ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତା, ଯିଏ ଭିତର ଓ ବାହାର ଦୁଇଟି ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଦି, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ ବିନା, ଆନନ୍ଦର କାରଣ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ତିନିଟି ମାପ ଓ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧ ମାପକୁ 'ନାଦ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ଜଣାଯାଏ; ମାଧବ ଏହି ମାପରେ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦର ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ, ପ୍ରଭୁ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିଥିଲେ; ଏହା ପରେ ଋଷି ବେଦର ରୂପ ନେଲେ, ଏବଂ ଏହି ଋଷିରୁ ଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ଏହି ଋଷି ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁକୁ ବୁଝିଲେ; ରୁଦ୍ର ଚିନ୍ତା ବିନା ଏହି ପ୍ରଭୁକୁ ବାଣୀ ଓ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ । ଯେମାନେ ଏହି ପ୍ରଭୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି; ଏହି ପ୍ରଭୁକୁ ଏକ ଅକ୍ଷରରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଏ; ଏହି ଏକ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ । ସତ୍ୟ, ଆନନ୍ଦ, ଅମୃତତ୍ୱ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ; ଏହି ଏକ ଅକ୍ଷର 'ଅ' ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଡିଂଗାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି । 'ଉ' ଅକ୍ଷରରୁ ହରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ; 'ମ' ଅକ୍ଷରରୁ ନୀଳଲୋହିତ ପ୍ରଭୁ । ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା 'ଅ' ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; 'ଉ' ଭ୍ରମକାରୀ; 'ମ' ସଦା କୃପା ଦାନ କରିଥାଏ । 'ମ' ହେଉଛି ବୀଜଧାରୀ, 'ଅ' ବୀଜ ଭାବେ; 'ଉ' ହରି, ଗର୍ଭ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷର ନାଥ । ବୀଜଧାରୀ, ବୀଜ, ଗର୍ଭ ଓ 'ନାଦ' ମହେଶ୍ୱର; ବୀଜଧାରୀ ନିଜ ଇଛାରେ ନିଜକୁ ବିଭକ୍ତ କରି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି ଲିଙ୍ଗରୁ ବୀଜ 'ଅ' ପ୍ରଭୁ ବୀଜଧାରୀ ରୂପେ ଉଦ୍ଭୂତ; 'ଉ' ଗର୍ଭରେ ରଖି ଏହି ବୀଜ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା । ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଡିଂଗା ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲା, ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ଆବୃତ କରି; ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଗୋଳକ ଜଳରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା । ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଏହି ଆଦିହୀନ ଡିଂଗା ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଗଲା; ଏହି ଡିଂଗା ଜଳରେ ବସିଥିଲା, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱାରା । ଏହି ଡିଂଗାର ଉପର ଭାଗ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲା ଭାବେ ଅଛି; ତଳ ଭାଗ ପଞ୍ଚ ଗୁଣ ସହିତ ପୃଥିବୀ ହେଲା । ଏହି ଡିଂଗାରୁ 'ଅ' ଜନ୍ମିଲା, ଚାରିମୁଖୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତିନି ରୂପରେ ପ୍ରଭୁ । ଏଭଳି 'ଓଁ ଓଁ' କୁହାଯାଏ, ଯଜୁର୍ ବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କହନ୍ତି; ଯଜୁର୍ ବେଦର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଋଗ୍ ଓ ସାମ ବେଦ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏଭଳି, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା, ବେଦରେ ବିବର୍ଣ୍ତ ପ୍ରଭୁକୁ ବୁଝିଥିଲେ; ବେଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମହାପ୍ରଭୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାକୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ; ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ବସିଗଲେ । ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନିର ଆକାର ନେଇ, ପ୍ରଭୁ ହସୁଥିବା ଚେହେରାରେ ଉପସ୍ଥିତ; 'ଅ' ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଲମ୍ବା କପାଳ । 'ଇ' ତାଙ୍କର ଦାହିନ କଣ୍ଠ, 'ଈ' ବାମ କଣ୍ଠ; 'ଉ' ଦାହିନ କାନ୍, 'ଊ' ବାମ କାନ୍ । 'ଋ' ତାଙ୍କର ଦାହିନ ଗାଳ, 'ୖ' ବାମ ଗାଳ; 'ଳ' ଓ 'ୡ' ଦୁଇ ନାକ । 'ଏ' ଉପର ଠୋଡ, 'ଐ' ତଳ ଠୋଡ; 'ଓ' ଓ 'ଔ' ଦୁଇ ଦାନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ । 'ଅଂ' ପ୍ରଭୁର ତାଳୁ; 'କ' ଆରମ୍ଭ କରି ପଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚ ଦାହିନ ହାତ । 'ଚ' ଆରମ୍ଭ କରି ପଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚ ବାମ ହାତ; 'ଟ' ଓ 'ତ' ଆରମ୍ଭ କରି ପଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ପାଦ । 'ପ' ତାଙ୍କର ଉଦର, 'ଫ' ପାଶ୍ୱ; 'ବ' ବାମ ପାଶ୍ୱ, 'ଭ' କନ୍ଧ । 'ମ' ଶମ୍ଭୁ, ମହାଦେବ, ଯୋଗୀର ହୃଦୟ; 'ୟ' ଠାରୁ 'ସ' ଯାଏ ସାତ ମହାତ୍ତ୍ୱ । 'ହ' ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପ, 'କ୍ଷ' କ୍ରୋଧ; ମହେଶ୍ୱର ଉମା ସହିତ ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ପୁନଃ ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ, ଯାହା 'ଓଁ' ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପଞ୍ଚ କଳା ନିଭାରଣ । ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶୁଦ୍ଧ କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ବତିସି ଅକ୍ଷରରେ ଗଠିତ, ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସ, ସଦା ଧର୍ମ ପ୍ରୟୋଜନ ଦେଇଥିଲା । ଗାୟତ୍ରୀ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ହରି ଦେଖିଲେ, ସବୁ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଚବିଶ ଅକ୍ଷର, ଚାରି କଳା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ । ଅଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗରେ, ଆଠ କଳା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତିରିସି ତିନି ଅକ୍ଷରରେ ଗଠିତ । ଯଜୁର୍ବେଦ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ମନ୍ତ୍ର, ପଞ୍ଚତିସ ଅକ୍ଷର, ଆଠ କଳା, ଶୁଦ୍ଧ ଧଳା, ଶାନ୍ତିଦାୟକ । ଏକ ତେର କଳା ଭିତରେ, ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ, ବାଳା ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ସାମ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିନାଶର କାରଣ । ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ସଠିଏ; ଏହି ପଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ହରି ସେମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ତାପରେ, ସମୟର ରୂପ ଦେଖି, ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦ ଭିତରେ, ପ୍ରଭୁ ଇଶାନ ରୂପେ, ଆଦିମାନବ ମୁହଁ ସହିତ । ଅଘୋର ହୃଦୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ବାମ ଭାଗ ଗୁପ୍ତ, ସଦାଶିବ, ମହାଦେବର ପାଦ, ବଳୀୟ ସର୍ପ ରାଜା ସହିତ ଭୂଷିତ । ଶିବ, ଯାହାର ମୁହଁ ଓ ପାଦ ସ everywhere, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ଓ ହାତ ସ everywhere, ବ୍ରହ୍ମାର ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ବିନାଶର କାରଣ । ପୁନଃ ଇଚ୍ଛିତ ଶବ୍ଦରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ । ଏହିପରେ, ରୁଦ୍ର, ଏକାକ୍ଷର, 'ଅ' ଅକ୍ଷରରେ ପ୍ରଣାମ, ଆତ୍ମାର ରୂପ, 'ଉ' ଅକ୍ଷରରେ ପ୍ରଣାମ, ଆଦି ଦେବତା, ଜ୍ଞାନ ରୂପ ଶରୀର । ତୃତୀୟ 'ମ' ଅକ୍ଷରରେ ପ୍ରଣାମ, ଶିବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ରର ରଙ୍ଗରେ, ପୂଜ୍ୟ ଦେବତା ।