ଏହିପରି ଗଭୀର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାରେ, ଏକ ସମୟରେ ପୃଥିବୀର ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା—“ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ହେ ଶିଶୁ, ହେ ଶିଶୁ, ହେ ହରି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କର।” ତାପରେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର କହିଲେ—“ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ବାସ୍ତବରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଭବ ଭାବରେ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟର ଗୁଣ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଅବିଭାଜ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱର। ମୃଗ୍ରହ କର, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ସେ ତୁମର ପୁଅ ହେବେ ଓ ତୁମେ ତାଙ୍କର ପିତାମହ ହେବେ। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ତୁମେ ଦେଖିବ, ପଦ୍ମ-ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମୋତେ ଦେଖିବେ।” ଏପରି କଥା କହି ବିଭୁଷିତ ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ଲିଙ୍ଗ ଉପାସନା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଲିଙ୍ଗ ପୀଠିକା ହେଉଛନ୍ତି ମହାଦେବୀ ଓ ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ମହାଦେବ। ପ୍ରଳୟ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଲିଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ବାସ କରନ୍ତି। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଲିଙ୍ଗ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ କଥାକୁ ପାଠ କରିଥାଏ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଉଁଥିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—ପ୍ରାଚୀନ ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ କିପରି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? କିପରି ସେ ମହାପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ? ଏହି ଭାବେ, ଏକ ଅଭେଦ୍ୟ ଏବଂ ଭୟାନକ ଅନ୍ଧକାର ଭରିଥିବା ଏକ ମହାସାଗର ଥିଲା। ସେହି ଏକତ୍ୱ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀର ପତି ହରି, ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଥିଲା, ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ମେଘ ଭାବର ଦେହ ଓ ପଦ୍ମନୟନ ଥିଲେ, ବିରାଜମାନ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବର ମୂଳ ସ୍ରୋତ ଏହି ମହାପୁରୁଷ, ଅଷ୍ଟବାହୁ ଓ ବିଶାଳ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଥିବା ନାରାୟଣ, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲେ। ଯୋଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯୋଗର ନାୟକ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ହଜାର ନାଗମଣି ମୁଣ୍ଡିରେ ଭୂଷିତ। ମହାନାଗ ଶେଷଙ୍କ ଚକ୍ରକୁ ଶୟ୍ୟା କରି, ସେ ମହାସାଗର ଉପରେ ଏକ ବିଶାଳ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ, ସ୍ୱୟଂ ଆନନ୍ଦରେ, କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ବିନା, ଲୀଳା ସ୍ୱରୂପେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଏକ ବୃହତ ପଦ୍ମ ଉଦ୍ଗତ ହେଲା, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପକ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତଣ୍ଡ ଓ ଅପାର ଉଚ୍ଚତାର। ଏପରି ଦେବତା, ସମ୍ମାନିତ, ଲୀଳା କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ରୂପୀ, ପଦ୍ମ-ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ, ସୁନ୍ଦର ଦେହୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ। ଚାରିମୁହଁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ମାନ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ, ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଷ୍ଣୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟ ଯାଇ ମୃଦୁ ଓ ପ୍ରୀତିଦାୟକ କଥାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଜଳମଧ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଇଛ?” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶୁଭ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ଅଚ୍ୟୁତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶୟ୍ୟାରୁ ଉଠି, ଚମତ୍କୃତ ଦୃଷ୍ଟିରେ କହିଲେ—“ପ୍ରତି ଏକ କଳ୍ପରେ ମୁଁ ଶରଣସ୍ଥଳ। ଯାହା କରିବାକୁ ଉଚିତ, ଯାହା କରାଯାଇଛି, ଓ ଯାହା ଚାଲିଛି—ସ୍ୱର୍ଗ, ମଧ୍ୟଭୂମି, ପୃଥିବୀ—ମୁଁ ସେଇ ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଯେଉଁଥି ଜଗତର ଉପରେ ଅଛି।” ଏପରି କଥା କହି ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିଏ, ମହାନ, ଏଠାରେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ପୁନି କେଉଁଠି ଯିବ? ତୁମର ଆଶ୍ରୟ କ’ଣ? ତୁମେ କିଏ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ରୂପ? ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?” ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ମୋହ ହେବାରୁ ସେ କହିଲେ—“ତୁମେ ଯେପରି, ମୁଁ ସେପରି; ମୁଁ ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଜାପତି।” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସହମତି ଦେଲେ। ଜିଜ୍ଞାସାବଶତଃ, ସେ ମହାଯୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସହିତେ ଏହି ଅଠାର ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ ସମେତ। ତେଜରେ ଭରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ଚାରିପାଖରେ ଚାଲିବାରେ ଲାଗିଲେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଜନସମୂହ ଓ ସପ୍ତ ଲୋକ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଦେଖି, ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ—“ଆହା, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି!” ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ ନିବାସ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି, ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଅନ୍ତ ନ ପାଇ, ବିଷ୍ଣୁ ବାହାରି ଆସିଲେ। ତାପରେ ନାରାୟଣ, ଯିଏ ନାଗରାଜ ଶୟ୍ୟାରେ ବିରାଜିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ପୂଜ୍ୟ, ତୁମେ ମୂଳ, ଆଶ୍ରୟ, ମଧ୍ୟ, କାଳ, ଦିଗ ଓ ଆକାଶ; ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ଭର ଅନ୍ତ ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ, ହେ ନିର୍ମଳ।” ଏହିପରି କଥା କହି, ହରି ପୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋର ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଅନନ୍ତ। ଏଉଁଥିରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଏବଂ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ।” ଏହି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହେଲେ। ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ, ପୁନି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଇ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ଦେହରେ ଘୁଞ୍ଚି ଅନ୍ତ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି, ଚିନ୍ତା କଲେ—“ମୁଁ ବିଶ୍ରାମ କରିବି।” ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କରି, ନାଭି ମାର୍ଗରେ ଏକ ଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ। ପଦ୍ମ ତଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସେହି ପଦ୍ମରୁ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପରେ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲେ। ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସି, ପଦ୍ମଗର୍ଭ ପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ, ବ୍ରହ୍ମା, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଶୁଭ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଚମକି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଁଜଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିଲେ, ସେହି ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।