ତାର ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ତାରକାକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ଓ କମଳାକ୍ଷ। ତାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଏହି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର ଉପବାସ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କୃପାରୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ତାର ଗଭୀର ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସମ୍ସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଏକ ହଜାର ଦେବବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନ ଓ ରାତି ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ତାର ତାଙ୍କର ରଥ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ବିଷ୍ଣୁ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦୟା ରେ ତାର ଏକ ଶତ ଗୁଣ ଶକ୍ତିର ବର ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ତାର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ଦେବଗଣଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ମାୟାରେ ବନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଭୟରେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ, କୌଣସି ଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ନ ପାଇ, ଭୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଠି ହୋଇ, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମହାନ ଅଙ୍ଗିରସ, ତାର ନାମକ ଏହି ଦାନବ ଆମକୁ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଯେପରି ଗୋପାଳ ତାଙ୍କ ବଛାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଆମେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୃହହୀନ ଚରାଇଁ ପରି ଭୂମିକାରେ ଅଛୁ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆମର ଅପରାଜିତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉଛି। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଆମେ କିପରି ସାମ୍ନା କରିବୁ?” ଏପରି ଶକ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଜୀବ, କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଶୁଣି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେ ଭୋଗୁଥିବା ଦୁଃଖକୁ ଜାଣେ। ଏବେ ଶୁଣ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସତୀ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ପରେ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ଉମା ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାମନସ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଆକର୍ଷଣ କଲେ, ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମିଳନରୁ ଅଗ୍ନିରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍କନ୍ଦ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ। ସେ ଛଅମୁହ, ବାରଟି ହାତ, ଦେବସେନାପତି, ଅଗ୍ନିର ପୁଅ, ସ୍ୱାହାର ପୁତ୍ର, ଗଙ୍ଗାର ପୁତ୍ର ଓ ଶରବଣରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେ ଶାଖ, ବିଶାଖ, ନୈଗମେଶ, କୁମାର ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ। ସେ ମହାସେନ ଖେଳରେ ଏକାକି ତାରକାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରି ଦେବତାମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।” ଏପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଗଲେ ଓ ସ୍ମରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସ୍ମର, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ରତି ସହିତ, ଦେବତାମାନେ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେମାନେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ଏହି ଜୀବକୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ସ୍ମରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, କ’ଣ କରିବି, କହ।” ଏପରି ସ୍ମରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଆଜି ଆପଣ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଶଙ୍କର ଓ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ଶିବ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଲୀଳା କରନ୍ତି, ସେପରି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ରତିଙ୍କ ସହିତ କରନ୍ତୁ। ତେବେ ମହାଦେବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଅବସ୍ଥା ଦେବେ। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ, ଏବେ ଗିରିଜା, ଉମାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇବେ।” ଏପରି ଶୁଣି, ସ୍ମର ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚି, ରତି ଓ ବସନ୍ତଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତେବେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନ୍ ଶିବ ହସି, ତୃତୀୟ ନୟନର ଅଗ୍ନି ଦୃଷ୍ଟିରେ ସ୍ମରଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ, ରତି ବିଲାପ କରିଲେ। ରତିଙ୍କ ବିଲାପ ଶୁଣି, ଶିବ ତାଙ୍କୁ କୃପାଭାବରେ କହିଲେ, “ତୁମ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମର ପତି ଦେହ ବିହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯୁଗଳ ମିଳନ ସମୟରେ ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ; ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ, ବାସୁଦେବ ରୂପେ ଜନ୍ମିବେ, ସେଠି ତୁମ ପୁଅ ଓ ପତି ଦୁଇଁ ହେବେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସ୍ମରଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇ, ରତି ବସନ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟାରେ, ଶିବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥାଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତାପରେ ଆଶ୍ରମ ଓ ଲୀଳାର ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ, ଭଗବାନ୍ ଭବ ସମସ୍ତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣଜନ୍ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଲେ।