ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶିବଜୀ କହିଲେ—"ହେ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର, ସେ ସମୟରେ ହିମାବତଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା, ତୁମର ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଭଉଣୀ ଉମା, ତୁମର ହେବେ, ବିଷ୍ଣୁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ, ସେ ଧର୍ମମୟୀଙ୍କୁ ତୁମେ ମୋତେ ଦେବ; ଏହିପରି ସମ୍ବନ୍ଧ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିବ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଆମେ ଦୁଇଁଜଣ ଭାଇ ପରି ମିଶିଯିବା, ମୁଁ ଶଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶରୀରରେ ତୁମକୁ ଦେଖାଏବି, ତୁମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ଓ ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବି।" ଏଭଳି କହି, ନୀଳ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍ ରୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ଦିବ୍ୟ ଷ୍ଟୁତି ମାଗିଲେ, ଯାହାକି ମୁଁ ଏଠାରେ ପଢ଼ିଛି। ଏହି ଷ୍ଟୁତି କିମ୍ବା ନାମାବଳୀ ଯେଉଁଠି ଉଚ୍ଚାରଣ, ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଶ୍ରବଣ କରାଯିବ, ସେଠି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମ ପାଇଁ ସୁନାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଯଦି ଶୁଦ୍ଧ ପାତ୍ରରେ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯିବ, ଏହି ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ, ଅସୁରମାନେ ଯେପରି ଫଳ ପାଇଥିଲେ, ସେପରି ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି ପୂଜାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ଏହିପରି କଥା ବ୍ରହ୍ମା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଜଗତ୍ର ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏହିପରି, ନିଷ୍ପାପ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ହଜାର ନାମ ପଢ଼ିଲେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥା ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣି, ମୁନିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ହେ ଜ୍ଞାନୀ ସୂତ, ତୁମେ ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିଛ; ଏବେ ତାଙ୍କର ସତୀ ରୂପର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦିଅ। କିପରି ମେନା ମହାଦେବୀ ହେଲେ, କିପରି ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବିନାଶ ହେଲା, ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ତାଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଲେ?" ତେବେ ସୂତ, ମହାନ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିନଙ୍କୁ କହିଥିବା ପୁରାତନ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କୁମାରଙ୍କୁ, ସେଉଁଠାରୁ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ମୁଁ ଏହି କଥା ପୁନର୍ବାର କହୁଛି। ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବାରୁ, ମୁଁ ଉମା ଓ ଭବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କଥା ଆରମ୍ଭ କରୁଛି। ସେ, ଭଗା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସଂସାରର ଧାରଣାକର୍ତ୍ତ୍ରୀ, ଲିଙ୍ଗ ରୂପର ତ୍ରିବିଧ ପୀଠିକା। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଓ ଦୁଇଁଜଣ ସହିତ ଶିବ ତିନିଜଣା ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ। ଶିବ, ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ, ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଦୀପ୍ତି ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଲିଙ୍ଗ ଓ ପୀଠିକାର ସଂଯୋଗରୁ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେଉଁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଶିବ, ଜ୍ଞାନ ରୂପୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ସେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସଂସାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ତାହାପରେ ଦେବତା ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦେଖିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, କମଳ-ଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଷ୍ଟୁତି କଲେ। ତାପରେ, ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତେ ବ୍ୟାପ୍ତ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ନିଜକୁ ବିଭକ୍ତ କର।" ତାଙ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ, ନିଜ ସମାନ ଶକ୍ତିର ପତ୍ନୀ ରୂପେ, ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ଦେବୀ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ପୁରାତନ ସ୍ତ୍ରୀ; ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସତୀ ନାମେ, ସେ କେବଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବରଣ କଲେ। ପରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ଦେବୀ ମେନାଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦକ୍ଷ, ନାରଦଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ଅହଂକାର ଓ ଅବମାନରେ ଦେବାଦିଦେବ ଉମାପତିଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ। ଏହି ଅପମାନ ଜାଣି, ସତୀ ଯୋଗ ମାର୍ଗରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କଲେ। ପରେ, ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଭାବେ ପାହାଡ଼ର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଜାଣି, କ୍ରୁଧିତ ଭର୍ଗ (ଶିବ) ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ। ଚ୍ୟୱନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ମହା ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା; ଚ୍ୟୱନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦଧୀଚି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଦୟାରେ ଦଧୀଚି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ଶାପିତ ହେଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ, ହବିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନେ ଚିରକ୍ଷଣାରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ। ତାପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦଧୀଚିଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମହେଶ୍ୱର କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ? ଦକ୍ଷଙ୍କ ମହାୟଜ୍ଞରେ, ଭଗବାନ୍ ରୁଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦାହ କଲେ। ଦେବୀଙ୍କୁ ବିୟୋଗର ଅସହ୍ୟ ବେଦନାରେ, ପରମେଶ୍ୱର ଏକ ଭଦ୍ର ନାମକ ଦଳ ପଠାଇଲେ। ଶିବଙ୍କ ଚୁଲିରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବୀରଭଦ୍ର ଓ ଗଣପତିମାନେ ତିଆରି ହେଲେ; ଭଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥାରୋହଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଗଣମାନେ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେଉଁଠି, ଅମର ଚାଳକ ସହିତ ସେମାନେ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଶୁଭ ଅକାଶରଥରେ, ହିମାଲୟର ସୁନ୍ଦର ଶିଖର ଉପରେ ଅପୂର୍ବ ସୁନା ଚୂଡ଼ାକୁ ଯାଇଲେ। ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଯଜ୍ଞବେଦିକା ଥିଲା; ସେଠାରେ ଖ୍ୟାତିନାମା କନଖଳା ଥିଲା। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ଭଦ୍ର ଯଜ୍ଞକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ପଠାଯିଲେ; ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ପାହାଡ଼ ଚିରିଗଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ବାୟୁ ବିକଟ ଗତିରେ ବହିଲା, ସାଗରର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଉତ୍ପାତ ହେଲା।