ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାରେ, ମୁଁ (ବ୍ରହ୍ମା) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସାହ ଓ ଶୀଘ୍ରତା ସହିତ ଏହି ଅନନ୍ତ ଲିଙ୍ଗର ଶେଷ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି। ମୁଁ ବହୁତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସୀମା ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ, ଏବଂ ଅହଂକାରରେ ମୁଁ ତଳକୁ ଅବତରିଲି। ଏହି ପ୍ରକାରେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଥକି ଚିହ୍ନିତ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଉପରକୁ ଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ରୂପ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ତାପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଲେ, ମହାମନା ହୋଇ ନମସ୍କାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ ତିନିଏ ଉଭୟ ଅସ୍ଥିର ହୃଦୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଛରେ, ପାଖରେ ଓ ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇଜଣେ ନମସ୍କାର କଲୁ, ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲୁ—"ଏହା କ'ଣ?" ତଏବେ, ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଧ୍ୱନି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—'ଓଁ, ଓଁ', ଏହି ଶବ୍ଦ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ମୁଁ ଚିନ୍ତା କଲିଁ—"ଏହି ଶବ୍ଦ କ'ଣ?" ଏହି ମହାଧ୍ୱନି ଶୁଣି ମୁଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲି, ତାପରେ ଲିଙ୍ଗର ଡାହାଣପାଖରେ ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ମୁଁ ଡାହାଣପାଖରେ ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର 'ଅ' କୁ, ବାମପାଖରେ 'ଉ' କୁ ଓ ମଧ୍ୟରେ 'ମ' ଦେଖିଲି; ଏବଂ ଶେଷରେ ଏହି ତିନି ଅକ୍ଷର ମିଶି 'ଓଁ' ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା। ଡାହାଣପାଖରେ 'ଅ' ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ବାମପାଖରେ 'ଉ' ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମଧ୍ୟରେ 'ମ' ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଶିତଳ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଏହାର ଉପରେ ପ୍ରଭୁ ରହିଥିଲେ, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ। ସେଇ ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା ଉପରେ, ଅମୃତ, ଅଖଣ୍ଡ, ନିର୍ମଳ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଶୂନ୍ୟ, ଶୂନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର ବାହ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲେ। ତଥାପି ସେ ଅନ୍ତର ବାହ୍ୟ ଦୁହିଏ ରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆଦି, ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦର କାରଣ। ଏଠି ତିନି ମାପ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ ମାପ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ନାଦ' ବୋଲାଯାଏ, ଏହି 'ବ୍ରହ୍ମ' ରୂପେ ପରିଚିତ। ମାଧବ ଏହି ତିନି ମାପ ରୂପେ ଋକ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ବେଦର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମାକୁ ଚିନ୍ତନ କଲେ; ସେଠାରେ ଋଷି ବେଦ ହେଲେ, ଏବଂ ଋଷିଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହି ଋଷି ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବୁଝିଲେ; ରୁଦ୍ର ମନ ଓ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି; ସେ ଏକ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତ, ଏହି ଏକ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଓ ପରମ କାରଣ କୁହାଯାଏ। ସତ୍ୟ, ଆନନ୍ଦ, ଅମୃତତ୍ୱ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ—ଏହା ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ। ଏହି ଏକ ଅକ୍ଷର 'ଅ' ରୁ ପ୍ରଭୁ, କାଞ୍ଚନ ଅଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ। 'ଉ' ଅକ୍ଷର ରୁ ହରି, ପରମ କାରଣ ଭାବେ; 'ମ' ଅକ୍ଷର ରୁ ନୀଳଲୋହିତ ପ୍ରଭୁ ଉଦ୍ଭବିଲେ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା 'ଅ' ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ, 'ଉ' ମୋହକ, 'ମ' ସଦା କୃପାକର। 