ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଶିବଙ୍କ ନିକଟରେ ଦୈତ୍ୟ ରାଜା ଜଲନ୍ଧର ଦୃଢ଼ ଓ ଅହଂକାରୀ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଜଲନ୍ଧର, ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟ ସାହସୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେବେ ଏଠାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କର। ଏହି ଚକ୍ର, ଯାହା ମୋ ପାଦରେ ମହାସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଏହାକୁ ଉଠାଅ; ନହେଲେ, ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ଜଲନ୍ଧରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦହିଉଠିଲା। ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, "ମୁଁ ମୋ ଗଦା ଉଠାଇ, ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଓ ତୁମକୁ, ହେ ଶଂକର, ସଂହାର କରିଦେବି। ଦେବତାମାନେ ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଗରୁଡ଼ ପରି ଡୁଣ୍ଡୁଭି ଡ଼଼ଙ୍କା ମାଡ଼ି ଦେବି।" "ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସାଥୀଙ୍କ ସହ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବି। ହେ ମହେଶ୍ବର, ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କିଏ ଆଛି ଯେ ମୋ ତୀରକୁ ସହିପାରିବ? ଶିଶୁବୟସରେ ମଧ୍ୟ, ଭଗବାନ୍ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ ହେଇଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁନି ଓ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଶ କରାଯାଇଥିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତିନି ଲୋକ ଏବଂ ତାହାର ଚଳନ-ଅଚଳ ସବୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଇଥିଲା। ତେବେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମେ କିପରି ଅଜୟ ରହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଭଗବାନ୍?" "ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, କୁବେର, ବାୟୁ, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରିଲେନି, ଯେପରି ନାଗମାନେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଗନ୍ଧକୁ ସହିପାରିନଥିଲେ। ମୁଁ ମୋ ଦୁଇ ବାହୁକୁ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ ନପାଇ, ସମସ୍ତ ପର୍ବତଙ୍କୁ ଘସିଲି, ହେ ଗଣନାୟକ।" "ମନ୍ଦର, ନୀଳ, ଏବଂ ମେରୁ ପର୍ବତ, ମୋ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହେଲେ, କେବଳ ମୋ ଚରମ ଖଜୁଆଇବା ପାଇଁ। ହିମବତ୍ ପର୍ବତରେ ଖେଳକୁ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗା ଅବରୋଧିତ ହୋଇଥିଲା; ମୋ ଦାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ବଜ୍ରକୁ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିଲି।" "ସମୁଦ୍ରାଗ୍ନିର ମୁଁହକୁ ମୋ ହାତରେ ଭଙ୍ଗ କରି ଧରିଥିଲି, ଏବଂ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକ ମହାସାଗର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏଇରାବତ ପରି ହାତୀମାନେ ସମୁଦ୍ରଜଳରେ ଫିଙ୍କାଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ରଥସହିତ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲେ।" "ଗରୁଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସର୍ପପାଶରେ ବାନ୍ଧିଥିଲି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ; ଉର୍ବଶୀ ପରି ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଗୃହରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆଣାଯାଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର କେବଳ ଏକ ଜନା ଭାର୍ୟା, ଶଚୀକୁ, ମୋ ପାଖରେ ନମିବା ପରେ ପୁନଃ ପାଇଥିଲେ।" "ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିନାହଁ କି, ହେ ଦାଇତ୍ୟପତି, ମୁଁ ହେଉଛି ଜଲନ୍ଧର, ହେ ଉମାପତି।" ଏପରି ଅହଂକାର ଶୁଣି, ମହାଦେବ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ଶମାତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ, ଏବଂ ସର୍ପମାନେ ତାହାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଜଲନ୍ଧର, ତ୍ରିପୁରାରି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅବିବେକରେ କହିଲେ, "ମୋତେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବି। ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ; ତଥାପି ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଆଗ୍ରହ ବହୁତ ଅଧିକ—ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଏହିପରି, ମଦନ, ଦକ୍ଷ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ତ୍ରିପୁରାରି, ଯଦି ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋ ନାୟକମାନେ, ଭୂତପତିମାନେ, ହରି ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଛ, ତେବେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରୁହ।" ଏପରି କହି, ଜଲନ୍ଧର ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ନ ଚଳିଲେ, ନ ତାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଅହଂକାରରେ ଏବଂ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମନରେ, ସେ ଦୁଇ ବାହୁକୁ ଟକ୍କର ଦେଇ, ଅଶକ୍ତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧରି ହତ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତେବେ, ମହାଦୁର୍ଲଭ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିବ୍ର ଆଘାତ ଲାଗି, ସେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭଜିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶରୀର ରଥଚକ୍ର ଉପରେ ରହିଗଲା। ଏହା ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ବିଜୁଳି ପର୍ବତକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ, ସେହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାଇତ୍ୟ ଅଞ୍ଜନ ପର୍ବତ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଭୂମି ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ମାତ୍ର ମାଂସପିଣ୍ଡ ହେଇଗଲା। ଏକ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତପୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହେଲା, ଏବଂ ଜଲନ୍ଧରଙ୍କ ନିଧନ ଦେଖି, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେମାନେ 'ଶାବାଶ, ହେ ଦେବ!' ବୋଲି ବିର ଦହାଡ଼ ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଯିଏ ଏହି ଜଲନ୍ଧର ବଧ କଥାକୁ ପାଠ କରିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, କିମ୍ବା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପାଠ କରାଇବେ, ସେ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଏଠାରେ, ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା: ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ବରଙ୍କଠାରୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ? ଏହି କଥା ଶୂତଙ୍କୁ କୁହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଉଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ଗଦା, ତୀର ଓ ଶୂଳରେ ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ଭୟରେ ଅସହାୟ ହେଇ ପଳାଇ ଦେଲେ। ପରାଜିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେବମାନେ, ହରିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍ ହରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଗକୁ ଯାଇ, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ମୋ ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନମାନେ, କାହିଁକି ତୁମେ ଏଠାରେ ଏଭଳି ଅଳଙ୍କାର ଓ ପରାକ୍ରମ ହୀନ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ଆସିଛ? କ'ଣ ଘଟିଛି, କହ।" ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ କଥା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ଭଗବାନ୍, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ବିଜୟୀ ଜନାର୍ଦନ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ।" "ଆପଣ ହିଁ ଆମର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ, ଆପଣ ହିଁ ସମସ୍ତର ପିତା, ଆପଣ ହିଁ ପାଳକ, ସଂହାରକ, ଭୋକ୍ତା, ଦାତା।