ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷ, ତୁମର ଡାହାଣ ହାତରୁ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲି; ତୁମର ବାମ ହାତରୁ ଦେବତା ନାରାୟଣ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଦେବୀ ପ୍ରକୃତି ସଦା ତୁମର ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ; ସେ ତୁମର ସଂଗିନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର କାରଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ମହାଦେବ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ; ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ। ହେ ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ତୁମର କୃପା ଓ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ମୁଁ ଏହି ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନେ ତୁମର ମାୟାରେ ମୋହିତ; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କୃପା କର, ଯେଣୁ ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ହୋଇଯାଆନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମା, କମଳ-ଜନ୍ମା, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବେ ମୋହିତ ହୋଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଯିଏ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, ନାରାୟଣ ଓ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଆ। ମୋ ସହ ଏହି ପରମ ପ୍ରକୃତି, ହିମାବତଙ୍କ କନ୍ୟା ସହିତ, ଦେବତାମାନେ, ପରମାତ୍ମା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚଳ।" ସେଠାରେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ମନରେ ନାରାୟଣ ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ର ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ, ତେବେ ଦେବତାମାନେ ର ପ୍ରଭୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ସାଧ୍ୟ, ଓ ନାରାୟଣ ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୁଗ୍ଧ ହେଲେ। ଯମ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଚାହିଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ସର୍ବଦର୍ଶନ ଶକ୍ତି ଦେଲେ। ଶର୍ବ, ଜଳର ନାଥ, ଭବାନୀ ଓ ଚଳାକୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ; ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦର୍ଶନ ଲାଗି ଆଗେ ଆସିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁରନ୍ତ ନମସ୍କାର କଲେ; ଭବାନୀ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ଋଷିମାନେ, ଶିବଙ୍କ ଗଣପତିମାନେ ଓ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଲୋକମାନେ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ; ଦିବ୍ୟ ଗଣ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଢୋଲ ରବେ, ଋଷିମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ସମସ୍ତ ଗଣ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ମା ପାର୍ବତୀ ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ଦେବୀ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ। ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ରଖି, "ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ" ବୋଲି କହି, ସେଠାରେ ପୂଜା କଲେ। ଦେବୀ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିର ଛୁଇଁ ଭୂମିକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ହାତ ଜୋଡି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ବିବାହ କର, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେପରି ଚାହ, ତେଣୁ ହେଉ।" ମହେଶଙ୍କ ବିବାହ ପାଇଁ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅତି ଶୋଭାମୟ ନଗରୀ, ମଣିମୟ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ତାପରେ ଅଦିତି, ଦିତି, ଦନୁ, କଦ୍ରୁ, ସୁକାଲିକା, ପୁଲୋମା, ସୁରସା, ସିଂହିକା ଓ ବିନତା ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ। ସିଦ୍ଧି, ମାୟା, କ୍ରିୟା, ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ, ସୁଧା, ସ୍ୱଧା, ସାବିତ୍ରୀ (ବେଦମାତା), ରାଜନୀ, ଦକ୍ଷିଣା, ଦ୍ୟୁତି—ସମସ୍ତେ ଆସିଲେ। ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱାହାମତି, ବୁଦ୍ଧି, ଋଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧି, ସରସ୍ୱତୀ, ରାକା, କୁହୁ, ସିନୀବାଳୀ, ଅନୁମତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଧରଣୀ, ଧାରଣୀ, ଚେଲା, ଶଚୀ, ନାରାୟଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ, ଦେବତାମାନେର ମାତା ଓ ପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। "ଏହି ହେଉଛି ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିବାହ!" ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ—ସର୍ପ, ଗରୁଡ଼, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଅନେକ ଗଣ। ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ମେଘ, ମାସ, ବର୍ଷ, ବେଦ, ମନ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। "ହୁଁ", "ଓଁ" ଧ୍ୱନି, ଅନେକ ଦ୍ୱାରପାଳ, ଅସଂଖ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହଚରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପର ନଦୀମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗର ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ପୂଜିତ ଦେବତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ବି ଏଠାରେ ବିବାହ ଅବସରରେ ଆସି ଖୁସି ହେଲେ। ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିବାହ ପାଇଁ ଅସଂଖ୍ୟ ଗଣମାନେ, ଶଂଖ ରଙ୍ଗର ଦେହ ଥିବା ଗଣ, ଏବଂ ମିଳିଅନ୍ ଗଣପତିମାନେ ଆସିଲେ; କେକରାକ୍ଷ ଦଶଜଣ ସହିତ, ବିଦ୍ୟୁତ ଆଠଜଣ ସହିତ। ବିଶାଖ ଚଉଷଠି, ପାରୟାତ୍ରିକ ନଅ, ସର୍ବାନ୍ତକ ଛଅ, ଏବଂ ବିକୃତାନନ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଜ୍ୱାଳାକେଶ ଦ୍ୱାଦଶ ଲକ୍ଷ ଗଣ ସହିତ, ସମଦ ସାତ, ଦୁନ୍ଦୁଭ ଆଠ ଗଣ ସହିତ ଆସିଲେ। କପାଳୀଶ ପାଞ୍ଚ, ସଂଦାରକ ଛଅ, ଗଣ୍ଡକ ଓ କୁମ୍ଭକ ଅସଂଖ୍ୟ ଗଣ ସହିତ ଆସିଲେ। ବିଷ୍ଟମ୍ଭ ଆଠ, ପିପ୍ପଳ ଏକ ହଜାର, ସମ୍ନାଦ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ଆବେଷ୍ଟନ ଆଠ, ଚନ୍ଦ୍ରତାପନ ସାତ, ମହାକେଶ ଏକ ହଜାର ଗଣ ସହିତ ଆସିଲେ। କୁଣ୍ଡୀ ଦ୍ୱାଦଶ, ବୀର, ପାର୍ବତକ, କାଳ, କାଳକ ଓ ମହାକାଳ ଏକ ଶତ, ଆଗ୍ନିକ ଏକ ଶତ ଲକ୍ଷ, ଅଗ୍ନିମୁଖ ଏକ ଲକ୍ଷ, ଆଦିତ୍ୟମୂର୍ଧା ଏକ ଲକ୍ଷ, ଧନାବହ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅସଂଖ୍ୟ ଗଣ ସହିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ବିବାହ ମହାଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଏଭଳି ଦେବତା, ଦେବୀ, ଗଣ ଓ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ମହାବିବାହ ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ମଣିମୟ ନଗରୀରେ ଉତ୍ସବ ମନାଇଲେ।