'ମ' ବୀଜଧାରୀ, 'ଅ' ବୀଜ, 'ଉ' ହରି, ଯିଏ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ନାୟକ। ବୀଜଧାରୀ, ବୀଜ, ଗର୍ଭ ଓ 'ନାଦ' ମାହେଶ୍ୱର; ବୀଜଧାରୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ। ଏହି ଲିଙ୍ଗରୁ ବୀଜ 'ଅ' ଉଦ୍ଭବିଲା, ଯାହା ବୀଜଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କର; ଏହି ବୀଜ 'ଉ' ଗର୍ଭରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ଏହିପରି ଏକ କାଞ୍ଚନ ଅଣ୍ଡ ଉଦ୍ଭବିଲା, ଏହି ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ଆବୃତ କରି ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲା। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଏହି ଅଣ୍ଡ, ଯାହାର କୌଣସି ଆଦି ନାହିଁ, ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ ହେଲା; ଏହି ଅଣ୍ଡ ଜଳରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲା, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱାରା। ଏହି ଅଣ୍ଡର ଶୁଭ୍ର କାଞ୍ଚନ ତେପା ଉପରେ ରହିଲା; ତଳ ଭାଗ ମାଟି ହେଲା, ଯାହାର ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଅଛି। ଏହି ଅଣ୍ଡରୁ 'ଅ' ଉଦ୍ଭବିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଚାରିମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ତିନି ରୂପର ପ୍ରଭୁ। ଏହିପରି 'ଓଁ ଓଁ' କୁ ବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲନ୍ତି; ଯଜୁର୍ବେଦର ବାଣୀ ଶୁଣି ଋକ୍ ଓ ସାମ ବେଦ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ ହରି, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ବେଦ ସେଇ ସମୟରେ ଏହା କହିଥିଲେ; ବେଦର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁକୁ ବୁଝି, ବେଦ ଜନ୍ମ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲୁ। ଆମର ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭୁ ସେଇ ଲିଙ୍ଗରେ ବିରାଜିଲେ। ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ-ମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଠି ହସୁଥିଲେ; 'ଅ' ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ତାଙ୍କର ଲମ୍ବା କପାଳ। 'ଇ' ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ଆଖି, 'ଈ' ବାମ ଆଖି; 'ଉ' ତାଙ୍କର ଡାହାଣ କାନ୍, 'ଊ' ବାମ କାନ୍। 'ଋ' ଡାହାଣ ଗାଲ, 'ୠ' ବାମ ଗାଲ; 'ଌ' ଓ 'ୡ' ତାଙ୍କର ଦୁଇ ନାକ। 'ଏ' ଉପର ଓଠ, 'ଐ' ତଳ ଓଠ; 'ଓ' ଓ 'ଔ' ଦୁଇ ଦାନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ। 'ଅଂ' ତାଙ୍କର ତାଳୁ। 'କ' ଆରମ୍ଭିକ ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ଡାହାଣ ହାତ, 'ଚ' ଆରମ୍ଭିକ ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ପାଞ୍ଚ ବାମ ହାତ, 'ଟ' ଆରମ୍ଭିକ ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପାଦ, 'ତ' ଆରମ୍ଭିକ ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପାଦ। 'ପ' ତାଙ୍କର ଉଦର, 'ଫ' ପାଖ, 'ବ' ବାମ ପାଖ, 'ଭ' କନ୍ଧ। 'ମ' ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ହୃଦୟ, 'ୟ' ଠାରୁ 'ସ' ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସପ୍ତ ଧାତୁ। 'ହ' ତାଙ୍କର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ, 'କ୍ଷ' କ୍ରୋଧ। ଏହିପରି ମହାପ୍ରଭୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉମା ସହିତ ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପୁନି, ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ତ୍ର ରୂପୀ ଓଁ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ, ଯାହା ପଞ୍ଚ କଳା ସହିତ ଉଦ୍ଭାସିତ। ଏହା କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ, ବତିସ ଶୁଭ୍ର ଅକ୍ଷର ରୂପୀ, ବୁଦ୍ଧିର ଉତ୍ସ, ସଦା ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିଲା। ସେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉପରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ, ଯାହା ହରିତ ରଙ୍ଗର, ସବୁକିଛି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା, ଚବିଶି ଅକ୍ଷର ଓ ଚାରି କଳା ସହିତ, ଅପୂର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।