ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗାଥାରେ, କେତେବେଳେ ମୋର ଅଜ୍ଞାନ, ଅତିରିକ୍ତ ଅହଂକାରରେ ଦୂଷିତ ହୋଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଆପଣ ନିଜେ ଏହାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଏକ ଭକ୍ତ ଆଶା କରିଥିଲେ। ଏପରେ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରି, ସିଂହ-ମାନବ ବୋଲିଲେ, “ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଜୀବନର ଶେଷରେ ଅଶକ୍ତ ଓ ପରାଜିତ ହେଉଛ।” ତା’ପରେ, ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ-ମାନବଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ନଶ୍ଟ କରି, କେବଳ ମୁଣ୍ଡକୁ ରଖିଦେଲେ ଏବଂ ସେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରୂପକୁ ଦମନ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ବୋଲିଉଠିଲେ, “ହେ ବୀରଭଦ୍ର, ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ଆମେ ଦେବତାମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଗିଲୁ, ଯେପରି ଗଛ ଝରଣା ପାଇଁ ସଜୀବ ହୁଏ।” ସେମାନେ କହିଲେ, “ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଗ୍ନି ଜଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ଉଦୟ ହୁଏ, ବାୟୁ ବହେ, ଏମିତି ତୁମେ ଅଟୁଟ; ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଚମ ଭାବେ ଦୌଡ଼େ। ଯାହା ଅବ୍ୟକ୍ତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାମାନେ ତୁମକୁ ଏହିପରି ମାନନ୍ତି। ପ୍ରକୃତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରାଜ୍ୟରେ ଆମେ କିଏ? ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ରୂପ, ରୂପସ୍ୱରୂପ, ବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯିବା ଯାଏନି। ସମସ୍ତ ବିପଦରେ, ହେ ଗଣନାଥ, ଏକାଦଶ ରୂପୀ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ହର ଅନେକ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ତୁମ ଏହି ଅନେକ ଅବତାର ଦେଖି, ହେ ଶିବ, କେବେ ଅନ୍ଧକାର ଆସିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ତୁମ ଧ୍ୟାନରେ ମନ ଲଗାଇ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥାଉ। ଗୁଞ୍ଜା ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ତୁମେ ନେଇଥିବା ଏହି ବିଭିନ୍ନ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ନେଇ ନିଅ; ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଭେଦରେ ତୁମ ଗତି ନାହିଁ। ବେଦ ବିଦ୍ୟା ବିଶାରଦ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦୁଇଟି ଦେହକୁ ଚିହ୍ନିବେ—ଏକ ଉଗ୍ର, ଅନ୍ୟଟି ଶୁଭ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ତାଙ୍କ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବିକାଶିତ। ଏଠାରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଅଜୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ; ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମ ତେଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଆମେ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନେ, ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବ, ହେ ମହେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତେ ତୁମୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଯମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କୁ ଦମନ କରି, ହରିଙ୍କୁ ମନରେ ‘ସିଂହ’ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ। ତୁମେ ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ଧାରଣ କର, ତୁମ ଦେହକୁ ଅଷ୍ଟ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରିଛ; ତେଣୁ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଦାନ ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ଦେଇ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏପରେ, ଦେବଦେବୀ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେବତା ଉତ୍ତରିଲେ, “ଯେପରି ଜଳ ଜଳରେ, ଖୀର ଖୀରରେ, ଘୃତ ଘୃତରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ—” ସେଇ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ମାତ୍ର ଶିବରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ ନୁହେଁ; ଏହି ସିଂହ-ମାନବ ନିଜେ ନରସିଂହର ଆତ୍ମା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସିଂହ-ମାନବ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱବିନାଶରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ସେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ। ଏପରି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶଙ୍କର ନରସିଂହଙ୍କ ଚର୍ମଧାରଣ କଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଖପର ମାଳାର ମୁଖ୍ୟରୂପେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି, ଭୟମୁକ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି କଥା କହିଲେ ଏବଂ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର ଗାଥାକୁ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ବେଦ ସହିତ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହା ଭାଗ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ; ସମସ୍ତ ବାଧା ଓ ରୋଗ ଦୂର କରେ। ଏହା ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରେ, ବଡ଼ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ, ଶତ୍ରୁମଣ୍ଡଳ ନଶ୍ଟ କରେ, ସମସ୍ତ ଶାସକଙ୍କୁ ଦୂର କରେ। ଏହା ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଅପସାରଣ କରେ, ବିଷ ଓ ଗ୍ରହ ନଶ୍ଟ କରେ, ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବଢ଼ାଏ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଉଛି, ଶିବଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ସିଢ଼ି ଓ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ। ଏହା ବିଷ୍ଣୁର ମାୟା ଦୂର କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପରମ ସତ୍ୟ ଦେଉଛି, ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରେ, ଧନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଉଛି। ଏହି ପରମ ପିନାକଧାରୀଙ୍କ ଶରଭ ରୂପକୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ରତା ଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ଶିବର ଉତ୍ସବ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଶିବମୟ, ସେମାନେ ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏହା ଅଭିଷେକ, ଶିବସ୍ଥାପନ, ଓ ଚୋର, ବାଘ, ସର୍ପ, ସିଂହ, ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ପଢ଼ାଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ବିପଦ—ଭୂକମ୍ପ, ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ବାଳୁକା ବୃଷ୍ଟି, ଉଲ୍କାପାତ, ବଡ଼ ପବନ, ଖରା ଓ ଅତିବୃଷ୍ଟି—ସମୟରେ ମଧ୍ୟ। ଏହିପରି ସମୟରେ ଏକ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଶିବଭକ୍ତ, ଯିଏ ଏହି ସମଗ୍ର ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ରୁଦ୍ର ପଦ ଲାଭ କରେ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣ ହୁଏ। ଏଠାରେ, ମୁଣ୍ଡ ଝାଟା ଧାରୀ, ଭାଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶକ, ପ୍ରଭୁ କିପରି ଜମ୍ଭ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ? ରୋମହର୍ଷଣ, ତୁମେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଅଟୁଟ ଧ୍ୟାନୀ, ଆମକୁ ଜଳ ଚକ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାହା ଜଣାଶିବା ଉଚିତ। ଜଲନ୍ଧର ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରି, ଦେଖାରେ ମୃତ୍ୟୁସମ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଅଜ ଦେବତା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ବିଜୟ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଧୀନ କରିଥିଲେ। ପରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱବିନାଶକ ଓ ଉପଦେଷ୍ଟା; ଏହାଠାରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନରାତି ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଧୁସୂଦନ ବିଷ୍ଣୁ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଜଲନ୍ଧର ତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଜନାର୍ଦନ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ। ସେ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ, ନ୍ୟାୟ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ; କେବଳ ଶଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ଅଛନ୍ତି।