ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜିତ ଦେବତା, ଶାଖ, ବିଶାଖ, ପ୍ରବଳ ନୈଗମେଶ, ଦେବସେନାପତି କୁମାର, ମହାସେନ—ଏହି ସମସ୍ତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଥିବା ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଦର କରନ୍ତି। ସେ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ, କେବଳ ଖେଳ କରିବା ମାତ୍ରରେ, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ, ଏକାହାତେ ପ୍ରବଳ ତାରକାସୁରଙ୍କୁ ବିନଶ୍ଟ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବେ। ଏହିପରି କଥା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସେହି ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ସ୍ମରଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏହି ସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ମର ଦେବତା ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ରତି ସହିତ ପୁନଃ ସ୍ମୃତିରେ ଆସିଗଲେ। ସେମାନେ ଦୁହେଁ ହାତ ଯୋଡି, ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ସେହି ଜୀବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜୀବନ୍ତ ଆଧାର, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ସ୍ମରଦେବ କହିଲେ, “ମୋତେ ତୁମେ ସ୍ମରଣ କରିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କହ, ମୁଁ କଣ କରିବି?” ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାପରେ ଶକ୍ର, ମନୋରଥ ପତାକାଧାରୀ କାମଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ, “ଆଜି ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ଶଙ୍କର ଓ ଅମ୍ବିକାଙ୍କର ଏକତା କରାଅ। ଯେପରି ମାର୍ଗରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେହି ପଥରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପତ୍ନୀ ରତି ସହିତ ଚଳ। ଏହାରେ ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ ଏବଂ ତୁମକୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦଶା ଦେବେ; ଯେପରି ଆଗରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଥିଲେ, ସେମିତି ତିନିଁ ଗିରିଜା ଉମାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସ୍ମରଦେବ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେ ରତି ଓ ବସନ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଉଦ୍ୟମ କଲେ। ତେବେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା ମୁସ୍କୁରାଇ ମଦନଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ଉପେକ୍ଷା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ନିହାରିଲେ। ଏହି ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଏବଂ ମଦନଙ୍କୁ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା; ରତି ଦୁଃଖରେ ବିଲାପ କଲେ। ରତିଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ ଶୁଣି, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ କହିଲେ, “ଅରୂପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ପତି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ; ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେବେ ବୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାସୁଦେବ ହେବେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ତେଜ ଦ୍ୱାରା—ତେବେ ତୁମେ ପୁନଃ ପତି ଓ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, କାମଦେବଙ୍କ ମଧୁର ମୁସ୍କାନ ଥିବା ପତ୍ନୀ ରତି ସେ ବେଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ମଦନଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ବସନ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ଏଉଁପରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ମହାଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଆଶ୍ରମ ଓ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଭବ ଭଗବାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣକନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ମାରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପୋବନକୁ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ପଚାରିଲେ—“ହେ ପାର୍ବତୀ, କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମେ ଏମିତି ତପସ୍ୟା କରୁଛ? ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଭବ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ, ଯାହାପାଇଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦାସତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ତୁମକୁ ବରିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ତୁମେ ପତି ହେବେ।” ଏପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ନମସ୍କାର କରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ ପରେ, ପରମେଶ୍ୱର ଦ୍ୱିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ଅନୁଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ମହାଦେବଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଦେଖି, ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନି, ପାର୍ବତୀ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ବରଦାତା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ପାର୍ବତୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଭଗବାନ ହସି, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଏବଂ ପରିବାର ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସାଧୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ ତୁମ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଆସିବେ। ମୁଁ ମୃଦୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତୁମ ସହିତ ଏକତା ପାଇବି।” ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ଦେବଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ସେ ନିଜ ଚାହିଦା ଦେବନଗରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମେନା ଓ ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଘ୍ରାଣ କରି, ସମ୍ମାନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିଲା ଯେ, ତିନିଁ ଦେବତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେବେଳେ, ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ଉତ୍ସବ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଘୋଷିତ ହେଲା। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଜନାର୍ଦନ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଆର୍ୟମାନ, ବିବସ୍ୱାନ, ଯମ, ବରୁଣ, ବାୟୁ, ସୋମ, ଈଶାନ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ଋଷିମାନେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗରୁଡ, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ଦାଇତ୍ୟ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ନାଗ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ବେଦ, ମନ୍ତ୍ର, ସ୍ତୋତ୍ର, କ୍ଷଣ, ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ଯଜ୍ଞ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହ, ତିରିଶି ତିନି ଦେବତା, ତିନି ଥର ତିନି ଶତ, ତିନି ଥର ତିନି ହଜାର ଦେବତା ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱୟଂବର ଉତ୍ସବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ—ପାର୍ବତୀ, ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ଏହି ଅନନ୍ୟ ବିବାହ ଉତ୍ସବକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ।