ଏକ ସମୟର କଥା, ଉପମନ୍ୟୁ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁମାର ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ଘରେ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଦୁଃଖ ଥିଲା କାରଣ ସେମାନେ ଦୁଧ ପାଉନଥିଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ମିଳୁନଥିଲା। ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ମାଆ କହିଲେ, "ରାଜ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଦୁଧରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ—ଏସବୁ ମାନବ ଜୀବନର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ। କିନ୍ତୁ ଏସବୁ କେବେ ମିଳିନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଶିବଙ୍କ କୃପା ମିଳେନାହିଁ।" ତାଙ୍କ ମାଆ ଆଉ କହିଲେ, "ସମସ୍ତ କିଛି ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ମିଳେ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ଭୋଗି ଭ୍ରମରେ ଘୁରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।" ଉପମନ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମା, ଯଦି ଆମେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନାହିଁ, ତେବେ ଏଠାରେ ଦୁଧ କେମିତି ମିଳିବ?" ତାଙ୍କ ମାଆ କହିଲେ, "ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ଦିନ ଆମେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲୁ, ତାହାର ଫଳ ଏବେ ମିଳୁଛି। ଶିବାରାଧନା ବିନା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜିଲେ ବି ଏହି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।" ଏହି ଶୁଣି, ଉପମନ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ, "ମା, ଆପଣ ଦୁଃଖ ପକାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମହାଦେବ କେଉଁଠି ନ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ଦେଖିବି, ଦେଖିବି କେବେ ନା କେବେ ମୁଁ ଦୁଧର ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ପାରିବି।" ଏହିପରେ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଉପବାସ, ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି କହିଲେ, "ପୁଅ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ଏହିପରେ ଉପମନ୍ୟୁ ହିମବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଜଗତ କମ୍ପିଉଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ହରିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ। ହରି ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାରଣ ବୁଝି, ଶୀଘ୍ର ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ଗଲେ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି, ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଉପମନ୍ୟୁ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଦୁଧ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କିଛି ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। ଦୟାକରି ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାକୁ ବାନ୍ଧିଦିଅନ୍ତୁ।" ଏହିପରେ, ଶିବ ଶକ୍ରଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର, ସିଦ୍ଧ, ମହାନାଗମାନେ ସହିତ ଏକ ବଡ଼ ଧଳା ହାତୀ ଉପରେ ଚଡ଼ି, ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ତପୋବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିଲେ ଶଚୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଧଳା ଛତା ଧରିଥିଲେ। ଧଳା ଛତା ତଳେ ମାଣି ମଣି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ ସଦାଶିବ, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନ ମଣ୍ଡରାଚଳର ଦିଗ୍ଗଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏପରି ଶକ୍ରଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପରମେଶ୍ୱର ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ କୃପା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଉପମନ୍ୟୁ ଶକ୍ର ରୂପୀ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, "ମୋ ଆଶ୍ରମ ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲା, କାରଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ର ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି।" ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦେଖି, ଶିବ ଶକ୍ରଙ୍କ ରୂପରେ ଗଭୀର କଥା କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ ଯେ କିଛି ଚାହଁ, ମୁଁ ଦେବି। ତୁମ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ମିଳିବ।" ଉପମନ୍ୟୁ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ମୋର ଏକମାତ୍ର ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି ଶିବଭକ୍ତି। ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହେ ନାହିଁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶିବ ଅଳ୍ପ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଶକ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋତେ ଚିନ୍ହି ପାରିନାହ? ମୁଁ ଦେବରାଜ, ତିନି ଲୋକର ଶାସକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଇନ୍ଦ୍ର। ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ ହେଉ, ସଦା ମୋତେ ପୂଜ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦେବି, ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଛାଡ଼।" ଏହି ଶକ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଉପମନ୍ୟୁ ଶିବଙ୍କ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କହିଲେ, "ମୋ ମନେ ହେଉଛି ଏଠାକୁ କେହି ଶକ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଧର୍ମର ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି, ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ଏକ ନିମ୍ନ ଦାନବ।" "ତୁମେ ନିଜେ ଶିବଙ୍କର ମହିମା ଓ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅପମାନ କରି କଥା କହିଲ। ଏଠି ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ନାହିଁ। ଆଜି ମୁଁ ବୁଝିଲି, ଶିବଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାଟା ବଡ଼ ପାପ। ଯେଉଁଠି ଶିବଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି, ସେଠାରେ ନିଜ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ସେ ଶିଘ୍ର ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଯିଏ ଶିବନିନ୍ଦାକୁ ମଜାରେ କହିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଜିଭ କାଟିଦେଇ, ସେ ୨୧ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଶିବଲୋକ ପାଇଁ ଯାନ୍ତି।" "ମୋ ଦୁଧ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ଏଵେ ନାହିଁ; ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ, ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ବିନାଶ କରି ଏହି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବି।" "ମୋ ମାଆ ମୋତେ ଏହି କଥା ଖୁବ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଥିଲେ, ଆମେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲୁ।" ଏହିପରେ, ଉପମନ୍ୟୁ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଅଥର୍ବଣ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରାଖ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ। ଏବେ, ଉପମନ୍ୟୁ ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, ଭଗ୍ବାନ୍ ଭାଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶକ ଶିବ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନକୁ ରୋକିଦେଲେ। ନନ୍ଦୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଅଥର୍ବଣ ଅସ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ତାହାକୁ ନିରସ୍ତ କରାଗଲା। ସେଥିରେ, ପରମେଶ୍ୱର ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରକୋଟି ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ହଜାର ଧାରା ଦୁଧର ସମୁଦ୍ର, ଦହିର ସମୁଦ୍ର, ଘୀର ସମୁଦ୍ର, ଛୁଆ ପାଇଁ ଫଳର ସମୁଦ୍ର, ଭୋଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ସମୁଦ୍ର ଓ ପାଖରେ ପାହାଡ଼ ପରି ମିଠା ପିଠା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଭଳି ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲା।