ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଦୁଇଟି ଶରୀର ବିଷୟରେ ଜାଣିଛନ୍ତି—ଏକଟି ଭୟଙ୍କର, ଅନ୍ୟଟି ଶୁଭ; ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶରୀର ନିଜ-ନିଜ ଭାବରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର। ଏହି ଭାବେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଅଜୟ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ, ଆମକୁ ଏଠାରେ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମ ତେଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।” ତାପରେ ସେମାନେ କହିଲେ—“ହେ ମହେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ—ସମସ୍ତେ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଯମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କୁ ମନରେ 'ସିଂହ' ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ। ତୁମେ ତୁମ ଶରୀରକୁ ଅଠ ରୂପରେ ବିଭାଜିତ କରି, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ବହନ କରୁଛ, ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଭୂଲିଛନ୍ତି, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।” ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ତେଣୁ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—“ଯେପରି ଜଳ ଜଳରେ, ଛାସ ଛାସରେ, ଘିଅ ଘିଅରେ ଲିନ ହୁଏ, ସେପରି ଏହି ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ମାତ୍ର ଶିବରେ ଲିନ ହୋଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ ନୁହେଁ। ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ନରସିଂହଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଗର୍ବିତ ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ସିଂହ-ମନୁଷ୍ୟ, ବିଶ୍ୱ ବିନାଶରେ ଲିନ, ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଭକ୍ତି ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତୁ।” ଏଭଳି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେଇ ସମୟରୁ ଶଙ୍କର ନରସିଂହଙ୍କ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଖପରମାଳାର ମୁଖ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଗଳ୍ପ କହିଲେ ଓ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ଯେଉଁଠି ବେଦ ସହିତ ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର କଥା ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହେବ। ଏହା ଭାଗ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ; ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଧି ଓ ବାଧା ଦୂର କରେ। ଏହା ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରି, ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ, ଶତ୍ରୁମଣ୍ଡଳ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସକଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏହା ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅପସାରଣ କରେ, ବିଷ ଓ ଗ୍ରହ ଦୂର କରେ, ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଦେଖାଏ, ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଢ଼ି ଓ ଚାହିଦା ପୂରଣର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ। ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଦୂର କରେ, ଦେବତାଙ୍କର ପରମ ସତ୍ୟ ଦେଖାଏ, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଧନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ। ପିନାକଧାରୀଙ୍କର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରଭ ରୂପ ଦୃଢ଼ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ ଭକ୍ତମାନେ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ଶିବ ତିଥି ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶିବ ପର୍ବରେ ଶିବସ୍ୱରୂପ ଭକ୍ତମାନେ ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଶିବାର୍ଚ୍ଚନା କାଳରେ, ଶିବ ସ୍ଥାପନ କାଳରେ, ଓ ଚୋର, ବାଘ, ସାପ, ସିଂହ, ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ଏହି କଥା ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହା ଭୂକମ୍ପ, ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ବାଳୁକା ବୃଷ୍ଟି, ଉଲ୍କାପାତ, ବଡ଼ ପବନ, ଖରା, ବେଶି ବୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦ ସମୟରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିଶ୍ଚଳ ଭକ୍ତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣିଲେ କିମ୍ବା ପଢ଼ିଲେ, ସେ ରୁଦ୍ର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କର ପାର୍ଷ୍ବଦେବତା ହୁଏ। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—“କିପରି ଜଟାଧାରୀ, ଭାଗଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଜମ୍ଭ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ?” ଏହି ଉତ୍ସୁକତା ନେଇ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କରାଗଲା—“ଜଲନ୍ଧର, ଯିଏ ଜଳର ଚକ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି କିପରି ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହାରିଗଲେ?” ଜଲନ୍ଧର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରି, ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ—ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ, ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ। ଦେବସେନାକୁ ଜିତି, ଜଲନ୍ଧର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବଶ କଲେ। ଏବେ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱବିନାଶକ ଓ ଉପଦେଷ୍ଟା; ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଠାରେ ଜଲନ୍ଧର ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମଧୁସୂଦନ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଜଲନ୍ଧର ତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ। ତାପରେ ସେ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନ୍ୟାୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଛି; ଶଙ୍କର ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।” ଏହିପରି କହି, ସେ ଇଶାନ, ତାଙ୍କର ସହଚର ଓ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜିତି, କହିଲେ—“ମୁଁ ଏବେ ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ହେବି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ଦେଇବି, ହେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ।” ଜଲନ୍ଧରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେଇ ନିମ୍ନ ଦାନବମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ବରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ରେଡ଼ି ହେଲେ ଓ ଶର୍ବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଭବ ଦେଖିଲେ ଦାଇତ୍ୟରାଜ ମେରୁଶୃଙ୍ଗ ପରି ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଠିଆଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଅଜୟତା ଓ ଭାଗ ଓ ନେତ୍ରଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ ଘଟାଇଥିବା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କଲେ। ସାମ୍ବ, ସନନ୍ଦି ଓ ସହଚରମାନେ ହସି କହିଲେ—“ହେ ଅସୁରନାଥ, ଏବେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର କଣ ଦରକାର?” ଜଲନ୍ଧର, ମୋର ବାଣରେ ଶରୀର ଛିଦ୍ର ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେଇ କଥା ଶୁଣି ମନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କଲେ। ତାପରେ ଅସୁରସେନାପତି ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି କଥା ଚାଲିବ ନାହିଁ, ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ବୃଷଧ୍ୱଜ!