭାବି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ମୁଁ ଆରାମରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବି।" ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କରି, ନାଭି ଦ୍ୱାରା ବାହାରେ ପଥ ଖୋଜିଲେ। ଲୋଟସର ଡଣ୍ଡୀକୁ ଅନୁସରି, ସେ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଏହି ପଦ୍ମରୁ ଚାରିମୁହିଁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସି, ପଦ୍ମର ଗର୍ଭର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିବା, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା, ଶୁଭ୍ର, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇ ମହାଶକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଅପାର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ମହାଦେଵ, ସୁନାର ଅଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଏଉଁଠି ଅନନ୍ତ ନାଗରାଜ, ହରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆଗେ ବଢ଼ିଆସି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଓ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା। ହଠାତ୍ ଆକାଶରେ ଘନ ଜଳବିନ୍ଦୁ ତ୍ୱରିତ ଉପରେ ଉଠିଗଲା; ବାୟୁ ବେଳେ ବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗରମ ଓ ବେଳେ ବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଥଣ୍ଡା ହେଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହି ଥଣ୍ଡା ଓ ଗରମ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପଦ୍ମକୁ ବଡ଼ ଭାବରେ କମ୍ପିତ କରୁଛି। ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଆଉ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହାଁଛନ୍ତି କି?" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅସୁର ନାଶକ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ମୋର ନାଭି ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଅଛି କି?" ସେ ବଡ଼ ସ୍ନେହର ସହିତ କଥା କହିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲି; ଏହିଭାବେ ମନେ ଭାବି, ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଲି। "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆଜି ପଦ୍ମରେ ଏତେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା କାହିଁକି? ମୁଁ କଣ କଲି, ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ଏପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଥା କହୁଛନ୍ତି?" "ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି କଥା କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି? ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ," ବିଷ୍ଣୁ ଏପରି କହିଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବେଦମୟ, କମଳନୟନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉଦରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି। ଯେପରି ଆପଣ ମୋ ଉଦରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖିଥିଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଉଦରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖିଲି।" "ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଆପଣ ମୋତେ ଦମନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ମୋତେ ବାହାର କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପଥ ତ୍ୱରିତ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା; ତେବେ ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଚିନ୍ତା କଲି। ଏହା ପରେ ନାଭି ଦ୍ୱାରା, ପଦ୍ମ ଡଣ୍ଡୀ ମାର୍ଗରେ ବାହାରିଲି। ଆପଣଙ୍କ କାମରେ କେବେ ବି ଅଳ୍ପମାତ୍ର ବିଘ୍ନ ନ ହେଉ।" "ଏହିପରି ହେଉଛି କ୍ରମ, ବିଷ୍ଣୁ, ଏବେ ଆଉ କ'ଣ କରିବି, ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।" ଏହି ସମୟରେ, ଅପାର ଆତ୍ମା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଦୋଷରହିତ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ହରି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; କାରଣ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି କିଛି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିନଥିଲି। ଆପଣଙ୍କୁ ଶିଖ୍ୟା ଦେବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏବଂ ଖେଳ ଭାବେ, ମୁଁ ନିଜ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ତ୍ୱରିତ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲି। ଅନ୍ୟ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆପଣ ମୋ ପାଖରେ ପୂଜ୍ୟ ଓ ମାନ୍ୟ। ଯାହା କିଛି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କରିଛି, ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ଆପଣ ମୋତେ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏବେ ପଦ୍ମରୁ ଅବତରଣ କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଧରିପାରୁ ନାହିଁ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପୂଜ୍ୟ। ସେ କହିଲେ, "ବର ମାଗ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପଦ୍ମରୁ ଅବତରଣ କର; ଶତ୍ରୁନାଶକ, ମୋ ପୁତ୍ର ହେଉ ଓ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ପାଇବ।" ଆଉ କହିଲେ, "ଶୁଭ କଥା କହ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପଦ୍ମରୁ ଅବତରଣ କର; ତୁମେ ଆମ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ମହାଯୋଗୀ, ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ର ସାର।" "ଏହି ଦିନଠାରୁ, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଧଳା ପଗଡ଼ି ପିନ୍ଧି, 'ପଦ୍ମୟୋନି' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।" "ମୋ ପୁତ୍ର ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସପ୍ତ ଲୋକର ନାଥ।" ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଶୁଭ୍ର ଭଗବାନ— "ତଥାସ୍ତୁ," ବୋଲି, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ହୃଦୟରେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରୂପ ନିକଟକୁ ଆସୁଛି, ଯାହାର ମୁଖ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ବଡ଼ ଚେହେରା। ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦେଖି, ନାରାୟଣ କହିଲେ, "ଅପାର, ବଡ଼ ମୁଁହ, ଦାଢ଼ିଆ, ମୁଣ୍ଡରୁ କେଶ ଶୂନ୍ୟ—ଦଶଭୁଜୀ, ତ୍ରିଶୂଳ ଚିହ୍ନିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଜଗତ୍ର ନାଥ ସ୍ୱୟଂ, ବିକୃତ ରୂପରେ, ମୁଞ୍ଜ ଗ୍ରାସର ବେଳ୍ଟ ପିନ୍ଧି—" "ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ବଡ଼ ଉତ୍ତିଠିତ ଲିଙ୍ଗ, ଏହି ମହାପ୍ରଭା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁରୁଷ କିଏ, ବିଷ୍ଣୁ?