ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଅନୁସାରେ ଯଥାବିଧି କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବିବାହ ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି; ଏହି ଦେବୀ ଯେ ଏକା ଏହି ଜଗତର ଧାରଣକାରୀ, ତିନି ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନେକ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ; ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ସେଠୁ ଉଦ୍ଭୂତ। ତଥାପି, ପାହାଡ଼ ଓ ମୋ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ; ସେ ଅଜନ୍ମା, ଧଳା, କଳା ଓ ଲାଲ—ସେ ପ୍ରକୃତି, ହେ ଦେବ! ଏହି ପାହାଡ଼ର ରାଜା ସହିତ ଏହି ଯୋଗ ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ; ତୁମେ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ନାଭିପଦ୍ମରୁ ଏହି କଳ୍ପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲି। ଦେବତାମନ୍ଦଳର ନାୟକ ଜନାର୍ଦନ କହିଲେ, "ନିଶ୍ଚୟ, ପାହାଡ଼ ଏହି ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ଗୁରୁ।" ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷିମନ୍ଦଳ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାପତି, ଶଙ୍କର ଓ ପଦ୍ମନାଭ ସହିତ, ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଉଠିଲେ। ପଦ୍ମନୟନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଲେ, ଏବଂ ସେ ଜଳକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପାହାଡ଼ର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଛିଟିଲେ। "ସେ ମୋର ଛୋଟ ଭଉଣୀ, ମେନାଙ୍କ ଝିଅ, ଏବଂ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ," ଏହିପରି କହି ଜଳ ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମନ୍ଦଳର ନାୟକଙ୍କୁ ଦେଲେ। ହରି ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଳ ସହିତ ଦେଲେ; ପରେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମନ୍ଦଳ କହିଲେ, "ଦାତା, ଗ୍ରାହକ, ଫଳ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ—ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ହରା ନିଶ୍ଚୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ।" ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ହର୍ଷରେ କୁଣ୍ଡଳିତ ହେଲା; ଦିବ୍ୟ ଜନ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମନ୍ଦଳ ଆକାଶରୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଢୋଳ ଚାଲିଲା, ଅପ୍ସରାମନ୍ଦଳ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ଦେହୀ ବେଦମନ୍ଦଳ ଏହି ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଋଷିମନ୍ଦଳ ସହିତ, ଦେବତାମନ୍ଦଳର ନାୟକ, ଉମାଙ୍କ ପତି, ଶିବ ଦେବୀ ପାହାଡ଼ର ଝିଅକୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଲଜ୍ଜିତ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନିର୍ମଳ ରୂପ ଦେଖିବାରେ ସେ ଅତି ଆସ୍ୱାଦିତ ହେଲେ, ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବତାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି," ଏବଂ ହରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମଠାରେ ଭକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।" ଏହି ନାମ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଲେ। ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ମୁଁ ଆଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବି, ଗୁରୁ ଭୂମିକାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଯଦି ଦେବତା ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି।" ଦେବତାମନ୍ଦଳର ନାୟକ ଶଙ୍କର କହିଲେ, "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କର।" "ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ହେ ଦେବତାମନ୍ଦଳର ନାୟକ, ପ୍ରପିତାମହ," ବ୍ରହ୍ମା କହି, ନମସ୍କାର କରି, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦରେ, ଦେବୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ହାତ ଯୋଡିଲେ। ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ହାତ ଯୋଡି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ବେଦମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ, ତାଳପାଳ ଦାନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମନ୍ଦଳକୁ ଆଣି, ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ତିନିବାର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା। ଯୋଡିଥିବା ହାତ ଛାଡି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବମନ୍ଦଳ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଆଚମନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ। ମଧୁପର୍କ ଓ ଗାଁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ପୁନଃ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମନ୍ଦଳ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଭୃଗୁ ଆଦି ଋଷିମନ୍ଦଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ତିଳ ଓ ତାଳପାଳ ଦାନ କରି ପୂଜା କଲେ ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଶିବ, ଦେବତାମନ୍ଦଳ କଥା କହିଥିବା ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ବିସର୍ଜିତ କରି, ଦେବୀ ସହ ଏକତ୍ୱ ହେଲେ—ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଯେ କେହି ଭବଙ୍କ ବିବାହ କଥା ପଠେଇବେ, ଶୁଣିବେ, କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବେଦ ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଖରେ ପଠେଇବେ, ଶୁଦ୍ଧ ହାସରେ—ସେ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ପାଇବେ ଓ ଭବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିବେ; ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପାଣ୍ଡିତମାନେ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି, ସେଠି ଭବ ନିଜେ ବିହାର କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ସେଠି ଏହି କଥା ପଠିବା ଉଚିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିବାହରେ। ଏହି ଭବଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କଥା ପ୍ରଚାର କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବତା ହିମବତଙ୍କ ଝିଅ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ନନ୍ଦି ଓ ଦେବମନ୍ଦଳ ସହିତ, ଶିବ ଦିବ୍ୟ ଚାଲିତ୍ରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଦେବନଗରୀ ବାରାଣସୀକୁ ଗଲେ। ଭବାନୀ, ଆନନ୍ଦ ମୁହଁରେ ଦୀପ୍ତି ନେଇ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବିମୁକ୍ତରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ତାଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲେ, "ଅବିମୁକ୍ତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଅସମ୍ଭବ।" "ହେ ଦେବୀ, ଋଷିମନ୍ଦଳରେ ପୂଜିତ, ଅବିମୁକ୍ତ ମୁକ୍ତିର ଫଳର ଉତ୍ସ, କିପରି ବିବରଣ କରିବି?" "ସେଠି, ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି; ଅନ୍ୟଠି, କେବଳ ବାରାଣସୀରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।" "ବାରାଣସୀରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ପିଶାଚ ଓ ନରକରେ ନେଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ମନ୍ୟ ହଜାର ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପିଶାଚ ହେବା ଉତ୍ତମ।" "ହଜାର ଇନ୍ଦ୍ରର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ କାଶୀ ସହିତ ସମାନ ନୁହେଁ, ଯେଉଁଠି ତିନି ଲୋକର ଦେବତା ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ ବିହାର କରନ୍ତି।" "ଯେଉଁଠି ଓଂକାରେଶ୍ୱର, ଚର୍ମଧାରୀ, ବିହାର କରନ୍ତି, ସେଠି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ।" ଏହିପରି କ୍ଷେତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କହି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଗାର୍ଡେନ ଦେଖାଇ, ଗଣନାୟକମାନେ ଛାଡି, ଦେବତା ଏଠି ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଭିନାୟକ—ହାତୀମୁହା—ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ବାଧା ଏବଂ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥାର ଉତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱ ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି।