ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ, ତାଙ୍କର ହାତ ଯୋଡି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ, ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ, ହାତୀରୁ ଜନ୍ମନେଇଥିବା ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ଭବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—ହିମବନ୍ତଙ୍କର ଶୁଭ କନ୍ୟା ସତୀ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ସେ କିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଲେ? ସତୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମେନାଙ୍କ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହିମବନ୍ତଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ପର୍ବତର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ହିମବନ୍ତଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ଦୁହିତା ତାଙ୍କର ବାରମ୍ବାର ବର୍ଷରେ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଏହି ତପସ୍ୟା ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଉଣୀ—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ—ସହିତ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି ଜଗତ୍ଜନନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ତିନିଭଉଣୀ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ ଅପର୍ଣ୍ଣା, ତାଙ୍କଠାରୁ ଛୋଟ ଏକପର୍ଣ୍ଣା, ତୃତୀୟ ବରାରୋହା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଏକପାଟଳା। ମହାଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଆସିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାରକ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଥିଲେ, ସେ ତାରାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦିତିର ଉଜ୍ୱଳ ସନ୍ତାନ। ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ତାରକାକ୍ଷ, ମହାଦାନବ; ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏବଂ କମଳାକ୍ଷ, ବଳଶାଳୀ। ତାଙ୍କ ବାପା ତାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ତାରା, ତାଙ୍କର ମହାଶକ୍ତିର ଉଜ୍ୱଳତା ସହିତ, ଚଳାଞ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ତିନି ଲୋକକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ହଜାର ଦେବବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନ ଓ ରାତି ଅବିରତ ଚାଲିଥିଲା। ତାରା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରଥ ସହିତ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ବିଷ୍ଣୁ ପଳାଇଗଲେ। ତାରା, ପ୍ରପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତି ଦାନ ପାଇ, ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ର ଅଧିପତି ହେଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ବନ୍ଧିତ ରହିଲେ। ଦେବମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ତାରାଙ୍କ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତି ନାହିଁ, ନ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲା। ଏହାପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅମରମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନେ ମିଶି, ଦେବମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଙ୍ଗିରସ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଭଗବନ, ତାରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାରା, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଗୋପାଳକ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛି। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବୃହସ୍ପତି, ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ, ଆମେ ପଞ୍ଜରାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ପରି ଗୃହହୀନ ହୋଇଯାଇଛୁ। ଅମରମାନଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅକ୍ଷମ ହୋଇଯାଉଛି। ବିଷ୍ଣୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ହତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ହାରିଗଲେ, ଆମେ କିପରି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବୁ?” ଏପରି ଶକ୍ର ଉପସ୍ଥାପନା କରିବା ପରେ, ଜୀବ ଦେବମାନେ, ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଏହିପରି କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଜାଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଶୁଣ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସତୀ, ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏଠି ହିମବନ୍ତଙ୍କ କନ୍ୟା ଉମା ଭାବେ ଜନ୍ମିଛି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏଠି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାମନସ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଦୁହିଁଠାରୁ ଯୁଗଳ ଏକତାରେ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍କନ୍ଦ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଜନ୍ମିବେ। ସେ ଛଅମୁହଁ, ବାରଟି ହାତ, ସେନାନୀ, ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ସ୍ୱାହାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, ଶରବଣରେ ଜନ୍ମିଥିବା; ସେ ଶାଖ, ବିଶାଖ, ପ୍ରବଳ ନୈଗମେଶ, କୁମାର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ପୁଜିତ। ଏହି ମହାସେନା, ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ଖେଳରେ ଏହି ପ୍ରବଳ ତାରକାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଦେବମାନେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।” ଏପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ମରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ସ୍ମର ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ରତି ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ରତି ସହିତ ଯୋଡିହାତେ ନମସ୍କାର କରି, ଶକ୍ର ସହିତ ଏହି ଜୀବନ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ, ଏଠି ପହଞ୍ଚିଛି; କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, କହ।” ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଶକ୍ର, କାମଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, କହିଲେ—“ଆଜି ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଶଙ୍କର ଓ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର। ଯେଉଁ ମାର୍ଗରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେହି ପଥରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ରତି ସହିତ ଚଳ। ତେବେ ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଦଶା ଦେବେ; ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଏହି ଗିରିଜା, ଉମାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇଥିଲେ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶଚୀପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନି, ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।