ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ମହାଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେ ମାନେ ଉପରେ ବହୁତ ଖୁସି। ମୋତେ ଦେଖ, ମହାଦେବ ମୁଁ—ସମସ୍ତ ଭୟ ଦୂର କର। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୂର୍ବରୁ ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛ। ଏଠି, ମୋ ଡାହାଣ ପାଖରେ ବସିଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା—ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ପିତାମହ। ଆଉ ବାମପାଶରେ ବସିଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ—ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ମୋ ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ମୁଁ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଭିକ୍ଷା ଚାଉଛ, ତାହା ଦେଉଛି।” ଏପରି କହି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ ନିଜ ମଙ୍ଗଳମୟ ହାତ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଦୟାର ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏବେ ନାରାୟଣ ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ମହେଶ୍ବରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଲିଙ୍ଗ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ଭାବେ କହିଲେ, “ଯଦି ଆପଣ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଆମକୁ ଭିକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇପାରିବା—ଏହି ଭିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ।” ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ ଭଗବାନ ଶିବ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରତି ଅଚଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇଦେଲେ। ପୁଣି ନାରାୟଣ ଭୂମିରେ ଗୋଡ଼ ଗାଡ଼ି, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟମିତ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ଦେବେଶ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ବିବାଦ ହେତୁ ଆପଣ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଆମର ବିରୋଧ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ।” ନାରାୟଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହରା ହସି ମୁହଁରେ, ନମ୍ର ହୃଦୟରେ, ହାରିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା, ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟର କର୍ତ୍ତା। ହେ ବାଲକ, ହେ ହରି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଚରାଚର ସମସ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଭବ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପ୍ରଳୟର ଗୁଣରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପରମେଶ୍ୱର। ମୋହ ବିସର୍ଜନ କର, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ସେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ପିତାମହ ହେବ। ଏଭଳି ଆମେ ଏଭଳି ଦେଖିବା, ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦେଖିବେ।” ଏପରି କଥା କହି, ପୂଜ୍ୟ ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେହିବେଳୁ ଥାରୁ, ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା। ଲିଙ୍ଗ ପୀଠ ହେଉଛି ମହାଦେବୀ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରକାଶ। ପ୍ରଳୟ ହେତୁ ଏହାକୁ ଲିଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ବାସ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଦିନେ ଦିନେ ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଗାଥା ପାଠ କରେ, ସେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିବ ପଦ ଲାଭ କରେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୁଣି ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା: ପୁରାତନ ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ କିପରି ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ମାଧ୍ୟମରେ ପରମପୁରୁଷ କିପରି ଭବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ? ଏହା ସବୁ ଏବେ କହିବି: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରମୟ ମହାସାଗର ଥିଲା। ସେହି ଏକମାତ୍ର ସାଗର ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ମେଘ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ପଦ୍ମନୟନ ବିଷ୍ଣୁ ବସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବର ମୂଳ ସ୍ରୋତ, ଅଷ୍ଟବାହୁଧାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଛାତି ବିଶିଷ୍ଟ, ସେହି ପରମପୁରୁଷ ନାରାୟଣ ନିଜ ମୁଁହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲେ। ଯୋଗର ଅଧିପତି, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତିଧର, ସେ ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ ଅଭାସିତ ହେଉଥିଲେ, ହଜାର ନାଗମଣି ମୁଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ। ସେହି ମହାନାଗ ଅନନ୍ତର ମଣ୍ଡଳକୁ ଶଯ୍ୟା ଭାବରେ ବିଛାଇ, ଭଗବାନ ଏହି ବିଶାଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଶୟ୍ୟା ଉପରେ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ, ଏହିପରି ନିଜ ଆତ୍ମାନନ୍ଦରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ, ଲୀଳା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରୟାସରେ ଆବଦ୍ଧ ନ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଏକ ପଦ୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଶତ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପୀ, ଉଦୟ ରବି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦୀର୍ଘ କଣ୍ଡ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ବିଶାଳ ଉଚ୍ଚତାର। ସେହି ଦେବତା, ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ଗୌରବ ମୟ, ଏପରି ଲୀଳା କରୁଥିଲେ, ସେଠିକି ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖାଦେଲେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମିତ, ପଦ୍ମଯୋନି, ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ। ଚାରିମୁହଁ ବିଶିଷ୍ଟ, ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଦିବ୍ୟ ଶୋଭା ଓ ଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ନ ଥିବା, ପଦ୍ମ ଖେଳୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ସହଜ ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଇଛ?” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ନିଜ ଶୟ୍ୟାରୁ ଉଠି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଚକ୍ଷୁ, କହିଲେ, “ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ, ମୁଁ ଶରଣ। ଯାହା କରିବାକୁ ହେବ, ଯାହା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ହେଉଛି—ସ୍ୱର୍ଗ, ମଧ୍ୟଭୂମି, ପୃଥିବୀ—ମୁଁ ବିଶ୍ୱର ପାରେ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।” ଏପରି କହି, ପୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କିଏ, ହେ ପୂଜ୍ୟ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ପୁଣି କେଉଁଠି ଯିବ? ତୁମର ଆଶ୍ରୟ କ’ଣ? ତୁମେ କିଏ, ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଭାବରେ? ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କ’ଣ କରିପାରିବି?” ଏପରି ପଚାରା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ମାୟାରେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚି, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଯେପରି ତୁମେ, ସେପରି ମୁଁ—ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଜାପତି।” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ, ବିଶ୍ୱର ମୂଳ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ। ଜିଜ୍ଞାସାବଶତଃ, ମହାଯୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଁହ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଅଠାର ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗଭୀର ମଧ୍ୟରେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଭରିଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ, ସପ୍ତ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପେଟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖି, ପୁନିପୁନି କହିଲେ, “ଆହା, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି କେତେ ବଡ଼!” ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ନିବାସ ଘୁରି, ବିଷ୍ଣୁ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶେଷକୁ ଖୋଜିପାଇଲେ ନାହିଁ।